Coğrafi işaretli ürün · Niğde
Niğde’de haşlanıp soğutulan kuzu kellesinin yanak, dil ve beyin bölümleri doğranır. Soğan ve maydanozla ekmek arasında veya tabakta sunulur; kimyon, pul biber ve seçmeli domatesle tamamlanan söğüş soğuk tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Niğde Kelle Söğüş nedir?
Niğde Kelle Söğüş, pişirilip soğutulmuş kuzu kellesinin yanak, dil ve beyin bölümlerinin doğrandığı yemektir. Soğan, maydanoz ve seçmeli baharatlarla ekmek arasında veya tabakta soğuk sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üç kelle bölümü
Pişmiş kuzu kellesinden yanak, dil ve beyin ayrılır. Parçalar tercihe göre ince veya kalın doğranır; sıcak kelle yemeklerinden soğuk sunumuyla ayrılır.
Tabak veya somun
Soğan ve maydanozla somun ekmeğe veya tabağa konur. Domates ve baharat tercihe bağlıdır; sunum soğuktur.
Sicildeki üretim anlatımı
Kelle söğüşün bileşen kapsamı
Niğde Kelle Söğüş yapımında kullanılan bileşenler aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve ölçüler
- 1 adet koyun kellesi
Kellenin haşlama suyu miktarı
Su (tencerede kellenin üzerini geçecek miktarda)
Sunumda kullanılan sebzeler
- 2 adet domates
- 1 adet kuru soğan 1 demet maydanoz
İsteğe bağlı baharat ve kellenin ön hazırlığı
Kimyon, pul biber ve tuz (isteğe bağlı) Mezbahada kesilen kuzu kelleleri önce sıcaklığının gitmesi için su ile soğutulur ve ardından derisi yüzülür. Kelle soğuk su dolu kaplarda kanının temizlenmesi için yıkanır. Eğer kelle hemen pişirilecek ise düdüklüye koyularak kelle hizasını geçecek miktarda sıcak su eklenir. Yaklaşık 1 saat pişirilir.
Kelleyi dinlendirme, ayıklama ve soğuk sunum
Tenceredeki su süzülür ve kelle hem suyunun süzülmesi hem de etin sıkılaşması yani etin çabuk ayıklanabilmesi için bir gün dinlendirme dolabında (3–5 ℃) dinlenmeye bırakılır. Dinlendirilen kellenin, yanak, dil ve beyin kısımları kelleden ayıklanır ve bu bölümler tercihe göre ince ya da kalın doğranır. Ekmek arasına veya tabağa harmanlanan malzeme koyulur.
Üzerine kelle eti koyulur ve isteğe göre kimyon, pul biber ve tuz serpilir.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Sicildeki işlem kaydı: Hemen pişirilmeyecekse dinlendirici kasap buzdolaplarında (3–5 ℃) muhafaza edilir. Doğranan etler sipariş gelene kadar satış dinlendirme dolabında üç gün kadar sağlam şekilde muhafaza edilebilir.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre bir gün 3–5 °C dinlendirme ve doğranmış parçaları üç gün satış dolabında saklama belirtilir. Etkin hızlı soğutma, satış dolabı sıcaklığı ve raf ömrü analizi açık değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bu nedenle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Niğde Kelle Söğüşün geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Niğde Kelle Söğüşün tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki sunum anlatımı
Servis edilmeden önce maydanoz ve kuru soğan doğranır ve tuz ile harmanlanır. Domates dilimlenir ve tercihe göre hazırlanan ekmek arasına eklenir veya tabakta soğuk servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Niğde Kelle Söğüşün coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Niğde ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1596 tescil numaralı Niğde Kelle Söğüş mahreç işareti olarak 5 Haziran 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Niğde Kelle Söğüş ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Niğde Kelle Söğüş ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Niğde Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde Niğde Ticaret ve Sanayi Odası, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilgiler Yüksek Okulu ve Niğde Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman en az birer üyenin katılımıyla oluşturulacak denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir, ayrıca gerek görülen durumlarda ve şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Niğde Kelle Söğüş yapımında kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk Niğde Kelle Söğüş ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımın uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
