Kütahya İğne Oyası

Zürafa, kayık ve temel oya yapısı

Kütahya İğne Oyası üretiminde doğal ipekten yapılmış ipler kullanılır. Üretimde kullanılan ana malzemeler; ip, iğne, makas; yardımcı malzemeler ise at kılı, misina, hamur tohumu ve teldir. Kütahya İğne Oyasında kullanılan yardımcı malzemeler yapılacak ürüne uygun olarak seçilir. At kılı; iğne oyası motifinin sabitlendiği zürafa kısmı yapılırken sert durması için kullanılan malzemedir. Günümüzde at kılı yerini misinaya bırakmıştır.

Hamur tohumu; çiçeklerin ortasına tohum görüntüsü vermek için hamurdan yapılmış renk seçenekleri bulunan yardımcı malzemedir. Tel; oyayı toparlamak ve kayığa sabitlemek için üzeri ipek ile sarılarak kullanılan bükebilen ince uzun metaldir. Düğüm; ipliği kendi üzerine dolandırarak oluşturulan boğumdur. İlmek; hafif bir düğüm yaparak bağlanan boğumdur. Pipirik; motifin kenarına tüy görüntüsü vermek için ipeğin uzatılmasıyla oluşan ilmektir. Kütahya İğne Oyası üretiminde uygulanan teknikler aşağıda yer almaktadır.

**Zürafa yapımı:** Kütahya İğne Oyasında ilk işlemdir. Zürafa; ipliğin iğne üzerine dolandırılarak oluşturulan iplik halkasının içinden çekilmesiyle meydana gelen düğümdür. 4 kat bükülmemiş ipek ve 2 kat at kılı hazırlanır. İğne bükülmemiş ipeğin altından yatay şekilde batırılır. İğnenin ucundaki iki katlı ip iğnenin sağ altından dolanarak sabitlenir, iğne çekiştirilerek sıkıştırılır. Yapılan düğümün içerisinden iğne aynı şekilde ipeğin altında yatay şekilde batırılır.

Önceki yapılan düğümün tek kat ipi iğnenin üstüne atılır. İğnenin ucundaki 2 kat ipek iğnenin sağ altından dolanarak iğne çekilir ve düğüm sabitlenir. Bükülmemiş ipeğin sonuna kadar aynı işlem tekrarlanır.

**Kayık yapımı:** Zürafa yapıldıktan sonra, 3 kat bükülmemiş ipek tekrar hazırlanır. Hazırlanan ipek yapılan zürafanın üzerine yerleştirilir. İp arada kalacak şekilde iğne yatay olarak zürafanın içine batırılır. İğnenin ucundaki ip üzerine konulur. Ucundaki iki kat ip sağ alttan iğneye dolanır ve iğne çekilir ve düğüm sıkılaştırılır. Zürafadaki yapılan düğümlerin içine iğne batırılıp düğüm yapılır ve bu işlem tekrarlanarak devam edilir.

**Kayık üstü dağ yapımı:** Hazırlanan kayığa dağ yapmak için iğneye iplik takılır. İpin alt ucu sol tarafa yatırılır ve 3 cm içeriye gelen ilmeğin üzerine ilk düğüm atılır. Kayığın üzerine 2 ilmek yapıldıktan sonra başlangıçtaki ilmeğe 2 kez batırılarak artırılır. İp baştaki ilmeğe geri uzatılarak iğne ucundaki çift kat ipek çekilir ve sıkıştırılır. Yandaki ilmeklerin üzerine aynı işlem tekrarlanarak sıra tamamlanır.

Aynı işleme ilmek sayısı 4’e çıkana kadar devam edilir. Bu işleme kaya denilir. Bu kayalardan, sırasıyla 5, 4, 3, 2 ve 1 tane olacak şekilde dağ oluşturulur. Dağların üzeri pipirik ile süslenir. Oyanın model özelliğine göre yapılan dağın ilmek sayılarında değişiklikler yapılabilir.

Tele ipek sarma ve çiçeklerin birleştirilmesi

**Tele ipek sarma:** 10 cm uzunluğunda çelik tel kesilir. Üzerine ipek sarılır.

**Tele şekil verme:** Tel tam ortadan ikiye kıvrılır. 2 kere bükülür. Uç kısımları iki yana yatırılır. Telin bir tarafı 3 eşit parçaya bölünür. Üçte biri geriye kıvrılır, diğer üçte biri ortadan yukarı doğru çıkarılır. Kenarda kalan kısım bükülür. Aynı işlem diğer taraftaki tele de uygulanır ve iki uçtaki teller birleştirilerek kıvrılır ve sabitlenir.

