Alanya Avokadosu

Coğrafi işaretli ürün · Antalya

Antalya’nın Alanya ilçesinde yetiştirilir. Armut biçimli meyvesinin hafif pürüzlü kabuğu koyu yeşil, eti açık sarı-yeşildir; uygun hasat dönemi kasım başından nisan sonuna kadardır.

Menşe Adı
Tescil No / Tarihi386 – 15.10.2018
Coğrafi İşaret TürüMenşe Adı
Coğrafi SınırAntalya İlinin Alanya Ve Gazipaşa İlçeleri
Ürün sınıfıMeyveler Ayırt edicilikArmut Biçimi Ve Açık Sarı-Yeşil Et Duyusal özellikAçık Sarı Hasat dönemiKasım Başı–Nisan Sonu

Alanya Avokadosu nedir?

Alanya Avokadosu, Antalya ilinin Alanya ilçesinde yetiştirilen avokadodur. Meyvesi armut biçiminde, kabuğu koyu yeşil ve hafif pürüzlüdür. Meyve eti açık sarı-yeşil renktedir; sicil meyve ve ağaç özelliklerini ayrı bir tabloda tanımlar.

Ayırt edici özellikleri

Alanya ilçesinin sicilde verilen toprak analizinde ölçümler, kullanılan metotlar ve değerlendirmeler birlikte gösterilir.

1

Tablo-5: Alanya ilçesi toprak özellikleri

Sicil belgesinin 4. sayfasında yer alan alanya ilçesi toprak özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tablo-5: Alanya ilçesi toprak özellikleri

Sicil belgesinin 4. sayfasında yer alan alanya ilçesi toprak özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Tablo-5: Alanya ilçesi toprak özellikleri
Toprak ÖzellikleriBirimMetotlarAnaliz SonucuDeğerlendirme
pH–1:2,57,89Hafif alkali
Kireç(%)Kalsimetrik2,8Az
Tuz (EC)mS1:2,5459Tuzsuz
Kum(%)42%Kumlu tınlı
Kil(%)18%
Mil(%)40%
Org. Madde(%)Yaş Yakma3,1İyi
Alınabilir PppmUV/VIS Spekt.26Yeterli
Alınabilir KppmA.Asetat AAS205Orta
2

Kovanlar ve koloni bakımı

Türkiye’nin avokado üretiminin %80’i Antalya’da gerçekleştirilmekte olup, bu üretimin %80’inden fazlası ise Alanya ve Gazipaşa ilçelerinde toplam 4 bin dekar alanda 60 bin ağaçta gerçekleşmektedir.

Alanya Avokadosunun coğrafi alanında Toros dağları dar bir ova şeridinden sonra denize paralel olarak yükselmektedir.

Doğu, batı ve kuzeydeki Toros dağları, kışın iç kısımlardan gelen soğuk havayı ve rüzgârları engellemekte, dolayısıyla doğal bir soğuk-kıran etkisi yapmaktadır. Böylece kış aylarında, erken ilkbahar ve geç sonbahar dönemlerinde yöre soğuklardan korunmakta, yıllık gözlenen en düşük sıcaklık Ocak ayında 12°C altına düşmemektedir.

Ayrıca yörede denizin de yumuşatıcı etkisi bulunmaktadır.

Bunların neticesi olarak Alanya ve Gazipaşa ilçeleri tam bir mikro-klimaya sahiptir.

Alanya Avokadosunun cinsi Fuerte’dir.

Yapılan çalışmalar, yörede yetiştirilen avokadoların ithal ürünlere göre morfolojik ve besinsel içerik bakımından farklılaştığını göstermiştir.

Alanya ve Gazipaşa’da yetişen avokadonun yağ oranının %12,22–17,28 arasında değiştiği gözlemlenirken, diğer ülkelerde yetişen avokadolarda bu oranın %6,3–26,6 ve %3,05–6,70 arasında değiştiği görülmektedir.

Tolerans değerleriyle birlikte ele alındığında Alanya Avokadosunun sahip olduğu yağ oranı %15’ten az, kuru madde oranı ise %25’ten az olmamalıdır.

3

Bitki ve meyve özellikleri

Anavatanı Meksika olan avokado meyvesi içerdiği yağ oranı ve önemli vitamin ve mineraller ile öne çıkmakta olup, diğer meyvelere kıyasla şeker oranı düşük iken yağ ve protein oranı yüksektir.

70’li yıllardan bugüne kadar avokado meyvesi ülkemizde önem kazanarak üretimi artmıştır.

Yeşil, sarımtırak renkli küçük çiçekleri, salkımlar halinde, ağacın çeşitlerine göre sonbahardan yaz başlarına kadar olan dönemde açar.

Her meyvede, iri tek çekirdek bulunur.

Alanya Avokadosunun ortalama meyve ağırlığı 210,97 gr, yağ oranı %16,26, kuru madde değeri ise %29,77’dir.

4

Hammadde ve bileşim

1970li yıllarda Türkiye’nin Amerika kıtasındaki Büyükelçilikleri çabasıyla farklı avokado çeşitleri (fuerte, hass, bacon ve zutano) Türkiye’ye getirilerek FAO aracılığıyla Antalya-Mersin kıyı kesiminde dikimi başlamış ve bu bölgenin avokado için elverişli olduğu tespit edilmiştir.

Yörede yetiştirilen fuerte çeşidinin dünyanın farklı bölgelerinde yetiştirilen aynı çeşitle karşılaştırılmasına yönelik veriler Tablo-1, Tablo-2 ve Tablo-3’te yer almaktadır.

5

Tablo-1: Besin kompozisyonu verileri

Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan besin kompozisyonu verileri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu görüntüle · 7 kayıt

Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan besin kompozisyonu verileri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Tablo-1: Besin kompozisyonu verileri
Bileşen(Biale & Young, 1971)(Gomez & Lopez, 1998)Alanya – Gazipaşa (Özdemir vd., 2003)
Su (%)65,70 – 83,5084,24 – 87,4173,75 – 78,12
Enerji (kkal)–––
Protein (gr)0,90 – 1,80–1,63 – 2,42
Lipid (gr)6,3 – 26,63,05 – 6,7012,22 – 17,28
Karbonhidrat (gr)1,52 – 7,80––
Lif (gr)–––
Kül (gr)0,64 – 1,60–0,94 – 1,27
6

Tablo-2: Mineral madde verileri (mg/100 gr meyve eti)

Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan mineral madde verileri (mg/100 gr meyve eti), özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tablo-2: Mineral madde verileri (mg/100 gr meyve eti)

Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan mineral madde verileri (mg/100 gr meyve eti), özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Tablo-2: Mineral madde verileri (mg/100 gr meyve eti)
Mineral maddeFavier vd. (1995)Ihli (1996)Knight (2002)Alanya – Gazipaşa (Özdemir vd., 2003)
Fosfor44–20 – 80–
Potasyum522296 – 424340 – 723440 – 588
Kalsiyum169,4 – 14,110 – 157,3 – 10,0
Magnezyum3326,3 – 27,440 – 6018 – 25,9
Sodyum71,21 – 3,165 – 151,66 – 2,75
Demir10,14 – 0,360,5 – 20,19 – 0,61
Bakır–0,14 – 0,36–0,22 – 0,34
Çinko–0,34 – 0,40–0,31 – 0,50
Mangan–0,11 – 0,18–0,07 – 0,12
7

Tablo-3: Avokado meyvesinin yağının yağ asidi bileşimi (%)

Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan avokado meyvesinin yağının yağ asidi bileşimi (%), özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu görüntüle · 7 kayıt

Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan avokado meyvesinin yağının yağ asidi bileşimi (%), özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Tablo-3: Avokado meyvesinin yağının yağ asidi bileşimi (%)
Yağ asidiFrega vd. (1990)Kurlaender (1996)Knight (2002)Alanya – Gazipaşa (Özdemir vd., 2003)
Palmitik14,5 – 22,89,0 – 13,07,2 – 2515,35 – 22,26
Palmitoleik4,7 – 10,72,8 – 4,00 – 8,36,33 – 10,88
Stearik0,5 – 0,70,4 – 1,00,09 – 0,30
Oleik49,5 – 67,769,0 – 74,042 – 8149,66 – 66,51
Linoleik8,9 – 15,110,0 – 14,06,0 – 18,59,88 – 15,6
Linolenik1,0 – 1,31,0 – 2,0–0,04 – 0,26
Araşidik–İz–0,42 – 0,89

Alanya Avokadosu Nasıl Yetiştirilir?

1

Hazırlama işlemleri

Alanya Avokadosu üretiminde avokadoya ilişkin genel üretim teknikleri kullanmakla birlikte aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Alanya’da avokado açık alanda yetiştirilebilmektedir.

2

İklim İsteği

Alanya Avokadosu, kış ve ilkbahar geç donlarından, çiçeklenme ve meyve tutum dönemi düşük sıcaklıklarından, ani sıcaklık dalgalanmalarından, şiddetli esen rüzgârlardan ve fidan dönemi yüksek sıcaklıklardan çok fazla etkilenmektedir. Alanya’nın uzun yıllara yayılmış iklim verilerine bakıldığında bir yıllık ortalama hava sıcaklığı 19°C, en sıcak ay 27°C ile Ağustos, en soğuk ay ise 12°C ile Ocak ayıdır.

Alanya’da kışları yağışlı ve nemli, yazları ise kurak ve sıcak tipik Akdeniz iklimi görülmektedir. Alanya Avokadosu bahçesi tesis edilecek arazi, kuvvetli rüzgârlardan nispeten korunmuş ve soğuk olmayan yerlerde olmalıdır. Sıcaklık – 2,8°C’ye düştüğünde zararlı olmaktadır.

3

Toprak İsteği

Alanya Avokadosu yetiştiriciliği için iyi drene edilmiş, derin, organik maddece zengin, killi- kumlu, gevşek, reaksiyonu nötr toprak gerekmektedir. Alanya ilçesine ait toprak özellikleri Tablo-4’te verilmiş olup, derin, organik maddece zengin, killi-kumlu, gevşek, reaksiyonu nötr ve iyi drene edilmiş olması bu yörenin toprak özelikleridir.

4

Çoğaltım Teknikleri

En çok kullanılan üretim yöntemi aşı ile çoğaltmadır. Alanya Avokadosu genellikle çöğür anaçlar üzerine göz ve kalem aşısı yapılarak çoğaltılır.

5

Tohum Ekimi

Tohum, meyveden çıkarıldıktan sonra hemen ekilir. Ekilmeden önce tohum kabuklarının çıkarılması, kotiledonların birleşme yerinin alt veya üst kısmından ince bir tabakanın kesilmesi ile çimlenme mümkün olmaktadır. Tohum; yastıklara, polietilen torbalara, saksılara veya doğrudan fidanlık arazisine ekilir. Tohumun sivri uç kısmı toprak düzeyiyle aynı seviyede ve geniş olan kısmı ise aşağıda kalacak şekilde ekimi yapılır.

Ekim aralığı yastıkta 10 x 10 cm ve fidanlıkta 40 x 90 cm olmalıdır. Ekim polietilen torbalara veya saksılara yapılacaksa, her torba ve saksıya tek bir tohumun konması yeterli olur. Polietilen torbalar ve saksılarla yapılan üretimde, yarı-gölgeli bir ortamın olması çok önemlidir. Ayrıca tohumların kasalara 3–4 hafta süreyle katlanması da örnek çöğür çıkışı sağlar. Tohumun ekildiği ortam 3:1:1 oranında torf: kum: perlit karışımıdır.

Ekim yapılan ortamın pH’sı 6,5–7,0 arasında olmalıdır. Daha yüksek pH derecelerinde bazı besin maddelerinin alımı güçleşeceği için iyi bir fidan gelişimi sağlanamaz.

6

Çöğür Gelişimi

Alanya Avokadosu fidan yetiştiriciliği, mevcut imkânlara göre, tamamen yarı gölge ortamda veya başlangıçta serada daha sonra yarı gölge ortamda yapılır. Yarı gölge ortamda 2–2,5 yılda fidan yetişirken, başlangıçta serada daha sonra yarı gölge ortamda yetiştiricilikte bu süre yarı yarıya kısalır. Ekilen tohumlar 1–6 ay arasında çimlenir, daha sonra, çöğür haline gelir. Gelişmekte olan çöğürler 5–6 yaprak olduklarında gübrelenir.

Çöğür gelişimi süresince görülen hastalık ve zararlılara karşı mücadeleler 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında bitki sağlığı mevzuatı, entegre mücadele genel prensipleri ve entegre mücadele teknik talimatlarına göre yürütülecektir. Çöğürler fidanlıktan bahçeye şaşırtılacaksa; toprak süzek olmalıdır. Yetiştirilen çöğürler 7–10 gün arasında sulanır. Çok sıcak ve kuru esen rüzgârların estiği günlerde sulama aralığı daha da kısalabilir.

7

Çöğürlerin Gübrelenmesi

Gübreleme, fidanın gelişimi bakımından gereklidir. Fidanlık koşullarında; fidan sırasının her metresine 10 gr saf azot (amonyum sülfat) şeklinde gübreleme yapılır. Polietilen torba ve saksılara ise 20–25 gr (bir tatlı kaşığı) amonyum sülfat eklenir. Çöğürlerin gelişim oranlarına göre uygulama sayısı ayarlanır. Alanya Avokadosu, demir noksanlıklarına, özellikle kirece bağlı ‘klorozise’ karşı hassastır. Uygun demirli preparatlar (demir sülfat gibi) demir kileyti halinde verilir.

8

Üretim yeri ve çevresi

Alanya Avokadosu tohumları fidanlıklarda; sonbahar ekiminden sonra, ekildikleri yılın sonbaharında, genellikle aşılama kalınlığına gelir. Sera koşullarında ise aşılama kalınlığına 6 ay içerisinde gelir. Göz aşıları, sonbahar veya ilkbaharda kabuk vermeye başlayınca yapılır. Çöğürlere uygulanacak göz aşıları; ‘T’ veya yama aşı olabilir. Kalem aşıları; uygulama zamanı bakımından göz aşılarından daha az seçicidir ancak ilkbaharda (Nisan- Mayıs ayları) yapılan kalem aşılarında daha fazla başarı elde edilir.

Avokado çöğürlerine dilcikli İngiliz, yarma, kakma, kabuk ve yan kalem aşıları uygulanabilir. İlkbahar aşıları aynı yılın sonbaharında, sonbahar aşıları ise ertesi yılın sonbaharında, aşılı fidan olarak bahçeye dikilecek büyüklüğe gelir. Serada yetiştirilen çöğürler tohum ekiminden 5–6 ay sonra aşılanacak duruma gelir. Çöğürlerin tepeleri toprak seviyesinden 12–15 cm üzerinden kesilerek yarma aşı veya dilcikli İngiliz aşı ile aşılanır.

