Coğrafi işaretli ürün · Ankara
Ankara’nın Çubuk ilçesinde yetiştirilen koyu kırmızı, sulu vişnedir. Ekşi ve tatlı tatları birlikte taşır; hasadı temmuzdan ekim sonuna kadar sürer.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çubuk Vişnesi nedir?
Çubuk Vişnesi; gülgiller familyasından bilimsel adı Prunus cerasus L. olan saf İdris ağacı anacına bölgede yetişen ve bölge şartlarına uyum sağlayan vişne veya kiraz ağacı aşılanarak yetiştirilen ağacın meyvesidir.
Ayırt edici özellikleri
Çubuk Vişnesi yuvarlakça, kalp şeklinde ve uç tarafı küttür.
Çubuk Vişnesi suludur.
Çubuk Vişnesinin, suda çözünen kuru madde değeri (Briks değeri) %17,2–20,2’dir.
Su asitliği pH 2,7–3,1 ve titrasyon asitliği ise %1,91–2,91’dir.
Çubuk ilçesi dağlarla çevrili olup kış ayları soğuk geçer.
Bu özellikler vişne ağaçlarının dinlenmesine ve çiçeğe geç dönmesine neden olur.
Çubuk Vişnesi 33,9–38,9 TEAC mmol/L değer ile antioksidan kapasitesi yüksektir.
Buna uygun olarak toplam fenolik madde içeriği 2150–2650 mg/L ve titrasyon asitliği de %1,91–2,91 olarak yüksektir.
Çubuk ilçesinde her yıl, Çubuk Vişnesi festivali düzenlenir.
Bitki ve meyve özellikleri
Meyve kabuğu koyu kırmızı renkte ve parlaktır.
Ürünün suyu koyu kırmızı renkte ve meyve suyu verimi %79–80’dir.
Meyve çekirdeği ete yarı bağlı durumda, meyve eti rengi koyu kırmızı ve meyve kabuğu kalın olup meyve çatlaması yoktur.
Çubuk Vişnesi meyve boyu 19–21 mm, geniş tarafın eni 20–22 mm, dar tarafın eni 18–20 mm olup meyve ağırlığı sapsız 5,8–6,25 g, çekirdek ağırlığı ise 0,3–0,4 g’dır.
Hasat zamanı gece ile gündüz arasında sıcaklık farkı olması sayesinde vişne kabuğu sertleşir ve meyve daha uzun süre sertliğini korur.
Meyvesinden hem ekşi hem de tatlı bir tat alınabilir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Tatlı tat, kiraz tadına yakındır.
Çubuk Vişnesi Nasıl Yetiştirilir?
Tüketilmeden önce 2–4 °C’de bekleterek buzu çözdürülmelidir.
Hazırlama işlemleri
Çubuk Vişnesi fideleri, İdris ağacı anacına vişne veya kiraz ağacı aşılanarak veya bölgenin vişne ağacından alınan çekirdek ile fide elde edilir ve daha sonra yine coğrafi sınırda yetişen vişne ağacı ile aşılanarak elde edilir. Anaçların sonbaharda dikimi yapıldıktan sonra 2 yıl anaç gelişimi beklenir, daha sonra kalem veya yaprak aşılama yapılır.
Aşılama yapılacak dallar, coğrafi sınırda yetişen ve bölge şartlarına uyum sağlayan vişne veya kiraz ağaçlarından seçilir. Aşılama yapıldıktan yaklaşık 2 yıl sonra ağaçlar ürün vermeye başlar. Ağaçların her yıl bahar aylarında budaması yapılır.
Çubuk Vişnesi bahçeleri için ideal dikim aralığı; taban arazilerde sıra arası 6 m ile sıra üzeri 5 m, kıraç arazilerde bitki gelişimi düşük olduğu için ideal dikim aralığı sıra arası 3 m ile sıra üzeri 4 m’dir.
Gübreleme işlemi
Çubuk Vişnesi bahçesine ilk kuruluş döneminde, dekara 2–3 ton yanmış çiftlik gübresi verilir. Gübre olarak inek gübresi kullanıldığında gübreleme 2 yılda bir, koyun gübresi kullanıldığında 3–5 yılda bir tekrarlanır.
Hasat işlemi
Hasat zamanı temmuz ilâ ekim ayları arasındadır. Dondurma işlemi; vişnelerin sapları ayrıldıktan sonra yıkanıp gıda ile temasa uygun poşetlere konularak -18 °C’de dondurulması suretiyle yapılır.
Muhafaza koşulları
Çubuk Vişnesi elle hasat edilir, soğuk hava depolarında 2–4 °C derecede 7–10 gün muhafaza edilerek piyasaya sunulur. Çubuk Vişnesi taze olarak tüketildiği gibi, dondurularak da muhafaza edilebilir. Dondurulan vişneler, -4 °C ila -10 °C derecede 6–9 ay muhafaza edilebilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Hasat dönemindeki gece sıcaklığı 10–16 °C, gündüz sıcaklığı 25–35 °C’dir. Geç çiçeklenme ilkbahar donlarından korunmayla, gece ve gündüz sıcaklık farkı meyve kabuğunun sertleşmesiyle ilişkilendirilir. Geç olgunlaşan ürünün hasadı temmuzda başlar, ağustosta yoğunlaşır ve ekim sonuna kadar sürer.
Kökeni ve üretim geleneği
Çubuk Vişnesinin geçmişi, Osmanlı dönemine dayanır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1087 tescil numaralı Çubuk Vişnesi menşe adı olarak 18 Nisan 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Çubuk Vişnesi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çubuk Vişnesi ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çubuk Belediyesinin koordinatörlüğünde, Çubuk Belediyesinden 2, Çubuk Ziraat Odasından 1, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu Gıda Teknolojileri Bölümünden 1 personel olmak üzere ürün konusunda uzman 4 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır. Çubuk Vişnesi için denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Çubuk Vişnesinin tadı, sululuk oranı, rengi, büyüklüğü, meyve ve çekirdek ağırlığının uygunluğu. Briks ve titrasyon değerlerinin uygunluğu. Arazi seçimi, meyve ağaçlarının dikim aralığı ve gübrelemesinin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğu. Çubuk Vişnesi ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