**Boru başlangıcı-boru yapımı:** Bükülen ipek parmağa bir kez dolanır. İğne ipin altına yatay şekilde batırılır.

**Beş ilmekle borunun kurulması:** İğnenin arasındaki iki kat ip iğnenin sağ altından dolanır iğne çekilir ve sıkılır. Parmaktan çıkarmadan 5 ilmek yapılır ve parmaktan çıkarılır. Başparmak ve işaret parmağı ile tutulup diğer el ile başta kalan uç çekilerek sıkıştırılır. İlk yapılan ilmeğe batırılarak ilmek yapılır. Aynı şekilde devam edilerek yuvarlak boru haline getirilir.

**Çiçeklerin yapımı:** Boru yapıldıktan sonra, borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek yapılır. Daha sonra ilk yapılan ilmeğin içine ip uzatılarak düğüm atılır. İlk yapılan düğüm sağda kalacak şekilde ikinci düğüm atılarak 1 ilmek daha oluşturulur. Yandaki ilmeklere 1 kez düğüm atılarak ilmekler oluşturularak son ilmeğe düğüm atılır. Aynı işlem tekrarlanarak 7’ye kadar artma işlemi yapılır.

Yedinci sıra bittikten sonra her ilmeğin içine bir kez düğüm atılır eksiltme işlemi yapılır. 1 ilmek kaldığında çiçeğin ilk yaprağı oluşur. Motife göre yaprak sayısı belirlenir. Oyanın model özelliğine göre yapılan çiçeğin ilmek sayılarında değişiklikler yapılabilir. İlmek sayılarında değişiklikler yapılarak büyük çiçek, küçük çiçek ve tomurcuk gibi motifler oluşturulur.

**Misina ile çiçek toplama:** Yapılan çiçek yaprağının en altından (ikinci ilmek) iğne batırılır. Üzerine misina konularak düğüm atılır. Misina arada kalacak şekilde yaprağın etrafı her ilmeğe batarak tüm çiçeğin etrafı dönülür. İlk başlangıç noktasına tekrar batarak ip sağlamlaştırılıp kesilir.

**Oyanın kayığa dikilmesi:** Yapılan çiçeklerin boru kısımları yorgan iğnesi ile genişletilerek hamur tohumu ile birlikte teller içine geçirilir. Çiçekler şekil verilen tele dikilerek sağlamlaştırılır. Diğer çiçeklerde aynı şekilde dikilir. Çiçekler tellerinden kayığa tırabzan yapılarak dikilir. Kütahya İğne Oyasının motiflerinin yapım aşamalarına aşağıda yer verilmektedir.

Yanı kuzulu oyasının işlenmesi

**Yanı kuzulu oyası:** İlk olarak zürafa ve üzerine kayık yapılır. Kayık üzerine 6 ilmek sayısında (büyüklüğünde) dağ yapılır. Dağın alt sağ, sol kenarına ve üstüne pipirik yapılır. Borunun üzerine toplamda 5 adet çiçek yaprağı yapılır. Yapılan çiçek yaprağının en altından (ikinci ilmek) iğne batırılarak misina ile çiçek toplama işlemi yapılır. Oluşan çiçeğin yanına küçük çiçek yapılır. 5’li boru yapılarak 5 adet tomurcuk yapılır.

Tele ipek sarılır ve tele şekil verilerek oya kayığa dikilir.

Malak sattıran oyasının işlenmesi

**Malak sattıran oyası:** Hemen üzerine 3+3 ilmekten oluşacak iki küçük dağ yapılır. İki küçük dağ arasına 2 sıra bir adet ilmek yapılır. Boru yapılır. 6 ya kadar artırma işlemi yapılarak 1 çiçek yaprağı elde edilir. Bu çiçek yaprağından 4 adet yapılır. Aynı işlem tekrarlanarak 2 adet çiçek elde edilir.

Misina ile çiçek toplanarak tüm çiçeğin etrafına sıçandişi yapılır. Tele ipek sarılarak şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Ferman oyasının işlenmesi

**Ferman oyası:** Kayık üzerine 6 ya kadar artırma yapılarak ilmek yapılarak dağ yapılır. Tamamlanan dağın üzerine her 3 ilmekte ip uzatılarak zürafa ile doldurulur. İlmek sayısı 2’e düşene kadar devam ettirilerek dağ oluşur. Boru yapılır, 8 ilmeğe kadar artırma işlemi ile 5 adet yaprak yapılır. Misina ile çiçek toplanarak çiçeğin içi kazayağı tekniği ile süslenir.

