Bingöl
Coğrafi işaretli ürünler

Bingöl

Bingöl, Doğu Anadolu’nun Yukarı Fırat bölümünde, Çapakçur Ovası ile dağlar ve akarsu vadileri arasında gelişmiş bir şehirdir.

6 tescilli ürün · 6 ürün ayrıntısı yayında

Bingöl hakkında

Bingöl, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Fırat bölümünde yer alır. İl merkezinin yerleşimi, Çapakçur Ovası’nın kuzeybatısında Göynük Suyu’nun bir koluna bakan düzlüğe uzanır. Dağlar, yüksek yaylalar ve akarsularla bölünmüş ovalar ilin arazi yapısında belirgindir. Göynük Suyu ile Perisuyu arasındaki kesimde volkanik kayaçlar yaygındır; bazalt ve andezit bu yapının başlıca örnekleridir. Dağların bazı alt kesimlerinde meşe ormanları bulunur; Murat Nehri ise ilin önemli akarsularındandır. [1]

Şehrin eski adı Çapakçur’dur. Cumhuriyet’in ilk dönemindeki idari düzenlemeler sırasında farklı illere bağlı bir ilçe merkezi olan Çapakçur, 1935’te kabul edilen kuruluş kanunuyla Bingöl ilinin merkezi oldu. Şehir adı 1945’te Bingöl olarak değiştirildi; Çapakçur adı vadi içindeki eski yerleşim kesiminde yaşamaya devam etti. Yerleşimin 1950’lerden sonra vadiye hâkim düzlüğe genişlemesi, eski kent alanı ile bugünkü şehir dokusu arasındaki coğrafi değişimi açıklar. [1] [2]

Bingöl’de vadi tarımı ile arıcılık, farklı üretim alanları olarak öne çıkar. Yedisu’nun Perisuyu Vadisi’ndeki sulanabilir topraklarında fasulye ve mısırın yanı sıra elma, armut ve ceviz yetiştirilir. Arıcılıkta ise “Bingöl Organik Bal Yesin Projesi” kapsamında üretici sertifikasyonu, kovan ve ekipman desteği yürütülmektedir. İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün Ağustos 2026 tarihli açıklamasında, bal sağım çadırlarıyla hijyenik üretim koşullarının geliştirilmesinin hedeflendiği belirtilir. [3] [4]

Bingöl’ün coğrafi işaretli ürünleri

Bingöl’ün coğrafi işaretli ürünlerinde dağ ve yayla çevresindeki arıcılık önemli yer tutar. Bingöl Balı, yükseltiyle çeşitlenen bitki örtüsü ve çiçeklenme koşullarıyla ilişkilidir. Bu çevrede sürdürülen arıcılık, ilin doğal yapısıyla üreticilerin yerel bilgisini bir araya getirir.

Genç ilçesinin Sivan veya Servi adıyla bilinen çevresinde ise dut yetiştiriciliği ve pekmezcilik öne çıkar. Sivan Dut Pekmezi, yöredeki bahçe üretimini geleneksel işleme bilgisiyle buluşturur. Bal ve pekmez, Bingöl’ün ürün kültüründe farklı doğal kaynakların yerel uzmanlıkla değerlendirildiği örneklerdir. Bingöl Balı, Avrupa Birliği’nde de coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir.