Kars
Coğrafi işaretli ürünler

Kars

Kars, Doğu Anadolu’nun kuzeydoğusunda yer alır. Volkanik platolar, yüksek ovalar ve akarsu vadileri ilin coğrafyasını oluşturur; yükselti ve karasal iklim doğal çevrede belirleyicidir.

11 tescilli ürün · 11 ürün ayrıntısı yayında

Kars hakkında

Allahuekber ve Soğanlı dağları çevresinden doğan sular Kars Çayı’nı besler. Kars, Selim ve Arpaçay ovaları yüksek plato içindeki üretim düzlükleridir. Aras ve Arpaçay vadileri, yükseltiler arasındaki su yollarını oluşturur. Kuyucuk ve Aygır gölleri ile Arpaçay Barajı, su alanlarının başlıca örnekleridir. Volkanik yapı hem arazi görünümünde hem yeraltı kaynaklarında izlenir. [1] [2] [3] [4] [5]

Sert karasal koşullar, uzun kışlar ve yüksek kesimlerdeki otlaklar hayvancılık çevresini şekillendirir. Meraya dayalı sığır yetiştiriciliği, Kars Kaşarı ve Kars Gravyer Peyniri üretiminin doğal temelidir. Kır çiçeklerinin çeşitliliği arıcılıkla bağlantılıdır. Aras vadisindeki korunaklı bahçeler ise yüksek plato ikliminden ayrılır; Kağızman Uzun Elması bu yerel iklim farkının belgelenmiş örneğidir. [1] [8] [9] [10] [12]

Kars’ın yerleşim geçmişinde farklı siyasi ve kültürel dönemler birbirini izler. Selçuklu ve Osmanlı yönetimleri, sınır konumu ve 19. yüzyıldaki Osmanlı-Rus mücadeleleri kent tarihinin önemli aşamalarıdır. 1855 savunması Kars Zafer Madalyasıyla anılır. 1877-1878 savaşını izleyen Rus yönetimi dönemi ve 30 Ekim 1920’de Türk ordusunun kenti alması yakın tarihinin belirleyici olaylarıdır. [6] [14]

Kale çevresi, taş mimari, âşıklık ve halk oyunları Kars’ın kültürel kimliğinin farklı katmanlarını oluşturur. El halıları geleneksel dokuma bilgisini, kete ve erişte pilavı yerel mutfağı temsil eder. Kaz yetiştiriciliği ve peynircilik, kış hazırlıklarıyla birlikte kırsal yaşamın üretim kültürüne bağlanır. Sarıkamış’ın orman ve kar koşulları da ilin kış turizmi çevresini tamamlar. [6] [7] [11] [12] [13]

Kars’ın coğrafi işaretli ürünleri

Kars’ın coğrafi işaretli ürünlerinde hayvancılıkla ilişkili peynir üretimi önemli yer tutar. Kars Kaşarının sicilde anlatılan tarihçesi, 1926’da Kümbetli’de başlayan üretim ve ardından gelişen küçük imalathanelerle ilişkilidir. Bu geçmiş, peynircilik bilgisinin yörede mesleki üretime dönüşmesini aydınlatır.

Kars Gravyer Peyniri de aynı süt üretim çevresinde gelişen farklı bir peynircilik uzmanlığıdır. Ustaların olgunlaştırma bilgisini sürdürmesi, ürünün Kars adıyla tanınan kimliğinin parçasıdır. Kaşar ve gravyer, ilin hayvancılık faaliyetleriyle yerel gıda üretimi arasındaki bağın iki ayrı örneğidir.