Tefebaşı oyasının işlenmesi

**Tefebaşı oyası:** Kayık üzerine 7 ilmek sayısında (büyüklüğünde) dağ yapılır. Dağ (kaya) ilk sırada 4, en son sırada 1 tane olacak şekilde oluşturulur. Dağın kenarı pipirik ile süslenir. Boru yapılarak çiçek yaprağı yapmak için, 2 ilmek yapılarak 7’ye kadar artma işlemi yapılır. 4 sıraya 7 tane ilmek yapılır. Eksiltme yapılarak, 3 ilmek kaldığında çiçeğin ilk yaprağı oluşur.

Borunun her ilmeğine aynı işlem yapılarak toplamda 5 yaprak elde edilir. Çiçek yapıldıktan sonra misina ile çiçek toplanır. Her yaprağın üzerine birer pipirik yapılarak 5 adet tohum elde edilir. Motif oluştuktan sonra tele ipek sarılarak şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Kestane çiçeği oyasının işlenmesi

**Kestane çiçeği oyası:** Zürafadaki yapılan aynı işlem tekrarlanarak devam edilir. Kayık üstü dağ yapmak için ilmek sayısı önce 3’e çıkar. Aynı işleme ilmek sayısı 6’ya çıkana kadar devam edilir. 6’ya çıkarılan ilmek üzerinde 3+3 ilmekten oluşacak iki küçük dağ oluşturulur. Boru yapılarak çiçek yaprağı yapımına geçilir. İlk ilmek yapıldıktan sonra 7’ye kadar artma işlemi yapılır ve eksiltme işlemi yapılır.

Son 1 ilmek kaldığında çiçeğin ilk yaprağı oluşur. Borunun her ilmeğine aynı işlem yapılarak toplamda 4 yaprak elde edilir ve çiçek tamamlanır. Aynı işlem tekrarlanarak toplamda 3 çiçek oluşturulur. Motif oluşunca misina ile çiçek toplanır.

Zengin taktı fakir baktı oyasının işlenmesi

**Zengin taktı fakir baktı oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 4 adet ilmek yapılır. Bu kayalardan ilk sırada 4, son sırada 1 ilmek olacak şekilde azaltılarak dağ yapılır. Oluşan dağın kenarı pipirik ile süslenir. Boru yapılarak çiçek yaprağı yapılır. Çiçek boru üzerine 7 sıra ilmek yapılır.7 ilmeğin ortası bulunarak sıçandişi yapılır.

5 sıradan oluşan 2 ilmek karşılıklı kapatılarak zürafa ile tutturulur. Üst tarafı kazayağı şeklinde işlenerek çiçek oluşturulur, her ipin üzerine birer pipirik yapılarak tohum oluşturulur. Tele ipek sarılır, tele şekil verilerek oya kayığa dikilir.

Cimcik oyasının işlenmesi

**Cimcik oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için ikinci ilmekten başlanıp her 4 ilmek atılarak 1 ilmek kalıncaya kadar işleme devam edilerek yaprak tamamlanır. Yapraklar pipirikle birbirine eklenir ve dağ tamamlanır ve boru yapılır. Çiçek yapmak için borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek yapılır.

7 sıra tamamlanınca her ilmeğin içine bir kez düğüm atılır. Bu şekilde eksiltme işlemi yapılmış olur. Misina ile çiçek toplama işlemi yapılarak Motif tamamlanır, tele ipek sarılarak, tele şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Zerren kadeh oyasının işlenmesi

**Zerren kadeh oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 5 ilmek yapıldıktan sonra aynı işlem 5 sıra tekrarlanarak kaya elde edilir. Bu kayalardan ilk sırada 3, son sırada 1 adet ilmek olacak şekilde dağ oluşturulur. Borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek yapılır. Aynı işlem tekrarlanarak 6’e kadar artma işlemi yapılır.

