Muş

Muş hakkında

Muş Ovası, Bulanık, Malazgirt ve Liz ovaları; Murat Vadisi ile yüksek platolar ilin doğal yapısını oluşturur. Akdoğan, Şerafettin, Bilican ve Haçreş dağları başlıca yükseltilerdir. Kent, Kurtik Dağı’nın kuzeye bakan eteklerinde gelişmiştir. Murat Irmağı ve Karasu su çevresini; Haçlı, Büyük ve Küçük Hamurpet gölleri göl alanlarını temsil eder. ^[1]

Yükselti ve uzun kışlar kırsal çalışma takvimini etkiler. Ova ve yayla çevresi tarım ile hayvancılığı birleştirir. Muş Eski Kaşarı, koyun sütü ağırlıklı süt bileşimi ve uzun olgunlaştırma bilgisine dayanır. Meraların hayvancılıkta kullanılması ile süt ürünlerinin hazırlanması, ilin doğal çevresi ve üretim birikiminin bağlantılı yönleridir. ^{[1] [7]}

Urartu yerleşim izleri ve Kayalıdere kalesi, bölgenin eski tarihini temsil eder. Murat Vadisi, doğu ile batı arasında ulaşım ve geçiş alanıdır. Orta Çağ’da farklı devletler arasındaki mücadelelerin ardından Selçuklu ve Osmanlı dönemleri gelişmiştir. 1071 Malazgirt Savaşı, ilin tarihî hafızasının temel olaylarındandır. Kentin ilk kuruluşuna ilişkin anlatılar kesin bir kurucu ve tarih olarak sunulmaz. ^[2]

Türkülerde doğa, günlük hayat, sevgi ve tarihî deneyimler işlenir. Yerel mutfakta lahananın çorti turşusu olarak saklanması, kışlık gıda hazırlama geleneğinin örneklerindendir. Çorti aşı ve Muş köftesi, tahıl ile hayvancılık ürünlerini bir araya getirir. Türkü geleneği ve yöresel yemekler, ilin kültürel yaşamının farklı unsurlarını oluşturur. ^{[3] [4] [5] [6]}