Coğrafi işaretli ürün · Şırnak
Şırnak’ın Cizre ilçesinde limon suyu veya konsantresi, süt, şeker ve suyla mayhoş bir içecek hazırlanır. Aroma bileşeni kullanılan sütlü limonata soğuk sunulur; renk bileşenleri isteğe bağlıdır.

Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Cizre Leyminete / Limonata nedir?
Cizre Leyminete / Limonata, Cizre Leyminete/Cizre Limonatası; su, limon suyu/limon suyu konsantresi, süt, beyaz şeker, limon tuzu, aroma verici ve renklendirici ile hazırlanan bir içecektir. Hazırlanmasında süt kullanılmasından dolayı gerekli asgari teknik ve gıda hijyeni gerekliliklerine riayet edilerek soğuk zincir şartlarında muhafaza edilir, taşınır ve tüketiciye sunulur.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre süt türü/ısıl işlem ve nihai soğuk muhafaza süresi açıklanmaz; yaklaşık 10 L reçete limon konsantresi temeliyle ayrıca değerlendirilmeli. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının; içerisinde süt, şeker ve limon suyu bulunduğu için kendine has nispeten mayhoş tadı ve sarı rengi bulunur.
Bitki ve meyve özellikleri
Cizre Leyminete/Cizre Limonatası alkolsüz içecekler sınıfında yer alan bir içecek olup ürünün meyve (limon) oranı ağırlıkça en az % 10’dur.
Üretim tekniği ve ustalık
Üretimde bu oranı sağlayacak şekilde limon suyu/limon suyu konsantresi kullanılır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Cizre Leyminete/Cizre Limonatası hazırlanmasında isteğe bağlı olarak da kullanılabilen renklendiriciler; Latince tür ismi Curcuma longa (C. domestica) olan zerdeçaldan ekstrakte edilen kurkumin ve/veya Latince tür ismi Carthamus tinctorius olan ve yalancı safran olarak da bilinen aspir çiçeğidir.
Sicildeki üretim anlatımı
Malzemeler ve isteğe bağlı bileşenler
- 5,5 litre su
- 2 litre süt
- 1,5 kg beyaz şeker
- 1 litre limon suyu ve/veya limon suyu konsantresi
- 30 g şekerli vanilin ve/veya ethyl vanilin
- 20 g limon tuzu
- 0,5 g renklendirici: kurkumin ve/veya aspir çiçeği (isteğe bağlı)
Karıştırma, süzme ve ambalajlama
Yeteri kadar büyüklükte gıda ile temasa uygun bir kabın içerisine bileşenler konur. Renklendirici kullanılacak ise ayrıca ılık suda çözündürüldükten sonra bu karışıma eklenir. Bu karışım gıda ile temasa uygun alet/ekipman ile homojen bir şekilde iyice karıştırılır. Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının; hazırlanmasında asgari teknik ve gıda hijyeni gerekliliklerine riayet edilir. Özellikle şeker ve diğer bileşenlerin iyice birbirine karışması/çözülmesi sağlanır.
Karıştırma işleminden sonra hazırlanan limonata isteğe bağlı olarak süzülebilir. Cizre Leyminete/Cizre Limonatası; gıda ile temasa uygun ambalajlarda ilgili mevzuata uygun etiket bilgileri ile tüketiciye arz edilir.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Sicildeki muhafaza kaydı: Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının; muhafaza edilmesi, taşınması ve piyasaya arz edilmesi aşamaları; kokulardan ari, temiz, serin ortamlarda ve soğuk zincir gerekliliklerine riayet edilerek gerçekleştirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Şırnak ilinde uzun yıllardır üretilen, üretimde kullanılan bileşenlerinin seçimi, hazırlanması ve servisi aşamaları ile ustalık becerisi gerektiren Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının; üretildiği Şırnak ili ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının tüm üretim aşamaları, Şırnak ilinde gerçekleştirilir.
Şırnak ilinde uzun yıllardır kendine has üretim metodu ve bileşenler kullanılarak üretilen, hazırlanması ustalık becerisi ve emek isteyen Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının üretim aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Bu sebeplerle; üretildiği Şırnak ili ile ün bağı bulunan Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının üretim aşamaları, Şırnak ilinde gerçekleştirilmelidir.
Sicildeki sunum anlatımı
Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının tarihçesinde; Cizre ilçesinde üretilmeye başlanması ile halk arasında yaygın olarak tüketildiği ve bu içeceğe “sütlü limonata” isminin de verildiği bilinir. Genellikle tüketici talebi doğrultusunda bardaklara konularak servisi yapılır ve tüketilir. Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının soğuk olarak servis edilir ve tüketilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Şırnak ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Cizre Leyminete/Cizre Limonatası özellikle sıcak yaz günlerinde ve ramazan sofralarında tüketilir ve ikram edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1742 tescil numaralı Cizre Leyminete/Cizre Limonatası mahreç işareti olarak 20 Mayıs 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Cizre Leyminete/Cizre Limonatası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Cizre Leyminete/Cizre Limonatası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Cizre Kaymakamlığı koordinatörlüğünde; Cizre Kaymakamlığı ile Cizre İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Cizre Kaymakamlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: − Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının hazırlanmasında kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, − Cizre Leyminete/Cizre Limonatasının üretim metodunun uygunluğu, − Cizre Leyminete/Cizre Limonatası ibaresinin ve mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