4 sıra 6 tane ilmek yapılır. 4 sıra bittikten sonra her ilmeğin içine bir kez düğüm atılır. 2 ilmek kaldığında çiçeğin ilk yaprağı oluşur. Borunun her ilmeğine aynı işlem yapılarak toplamda 5 yaprak elde edilerek çiçek yaprağı tamamlanarak misina ile çiçek toplama işlemi yapılarak motif tamamlanır ve tele ipek sarılarak, tele şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Menekşe oyasının işlenmesi

**Menekşe oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 14 tane 3 sıra sıçandişi yapılır. Daha sonra ilk yapılan ilmeğin içine ip uzatılarak düğüm atılır Aynı işlem tekrarlanarak 8’e kadar artma işlemi yapılır. 8 sıra bittikten sonra her ilmeğin içine bir kez düğüm atılır.

Son olarak misina ile çiçek toplama işlemi yapılarak Motif tamamlanır ve tele ipek sarılarak, tele şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Fasulye çiçeği oyasının işlenmesi

**Fasulye çiçeği oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için hazırlanan kayığa dağ yapılır. Dağın üzeri sıçandişi ile süslenerek boru yapımına geçilir. Borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek yapılarak 3 sıra tekrarlanır. İlk ilmeğin içi 2 ilmekle doldurularak aynı ilmek sayısı ile 4 sıra devam edilir. Her sırada 1 ilmek eksiltilerek 1 ilmeğe düşürülerek yaprak oluşturulur.

Aynı işlem ikinci ilmeğe de uygulanır. Çift yaprak uygulaması 3 adet olacak şekilde tamamlanarak çiçek çanağı elde edilir. Boru yaptıktan sonra Borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek yapılır. Her sırada 1 ilmek artırılarak 6 ilmek oluşturulur. Bu aşamadan sonra her sırada 1 ilmek eksilterek 3 ilmek kalınca yapak tamamlanır. Aynı işlem 3 yaprak oluşumu için tekrarlanır.

Çiçeklerin etrafı zürafa tekniği ile dönülerek çiçek yaprağı tamamlanır. Motif tamamlandıktan sonra tele ipek sarılarak, tele şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Gönül çelen oyasının işlenmesi

**Gönül çelen oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın 4 ilmek yapılır. Bu kayalardan ilk sırada 4 son sırasında 1 adet ilmek olacak şekilde azaltılarak dağ oluşturulur. Oluşan dağın ikinci sıradaki kayanın ortasına 2 ilmek ile başlanarak 5 ilmeğe kadar artırılır. 5 ilmeğin üzerine 2 dağ oluşturulur.

2 dağın ortasına ikinci ilmekle başlanarak 2 sırada 3 ilmeğe çıkarılır. Daha sonraki sıralar 2–1 ilmek kalacak şekilde tamamlanır. Dağ yapıldıktan sonra boru yapılır. Büyük çiçek yaprağı için borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek ile başlanarak 8’e kadar artma işlemi yapılarak 5 adet yaprak elde edilir. Bu yapraklar zürafa ile birbirine tutturulur.

Zürafanın üzerine 2 ilmekle başlayıp her sırada 1 ilmek artırarak 7 ilmeğe ulaşılır. Aynı işlem 10 yaprak tamamlanıncaya kadar tekrarlanır. Büyük yaprak yapıldıktan sonra boru yapılarak üzerine 4 yaprak yapılarak küçük çiçek elde edilir. Yaprakların araları sıçandişi ile birleştirilerek iç çiçek tamamlanır. Tomurcuk yapılarak motif tamamlanır. Tele ipek sarılarak tele şekil verme işleminden sonra oya kayığa dikilir.

Ihlamur oyasının işlenmesi

**Ihlamur oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine ilk ilmek yapıldıktan sonra kayığın üzerine 5 tane zürafa yapılır. Her sırada 1 ilmek kalıncaya kadar eksiltme yapılır. Son yapılan ilmeğin içine 4 sıra 1–1 ilmek yapılır. Aynı ilmeğin içine işlem 3 defa tekrarlanır. Üzeri pipirik ile süslenerek dağ tamamlanmış olur. Boru yapılarak dış çiçek yapımına geçilir.

Borunun uç kısmına 7’ye kadar artma işlemi ile ilmek yapılır. 7 sıra bittikten sonra 1 ilmek kalıncaya kadar eksiltme yapılarak çiçeğin ilk yaprağı oluşur. Aynı işlem yapılarak 5 adet yaprak elde edilir. Ikinci ilmekten başlayarak 5 sıra 2–2 ilmek şeklinde devam eder ve beşinci sırada bitirilir.

