Coğrafi işaretli ürün · Bursa
Bursa’nın İznik ilçesinde yetiştirilen geççi sofralık üzümdür. İri, hafif eliptik, puslu ve kalın kabuklu tanelerinin eti sert ve suludur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İznik Müşküle Üzümü nedir?
İznik Müşküle Üzümü; iri, hafif eliptik, kalın kabuklu ve puslu taneleri olan geççi bir sofralık üzümdür.
Şeffaf sarı yeşil tanelerinin eti sert ve suludur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Salkım, tane ve çekirdek yapısı
Salkımı kanatlı konik, dolgun ve orta iriliktedir; 400–500 g ağırlığındadır. Yaklaşık 5 g ağırlığındaki çok iri taneleri hafif eliptik, yeşil–sarı (kehribar sarısı) renkte, sert ve suludur; 1–4 çekirdek taşır. Geç olgunlaşır ve kısa budanır.
Güneş gören yüzde kızarma
Hasada yakın, tanelerin güneş gören tarafı kızarır.
Nasıl yetiştirilir?
Terbiye Sistemi
İznik Müşküle Üzümü geleneksel terbiye sistemlerine ait Goble Terbiye ve Telli Terbiye Sistemleri ile üretimi yapılır.
Budama özellikleri
Her yıl kış ve yaz budaması yapılır. Kış budaması bir yıl önce, sürgün halinde oluşan ve budama mevsiminde yıllık dal (çubuk) adını alan organların %70–80’inin kesilip çıkarılması işlemidir. Yaz budamasında ise uç alma veya benzeri uygulamalarla asmada kesilip çıkarılan kısımlar toplam yeşil aksamın %30–40’ı kadardır.
Toprak hazırlığı
Toprak işleme; hava su dengesini ve toprak sıcaklığını düzenlemek amacıyla yapılır. Sonbaharda 20–25 cm derinlikte yapılan toprak işlemesi ile kış yağışlarının toprak içerisine işlemesi sağlanarak toprağın su tutma kapasitesi artırılır. Yaz döneminde kontrol edilememiş yabancı otlar da toprak işlemeyle bağdan uzaklaştırılır. Sonbahar işlemesinde toprak, kesekli olarak bırakılır. Kış yağışları ile birlikte bu kesekler, kolayca parçalanarak ufalanır.
İlkbahar ve yaz döneminde daha yüzlek (10–15 cm’den) yapılan toprak işlemesi ile yabancı ot kontrolü, yağışlar ve taşırma şeklindeki sulamalardan sonra oluşan kaymak tabakası kırılarak toprağın havalandırılması ve su kaybı önlenir.
Gübreleme işlemi
Asmanın normal bir gelişme gösterebilmesi ve istenilen verim ve kalitede ürün alınabilmesi için her yıl topraktan kaldırdığı besin maddelerinin düzenli bir gübreleme ile toprağa tekrar verilmesi gerekir. Bağlarda gübre veriminde hem organik hem de inorganik gübrelerden yararlanılır.
Sulama işlemi
Geleneksel olarak İznik Müşküle Üzüm yetiştiriciliğinde, nem yağış ve gübreleme durumlarına göre çiçek açma zamanı 2–3 kez sulama yapılır.
İlaçlama özellikleri
Bağda oluşması muhtemel hastalıklara karşı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafında belirlenen şekliyle ilaçlama yapılır.
Hasat işlemi
Yetiştirilen üzümler olgunlaşınca toplanır. Üzümlerin olgunluğuna; üzümün rengi, salkım sapının ve iskeletin rengi, çekirdek rengi, tane etinden çekirdeğin ayrılması ve lezzet gibi faktörler etkendir. İznik Müşküle Üzümünün geççi ve dayanıklı olması nedeni ile ekim ayı sonundan başlayarak kasım ayına kadar hasat yapılabilir. Bakımı sağlıklı yapılmış bir bağda 1 dönümden yaklaşık olarak 2–2,5 ton ürün alınabilir.
Ayıklama özellikleri
Hastalıklı, çürük, ezik, güneş ve ilaç yanığı olanlar ince uçlu makasla ayıklanır.
Ambalajlama işlemi
Standart üzüm kasalarına, geri dönüşümlü ambalaj kaplarına ya da plastik veya kalın mukavva ambalaj kaplarına yerleştirilir. Yükleme yapılırken kasaların sallanmayacak şekilde istif edilmeleri gerekir. Yüklemede kasaların ayakları tam oturmalıdır. Hava sirkülasyonunun normal olabilmesi için de tavanla sandık arasında 50 cm’lik bir mesafe olmalıdır.
Nasıl hasat edilir?
Diğer sofralık çeşitlere göre geç olgunlaşma
İznik Müşküle Üzümü çok geççi olup diğer sofralık üzüm çeşitlerinden 3–4 hafta sonra olgunlaşır.
Ekim sonu ve kasım hasadı
İznik Müşküle Üzümü ekim ayı sonundan kasım ayına kadar hasat edilebilir. Bakımı sağlıklı bir bağda dönüm başına yaklaşık 2–2,5 ton ürün alınabilir.
Üretim dönemi ve muhafaza koşulları nelerdir?
Muhafaza süresi uzundur.
Kısa mesafeli taşıma
Kısa mesafelerde 13 – 18 ºC sıcaklık ve % 85 – 95 nem uygundur. Buz ile soğutarak yapılan taşımalarda buzun üzüme temas etmemesi gerekir.
İlk 24 saatte ön soğutma
Ön soğutma, hasattan sonra en geç 24 saat içinde tamamlanır. Ön soğutma; su kaybıyla oluşabilecek ağırlık kaybını azaltıp mantari hastalık gelişmesini durdurur. Bağdan doğrudan uzak tüketim yerlerine gönderilecek üzümler de sandıklamadan hemen sonra soğutma sistemli araçlara yüklenir. Bu şekilde ön soğutma ile taşıma birleşerek üzümler tazeliğini yitirmeden tüketiciye ulaştırılır.
Üretim yeriyle bağı nedir?
İznik Müşküle Üzümü; coğrafi sınırın ekolojik durumu, iklimi, denize olan yakınlığı, yaklaşık 1000 m’lik rakımı, arazi ve toprak yapısının etkisi ile taneleri sert, sulu ve hafif eliptik karakteristik özelliğini alır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
869 tescil numaralı İznik Müşküle Üzümü menşe adı olarak 20 Ağustos 2021 tarihinde tescil edilmiştir. İznik Müşküle Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, İznik Müşküle Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; İznik Belediyesinin koordinasyonunda ve İznik Belediyesi, İznik İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İznik Ticaret ve Sanayi Odasından konuda uzman birer kişiden oluşan denetim mercii tarafından yılda bir kez düzenli olarak, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii; İznik Müşküle Üzümünün zirai üretim aşamalarının uygunluğunu, ürünün fiziksel özelliklerini ve İznik Müşküle Üzümü ibaresi ile menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