9

Sayısal özellikler

Yarı gölge ortamda fidan yetiştiriciliğinde ise, sonbaharda ekilen tohumlar 1 yıl sonra aşılama kalınlığına erişebilir. Aşı kalemleri, çöğürle aynı kalınlıkta, üzerinde 3–4 göz bulunan sürgünlerdir. Aşılamadan sonra, aşı yeri plastik aşı bağı ile bağlanır ve aşı kaleminin üstüne aşı macunu sürülür. Aşılamadan 2–3 hafta sonra, tutan aşıların yaprak sapları düşer ve sürme belirtileri görülür. Bu dönemde anaçtan süren filizler temizlenir.

Kalemden süren sürgünler 10–15 cm’ye eriştiklerinde en iyi gelişme gösteren sürgün bırakılır, diğerleri kalemin dibinden kesilir. Daha sonra kalan sürgün bir hereğe bağlanarak fidanın dik olarak ve tek gövde halinde büyümesi sağlanır. Aşı bağları aşılamadan 8–10 hafta sonra alınır. Gelişmekte olan fidanlara 3 hafta arayla azot-fosfor-potasyumlu gübreleme yapılır. Demir noksanlığı gösteren fidanlara demir şelat ilave edilir.

10

Hammadde ve çeşit özellikleri

Aşılama sonrasında meydana gelen yaprak ve sürgünlerde görülebilecek hastalık ve zararlılara karşı gerekli mücadele 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında bitki sağlığı mevzuatı, entegre mücadele genel prensipleri ve entegre mücadele teknik talimatlarına göre yürütülecektir. Büyüme süresince fidanlar 7–10 gün arayla sulanır. Kuru ve sıcak rüzgârların estiği yaz günlerinde, sulama aralığı daha kısaltılır.

Bu şekilde yetiştirilen fidanlar tohum ekiminden itibaren 1 yıl sonra bahçeye dikilebilecek duruma gelir. Bahçe Tesisi ve Dikim Aralıkları 6 x 6 m ya da 7 x 7 m dikim aralıkları olacak şekilde bahçe tesis edilir. Avokado bahçesinde kaliteli ve yüksek verim alınabilmesi için çiçekleri birbirini tozlayacak çeşitlerin birlikte bulunması gerekir.

11

Hammadde ve çeşit özellikleri · 2

Tozlayıcı çeşit olarak A grubu çiçek yapısındaki Hass veya Wurts çeşitlerinin Fuerte Çeşidiyle beraber 1:9 oranında bahçeye dikilmesi iyi sonuç vermektedir. Tozlayıcı çeşit yerleştirme planı aşağıda verilmiştir. Dikim Zamanı ve Dikim Şekli Alanya Avokadosu fidanları için en uygun dikim zamanı, soğuk tehlikesinin kalktığı ilkbahar aylarının erken dönemleri olmaktadır. Dikim sırasında plastik tüp, köklere zarar vermeden dikkatlice çıkarılır.

Dikimden önce kökler tarafından sarılmış olan toprak dağıtılmadan, kıvrılmış ve zarar görmüş kökler kesilir. Daha sonra kökle tacın gelişimini dengeleyecek bir ‘dikim tuvaleti budaması’ yapılır. Fidanın aşı yeri toprak üstünde kalacak şekilde ve fidanın toprağı dağıtılmadan çukura oturtulur. Dikimden hemen sonra can suyu verilir ve hereklerle bağlanır.

12

Sulama işlemi

Alanya şartlarında yaygın olarak damlama sulama ve tava usulü sulama kullanılır. Damla sulama yönteminde temel ilke bitkide nem eksikliğinden kaynaklanan bir gerilim yaratmadan, her defasında az miktarda sulama suyunu basınçlı bir boru ve damlatıcılar yardımıyla sık aralıklarla yalnızca bitki köklerinin geliştiği ortama vermektir.

Sistemin en önemli özelliği, alanın tamamı ıslatılmayıp, sadece bitki sırası boyunca ıslak bir şerit elde edilir ve bitki sıra arasında kuru bir alan kalır. Böylece mevcut sulama suyundan en üst düzeyde yararlanılır. Bu yöntemde istenildiği takdirde her gün azar azar bitkinin ihtiyacı kadar sulama yapılabilmektedir.