Aynı işlem 5 yaprak oluncaya kadar tekrarlanarak iç çiçek yaprağı yapılır. İç çiçekten sonra büyük yaprak yapımına geçilir. Borunun uç kısmındaki ilmeklerin 2 tanesinin içine 2 ilmek yapılır. Aynı işlem tekrarlanarak 15’e kadar artma işlemi yapılır. Tek sayılarda eksiltme işleminde 1 ilmek kalıncaya kadar yapılır. Tomurcuk yapılır. Aynı işlem 5 yaprak için tekrarlanır. Tomurcuk tamamlandıktan sonra misina ile çiçek toplama işlemi yapıldıktan sonra tohum yapılır.

Küpeli oyasının işlenmesi

**Küpeli oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 3 adet ilmek yapılır. Aynı işlem 4 kez tekrarlanarak kaya elde edilir. Bu kayalardan ilk sırada 3 tane, son sırada 1 adet ilmek kalıncaya kadar azaltma yapılarak dağ oluşturulur. Oluşan dağların üzeri pipirikle süslenir. Boru yapılarak dış çiçek yapılır. Borunun uç kısmında 2 ilmek ile başlanır.

8 sıra 3–3 ilmek devam edilir. Sekizinci sırada 1 ilmek eksiltilerek yaprak tamamlanır. Borunun diğer ilmeklerine 5 yaprak yapılır. Borunun üzerine 2 ilmekten başlanıp 7 ilmeğe kadar her sırada 1 ilmek artırılır. 7 ilmek sabit kalacak şekilde 4 sıra yapılır. Aynı işlem tekrarlanarak 4 yaprak yapılır.

Yaprakların üst uçları sıçandişi ile birleştirilerek iç çiçek yapılarak misina ile çiçek bağlanır, sabitlenen ipler üzerine pipirik yapılarak tohum yapılır.

Paşa nişanı oyasının işlenmesi

**Paşa nişanı oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 4 ilmek yapılır. Bu kayalardan ilk sırada 5 tane son sırada 1 ilmek kalana kadar azaltılarak dağ elde edilir. Borunun uç kısmına 5 sıra ikili ilmek yapılır. Üzerine 6 ilmek olana kadar artırma işlemi yapılır.

Her sırada bir ilmek eksiltilerek 1 adet ilmek kalıncaya kadar işleme devam edildikten sonra misina ile çiçek toplanır. Çiçeğin üzerine pipirik yapılarak tohum tamamlanır.

İncili oyasının işlenmesi

**İncili oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 17 tane sıçandişi yapılır. Sıçandişlerinin aralarındaki ipe tekrar 4 sıra daha üst üste gelecek şekilde sıçandişi yapılmaya devam edilir. Çiçek yaprağı için 8 adet ilmek yapılır. Bu şekilde 3 adet yaprak hazırlanır. 3 yaprak 1 sıra misina ile birbirine tutturulur. Üzerine 1 sıra sıçandişi yapılır.

Çiçeğin etrafını oluşturan sıçandişleri 3 çiçek yaprağı oluşturulacak şekilde ayrılır. İlk yaprak sıçandişinin üzerine her sırada 1 sıçandişi eksiltilerek 1 sıçandişi kalınca çiçek yaprağı tamamlanır. Aynı işlem diğer çiçek yapraklarında uygulanır ve üzerine pipirik yapılarak tohum oluşturulur. Tele ipek sarılarak tele şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Gelin tacı oyasının işlenmesi

**Gelin tacı oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 20 adet ilmek yapılır ve ilmek sayısı eksiltmeden 6 sıra devam edilir. Dağın üzeri zikzak tekniği ile süslenir. 5 ilmek atlayarak 1 ilmek oluşturulur ikinci sırada pipirikle tamamlanır. Bu 2 defa daha tekrarlanır. Boru yapılarak ilmek sayısı 6’ya kadar artma işlemi yapılır.

Altıncı sıra bittikten sonra üzerine 3 ilmekten her sırada 1 ilmek eksilterek 1 ilmekte bitirilir. Yanındaki 3 ilmeğe aynı işlem yapılarak yaprak yapılır. 5 adet daha yaprak yapılır. Borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesine 2 ilmek yapılır. Ikinci sırada eksiltilerek son ilmekte bitirilir. Aynı işlem 5 defa tekrarlanarak çanak oluşturulur. İç çiçek yapımına geçilir. Bunun için boru üstüne 2 ilmekle başlanır. Ikinci sırada 2 ilmek yapılır ve Sırada 1 ilmekle tamamlanır.

