Coğrafi işaretli ürün · Osmaniye
Osmaniye’de sütlü ve yoğurtlu hamur kömbe baharatı ve çörek otuyla hazırlanır. Basık yuvarlak parçaların yüzeyine suyla ıslatılmış susam uygulanıp fırında pişirilir; ürün özellikle Ramazan Bayramı ikramlarında yer alır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Osmaniye Bayram Kömbesi nedir?
Sicil kaydı: “Osmaniye Bayram Kömbesi; buğday unu, yoğurt, süt, beyaz şeker, kabartma tozu, sıvı yağ, tereyağı, maya, çörek otu ve baharat karışımı kullanılarak Osmaniye ilinde üretilen kurabiyedir.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Fırında pişirme
Sicil kaydı: “Üzerine suyla ıslatılmış susam dökülüp fırında pişirilir.”
Hammadde ve bileşim
Sicil kaydı: “Osmaniye Bayram Kömbesinin üretiminde kullanılan baharat karışımı; tarçın, damla sakızı, mahlep, zencefil, karanfil, muskat ve yenibahardan oluşur.”
Sicil kaydı: “Kömbe adı; kurabiyenin geçmişte ateş veya kül içerisinde pişirilmesi nedeniyle kullanılan “gömme”, “gömbe” ya da “közleme” kelimelerinden gelir.”
Biçim ve ölçüler
Sicil kaydı: “Osmaniye Bayram Kömbesi basık yuvarlak şeklinde, yaklaşık 1–2 cm yükseklikte, 8–10 cm çapında ve 8–10 gram ağırlığındadır.*”
* Sicil yaklaşık 8–10 cm çap, 1–2 cm yükseklik ve 8–10 g ağırlığı birlikte verir. Ayrıca 5 kg ürün için verilen reçetede yalnız un 5 kg, şeker 3 kg ve tereyağı 1,5 kg olarak listelenir. Kabartma tozu 5 adet yazılıdır; adet başına kütle belirtilmez. PDF görüntüsü bu ifadeleri doğrular. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Hamur malzemeleri
- 5 kg buğday unu
- 400 ml yoğurt
- 1 l süt
- 3 kg beyaz şeker
- 5 adet kabartma tozu
- 200 ml sıvı yağ
- 1,5 kg tereyağı
- 10 g kuru maya ya da 42 g yaş maya
- 6 g dövülmüş çörek otu
- 120 g susam
Kömbe baharatının kullanım miktarı
Sicil kaydı: “Kömbe baharat karışımı bileşenleri:1 kg kömbe için 10 g baharat karışımı kullanılır.”
Malzemeler ve ölçüler
- 2 g tarçın
- 1 g damla sakızı
- 2 g mahlep
- 1,5 g zencefil
- 1,5 g karanfil
- 1 g muskat
- 1 g yenibahar
Baharatlı hamur karışımının hazırlanması
Sicil kaydı: “Büyük bir kabın içine elenmiş un, kömbe baharat karışımı, dövülmüş çörek otu ve kabartma tozu koyulup karıştırılır. Bir tencerede 3–4 dakika ısıtarak ılıtılan süte şeker ile tereyağı ilave edilip karıştırılır karışım, unun bulunduğu kabın içine boşaltılır. Başka bir kapta az miktardaki ılık suda ile eritilen maya, yoğurt ve sıvı yağ, unlu karışımının üzerine ilave edilir.”
Hamurun yoğrulması ve mayalandırılması
Sicil kaydı: “Orta sertlikte bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulup hamurun üzeri kalın bezle sıkıca kapatılarak mayalanması için 4–5 saat dinlendirilir.”
Tepsiye yerleştirme
Sicil kaydı: “Dinlenen hamurdan yumurta büyüklüğünde bezeler alınıp el ya da kalıp ile istenen şekil verilip tepsiye dizilir.”
Fırında pişirme
Sicil kaydı: “Üzerine suyla ıslatılmış susam döküldükten sonra, önceden ısıtılmış 170–180 ℃ sıcaklıktaki fırında 20–25 dakika pişirilir.”
Reçete ölçeğinin sicildeki ifadesi
Sicil bileşen listesini 5 kilogram ürün için tanımlar. Listede verilen hamur girdileri ile bu verimin ilişkisi resmî teyit bekler; miktarlar yeni bir reçeteye dönüştürülmez.
Nasıl muhafaza edilir?
Gıda ile temasa uygun bez torbalarda 2–3 ay muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Osmaniye Bayram Kömbesinin geçmişi, 1900’lü yıllara dayanır. Osmaniye ilinin mutfak kültüründe ve geleneklerinde önemli bir yere sahiptir. Osmaniye Bayram Kömbesinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Osmaniye Bayram Kömbesinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Özellikle ramazan bayramlarında ikram edilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Osmaniye Bayram Kömbesi piştiği tepsiye dizilmiş halde, kapaklı cam ya da porselen servis tabaklarında ya da gıda ile temasa uygun bez torbalarda satışa sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1467 tescil numaralı Osmaniye Bayram Kömbesi mahreç işareti olarak 8 Eylül 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Osmaniye Bayram Kömbesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Osmaniye Bayram Kömbesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Osmaniye Ticaret ve Sanayi odasının koordinatörlüğünde, Osmaniye Ticaret ve Sanayi Odası, Osmaniye İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Osmaniye Gıda Maddeleri Esnaf Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Osmaniye Bayram Kömbesi üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu Üretim metoduna uygunluk Osmaniye Bayram Kömbesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