13

Tava usulü sulama iki çeşittir

Adi tava usulü sulama: Bu yöntemle sulama etrafı seddelerle çevrili düz parsellere büyük akış debilerinin verilmesi ile yapılır. Özellikle düz ve düze yakın arazilerin sulanmasında uygundur. Uzun tava yöntemi: Bu yöntemin esasi, tarlanın azami meyil istikametinde uzun şeritlere ayrılması ve bunların aralarının seddelerle bölünmesidir. Şeritlerin üst başından sevk edilen su, ince bir tabaka halinde ve seddelerle kontrol edilerek aşağı doğru akar.

Tava usulü sulama yönteminde genellikle 7–20 günde bir sulama yapılır. Damla sulama yönteminde ise ağacın yaşına büyüklüğüne, verilen suyun miktarına ve zamana bağlı olmak üzere sulama aralığı, 1–7 gün arasında değişebilir. Sulama zamanın belirlenmesinde, yağışların başlangıç ve bitiş zamanı çok önemlidir. En fazla sulama yılın en sıcak ayları olan Temmuz ve Ağustos aylarında yapılır.

14

Gübreleme işlemi

Alanya Avokadosu yetiştiriciliğinde azotlu gübrelerin önemi çok büyüktür. Genç ağaçlarda azotlu gübreleme, her yıl artan miktarda yapılır. İlk azotlu gübrelemeye, dikimden sonra fidanın gelişmeye başlamasıyla birlikte başlanır. Avokado fidanları kök zararlanmalarına karşı çok hassas olduğundan, gübreler genç ağaçların gövdesine temas ettirilmez ve gövdeden yaklaşık 20–50 cm uzaklıktaki taç iz düşüm bölgesine verilir. Her gübre uygulamasını az ve kontrollü bir sulama izler.

Genç Avokado Ağaçlarında Azotlu Gübreleme; 1.YIL; Ağaç başında yılda toplam 50 gr saf azot (250 gr amonyum sülfat), her 2–3 sulamada bir olmak üzere, ağaç başına 15 gr amonyum sülfat olarak verilir. 2.YIL; Ağaç başına yılda toplam 100 gr saf azot (500 gr amonyum sülfat), Şubat ve Temmuz aylarında 4 defa sulama ile birlikte verilir.

3.YIL; Ağaç başına yılda toplam 150 gr saf azot (750 gr amonyum sülfat), Şubat ve Temmuz aylarında 2 defa sulama ile birlikte verilir. 4.YIL; Ağaç başına yılda 200 gr saf azot (1000 gr amonyum sülfat), Ocak ve Şubat aylarında yağışlı günlerde ağaç tacı altına verilir.

15

Verime Yatmış Alanya Avokadosu Ağaçlarında Gübreleme

Ağaç başına; 3–4 kg amonyum sülfat ((NH ) SO ), 500 gr triple süper fosfat (fosfor-P O ) ve 750 gr 4 2 4 2 5 potasyum sülfat (potasyum – K SO ) gübre kullanılır.

Azotlu gübrelerin, tamamının Ocak- Şubat aylarında görülen 2 4 yağışlardan hemen önce, bir defada verilmesi mümkündür, ancak 2–3 defada uygulanması daha yararlıdır (Ocak – Şubat aylarında toplam verilecek azotun 2/3’ü, Nisan-Mayıs aylarında 1/3’ü). Fosforlu ve potaslı gübreler 4.yıldan itibaren verilir. Fosforlu ve potaslı gübrelerin tamamı Kasım-Aralık aylarında, toprak işlemesi ile birlikte izdüşümüne verilir.

Ayrıca toprağın fiziksel ve kimyasal yapısını iyileştirmek için her 3–4 yılda bir dekara yaklaşık 2–3 ton ahır gübresi uygulanır.