İç çiçek tamamlandıktan sonra tele ipek sarılarak tele şekil verilir ve oya kayığa dikilir.

Tomurcuk oyasının işlenmesi

**Tomurcuk oyası:** İki kayanın arasına ip atlanarak 2 ilmek yapılır. Üzerine 1 ilmekle bitirilir. Kaya çiçeğin ana yapısını oluşturur. Kaya yapımı tamamlandıktan sonra boru yapılır. Çiçek yaprağı yapmak için Borunun uç kısmındaki ilmeklerin bir tanesinin içine 2 ilmek yapılarak ilmek sayısı 9 a çıkartılır.

2 ilmek kalıncaya kadar eksiltme yapılır. Kalan 2 ilmek 7 sıra tekrar ettirilerek tamamlanır. Bu şekilde 3 yaprak hazırlanır. Yaprakların sağ ve sol kenarına sıçandişi yapılır. 3 yaprak ucu üst noktada birleştirilerek çiçek tamamlanır. Ikinci sırada 1 eksiltilerek 1 ilmekle bitirilir. Aynı işlem 5 defa tekrarlanarak çiçek çanağı oluşturulur.

Kandil oyasının işlenmesi

**Kandil oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 5 adet ilmek atılır. Her defasında 1 ilmek eksiltilir. Bir ilmeğin içine 3 sıra bir ilmek olacak şekilde devam ettirilir. Aynı işlem yan yana olacak şekilde devam ettirilerek yaprak elde edilir. Yaprağın en üstü pipirik ile süslenir. Motif belirginleştikten sonra, 2,5 cm boyunda 6 ilmekli 4 boru hazırlanır.

İlk 2 ilmeğin içine 2’şer ilmek atarak 4 ilmeğe ulaşılır. Her sırada bir ilmek eksiltilerek 1 ilmeğe düşürülür. Her sırada sağ tarafta pipirik bırakılır. Borunun diğer 2 ucuna da aynı işlem uygulanır. 2 ilmek boşta kalır. 4 boru boş kalan ilmeklerden 3 cm’lik boruya eklenir. Orta birleşme yerinden ilk 2 ilmeğin içine 2’şer ilmek atarak 4 ilmeğe ulaşılır.

Borunun diğer kalan ilmeklerinde aynı işlem uygulanarak çiçek deseni tamamlanmış olur. Her ipin üzerine birer pipirik yapılarak tohum elde edilmiş olur.

Züla sümbül oyasının işlenmesi

**Züla sümbül oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 8 ilmek yapıldıktan sonra her sırada 1 ilmek eksiltilerek 4 ilmek yapılır ve bu şekilde 4 sıra devam ettirilerek dağ oluşturulur. Dağın sağ taraf kayık üzerine 8 sıra devam ettirilerek yaprak oluşturulur. Yaprak uç noktası ile dağın uç noktası tutturulur.

Her sırada 1 ilmek artırılarak 7 ilmek oluşturulur. Bu aşamadan sonra her sırada 1 ilmek eksilterek 1 ilmek kalınca yaprak tamamlanır. Misina ile çiçek toplanır ve çiçek yaprağının uç ve eksiltmeye başlanan noktalarına (3 noktaya) sıçandişi yapılır. Her ipin üzerine birer pipirik yapılarak tohum elde edilir.

Gönül dolabı oyasının işlenmesi

**Gönül dolabı oyası:** Kayık üstü dağ yapmak için kayığın üzerine 20 ilmekle başlanır. Her 2 sırada bir 3 ilmek eksilterek 1 ilmek kalıncaya kadar devam edilerek dağ oluşturulur. Her eksiltme köşelerine sıçandişi yapılır. İlk ilmek yapıldıktan sonra her defasında düğüm atıldıktan sonra artma işlemi yapılarak boru üzerine 7 adet ilmek oluşturulur.

Bu şekilde işlemler tekrarlanarak 7 adet çiçek yaprağı oluşturulur. Aynı işlem tekrarlanarak 5 yaprak daha yapılır. Üzerine 3 sıra misina ile dolanır. Misina dolanılan çiçeğin çevresindeki ilmeklerin ilk 2’sine 2 ilmek başlanarak 6 sıra (her sıranın sağ kenarında pipirik bırakılır) devam ettirilerek 1 ilmek kalınca bitirilir. Aynı işlem çiçeğin etrafını dolduracak şekilde devam edilir ve üzerine pipirik yapılarak motif tohum oluşturularak sonlandırılır.