16

Sayısal özellikler · 2

Alanya Avokadosu fidanlarına ilk olarak dikim sırasında ‘dikim tuvaleti budaması’ yapılır. Daha sonraki dönemlerde fidanlara; dikim aralıklarına göre doruk dallı budama uygulanır. Bu budama şekli, üç ana dalın ortasında bir doruk dalının bulunmasıdır. Fidan dikildikten hemen sonra topraktan 40–60 cm yükseklikten 4–5 cm uzunluğunda bir tırnak bırakılarak kesilir. Fidanlar gelişmeye bırakılır. Yaz gelişme periyodu içerisinde Temmuz-Ağustos aylarında fidana ilk şekil verilir.

Fidanın gövdesi üzerinde eşit kuvvette gelişmiş, gövde üzerinde düzgün dağılmış 3 ana dal ile bunların ortasında gelişen ve gövdenin devamını oluşturan bir doruk dalı seçilerek taç oluşturulur. Budama yapılan 2–3 cm’den daha kalın dallarda, kesim yerlerine aşı macunu sürülür.

17

Hasat ve olgunlaşma

Avokadoların en iyi budama zamanı; genellikle hasattan hemen sonra başlayarak gelişimin başladığı zamana kadar devam eden periyottur. (Şubat-Nisan) Ayrıca yaz aylarında ilkbaharda bulunan kısımlardan çıkan sürgünlerde ‘uç almalar’ yapılır. Hasat Aşılı Alanya Avokadosu ağaçlarının hasadı dikimden 3–4 yıl sonra başlar. Kasım – Nisan ayları arası hasat zamanı için uygundur. Meyvelerin toplanması; elle veya toplama aleti ile yapılır.

Meyvelerin toplanması sırasında yaralanmaması ve zedelenmemesine dikkat edilir. Hasat edilen meyveler taşıma kaplarına (kasa ve sandık gibi) konulurken, yüksekten bırakılmaması gerekir. Toplama aleti veya elle hasat yapılırken, meyve sapı ile birlikte ağaçtan koparılır. Meyve sapının uzun olarak koparılması durumunda, ambalajlamada sorun olmaması için uygun bir şekilde kısaltılır. Paketleme Paketlemeden önce hasat edilen avokadolar sınıflandırılır, yıkanır ve derecelendirilir.

Meyveler kâğıt ile sarılıp özel karton kutulara tek sıra halinde yerleştirilerek paketlenir.

Hasat dönemi

Sicilde optimum hasat dönemi kasım başı–nisan sonu olarak belirtilir. Meyve ve ağaç özellikleri aşağıdaki tabloda birlikte gösterilir.

Tablo-4: Alanya Avokadosunun meyve ve ağaç özellikleri

Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan alanya avokadosunun meyve ve ağaç özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tablo-4: Alanya Avokadosunun meyve ve ağaç özellikleri

Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan alanya avokadosunun meyve ve ağaç özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Tablo-4: Alanya Avokadosunun meyve ve ağaç özellikleri
Optimum hasat dönemiKasım başı-Nisan sonu
Ağaç üzerinde kalma durumuUzun (5-6 ay)
Soğuktan zararlanma eşiği-2,8°C
Muhafaza durumu2 ay +4°C
Ağaç habitüsüOrta
Periyodisite durumuVar
Ekolojik seçicilikVar
Ekonomik verime yatma yaşı8-10 yaş
Ortalama meyve ağırlığı (gr)150-300 gr
Meyve kabuk rengiDonuk yeşil ve üzeri puslu
Meyve kabuk yapısıHafif pürüzlü
Kabuk kalınlığıKalın
Soyulabilirlik durumuKolay
Çekirdek şekliKonik
Meyve şekliArmut
Meyve eti rengiAçık sarı-yeşil
Tad ve lezzetLezzetli
Verim (kg/ağaç) (10-12 yaşında)50-55
Verim (adet/ağaç) (10-12 yaşında)190-200

Muhafaza koşulları

Depolama Alanya Avokadosu normal oda sıcaklığı olan 21°C’de 6–12 günde yumuşarken, 5°C’de 30–40 günde yumuşar. Alanya Avokadosu 5–6 °C arasında muhafaza edilmelidir. Depolama süresi 3 haftadan fazla olmamalıdır.

Tescil ve Denetim Bilgileri

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

386 tescil numaralı Alanya Avokadosu menşe adı olarak 15.10.2018 tarihinde tescil edilmiştir.

Denetim düzeni

Alanya Avokadosunun yukarıda belirtilen özelliklere uygun olarak üretilip üretilmediğine dair denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine uygun olarak, Alanya Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Alanya Ziraat Odası ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Alanya İlçe Müdürlüğünden konuda uzman birer kişi olmak üzere toplam 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetim mercii en az bir kere ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman kontrol yapılacaktır.

Denetim mercii; Alanya Avokadosunun yukarıda belirtilen ayırt edici özelliklere sahip olarak ve üretim yönteminde belirtilen tekniğe uygun şekilde yetiştirilmesi, depolanması, taşınması ve pazarlanmasının kontrolünü ve coğrafi işaretin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür.

Denetim düzeni · 2

Denetimler öncelikle ürünün üretim dönemindeki dış görünümü (meyve şekli, meyve ağırlığı, meyve kabuk rengi vb.) ve gözleme dayalı özellikleri üzerinden yapılacak olup, denetimlerde başka unsurlar da dikkate alınmak üzere özellikle aşağıdaki hususlara Çeşit: Fuerte çeşidi olmalıdır. % SÇKM (Suda Çözünür Kuru Madde) Oranı: % 25 ve üzeri olmalıdır.

Avokado meyvesi sıkılarak elde edilen sıvı el refraktometre cihazına damlatılır ve okunan değer % SÇKM oranını verir. %Yağ Oranı: %15 ile %20 arasında olmalıdır. Yağ tayini sokselet metodu (Soxhelet Ekstrasiyon Cihazı) kullanılarak yapılır. Meyve büyüklüğü: 150 gr ve üzeri olmalıdır Meyveler sapı ile beraber elektronik hassas terazide tartılır. Yetiştiği Yer: Ürünün yetiştiği bahçe Alanya ve Gazipaşa ilçe sınırları içerisinde olmalıdır.

Üretim yeri ve çevresi

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından verilen Üretici Kayıt Defteri ve ÇKS belgesi incelenecektir. Üretim yeri olarak Alanya veya Gazipaşa İlçeleri idari sınırlarında bulunan araziye ait ada parsel nosu, üretim alanı bilgileri yazmalıdır. Kayıt: Üretim alanı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ne kayıtlı olmalıdır. İzlenebilirlik: Ürünün izlenebilirliğini ve kullanılan kimyasalların takibinin yapılabilmesi için Üretici Kayıt Defteri olmalıdır.

Analizler, Alanya İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Analiz Laboratuvarında yapılacaktır. Denetim mercii, coğrafi işareti belirlenen koşullara aykırı ve haksız kullananlar hakkında gerekli yasal takibatı başlatır. Mercii, öncelikle Alanya Avokadosunun üretildiği ve yaygın olarak tüketildiği bölgelerdeki üreticilere, odalara ve dağıtım-pazarlama aşamalarında faaliyet gösterenlere coğrafi işaret tescili hakkında bilgi vererek gerekleri hakkında farkındalık oluşturacaktır.

Denetim düzeni · 3

Denetim mercii, yılda 1 defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda/şikâyet halinde ise her zaman denetim işlemlerini yürütecek ve sonuçları raporlayacaktır. Denetime ilişkin raporlar Alanya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl düzenli olarak gönderilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.

Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-19