Coğrafi işaretli ürün · Kütahya
Haşlanmış kaz eti, kendi suyuyla ıslatılan kızarmış kuru yufkaların üzerine yerleştirilir. Kütahya mutfağında özel gün ve davetlerde sunulan yemekte ayrıca yağ kullanılmaz; kaz eti didiklenerek yufkayla birlikte sıcak porsiyonlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kütahya Kaz Tiridi nedir?
Haşlanmış kaz etinin kendi suyuyla ıslatılmış kuru yufkalar üzerinde sunulduğu Kütahya yemeğidir. Kaz eti didiklenir; tepsideki yufkalarla birlikte sıcak porsiyonlar halinde servis edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yerel kaz ve kuru yufka
Kütahya’da yetiştirilen, kasım–şubat arasında kesilen kazlar kullanılır. Kazın kendi yağı nedeniyle ayrıca yağ eklenmez; haşlama suyu kızarmış kuru yufkaya dökülür.
Porsiyon ve sıcak sunum
Didiklenen kaz eti tepsideki yufkalara eşit dağıtılır. Etin 15 dakika fırında kızartılması isteğe bağlıdır; sıcak sunum porsiyonu 350–400 g olarak tanımlanır.
Kesim dönemi ve kaz yağı
Sicil soğuk hava ve karla birlikte kazların yağ biriktirmesini kasım–şubat kesim dönemiyle ilişkilendirir. Bu belge açıklaması yağ analiz değeri değildir; yemek ayrıca yağ eklenmeden hazırlanır.
Sicildeki üretim anlatımı
Yerel kaz ve kesim dönemi
Kütahya Kaz Tiridinin üretiminde kullanılan kaz eti; coğrafi sınırda yetiştirilen ve kasım ile şubat ayları arasında kesilen kazlardan elde edilir.
Altı–sekiz porsiyonluk yemek bileşenleri
- 3,5–4,5 kg kaz eti
- 8–12 adet kuru yufka
- 500–600 ml su
- 25–30 g tuz
Yufkanın ayrı bileşenleri
- 1000–1150 g özel amaçlı buğday unu
- 500–600 ml su
- 25–30 g tuz
Yufka hamuru ve açma
Özel amaçlı buğday unu, tuz ve su genişçe bir kapta karıştırılıp yoğrularak orta sertlikte hamur elde edilir ve özdeşleşmesi için 5–10 dakika kadar dinlendirilir. Dinlenen hamur 100–150 gramlık bezelere ayrılır. Bezeler, yapışmamaları için hafifçe unlanarak düz bir zeminde oklava/merdane ile ince bir şekilde 50–55 cm çapında şekilde açılır.
Sacda pişirme ve kurutma
Açılan yufkaların iki tarafı, odun ateşinde ısıtılmış saclarda 4–5 dakika pişirilip gıda ile temasa uygun bir bezin üzerine serilerek kurutulur.
Kaz haşlama ve yufkayı ıslatma
Kaz eti bir tencerede su ve tuz ile 1 saat kadar haşlanır. Kuru yufkalar 200℃ sıcaklıktaki fırında hafif pembeleşinceye kadar kızartılır, 4–6 cm uzunlukta olacak şekilde elle kırılır ve bir tepsiye yerleştirilir. Kazın etinin haşlama suyu, kızarmış yufkaların üzerine dökülerek yufkalar ıslatılır ancak yufkaların çok yumuşak ya da çok kuru olmamasına dikkat edilir.
Kaz eti yağlı olduğundan ayrıca yağ ilavesi yapılmaz.
Didikleme ve isteğe bağlı kızartma
Pişmiş kaz etleri kemiklerinden ayrılarak didiklenir ve tepsideki kızarmış yufkaların üzerine eşit bir şekilde yerleştirilir. Kaz eti, isteğe bağlı olarak fırında 15 dakika kızartılabilir.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Serin ve rutubetsiz ortamda 6 aya kadar muhafaza edilebilir. Kaz eti derin dondurucuda muhafaza edilerek tüm yıl boyunca yemeğin üretiminde kullanılabilir.* Kurutulan yufkalar serin ve rutubetsiz ortamda 6 ay süre saklanabilir. Kütahya Kaz Tiridi üretiminde kullanılan yufkalar genellikle, önceden hazırlanarak muhafaza edilir.
* Sicil kaz etinin derin dondurucuda tutulup bütün yıl kullanılabileceğini belirtir; sıcaklık, süre, çözündürme ve izlenebilirlik koşulları açıklanmaz. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimde, coğrafi sınırda yetiştirilen kazlar kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kütahya Kaz Tiridinin tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir. Kütahya Kaz Tiridinin geçmişi eskiye dayanır.
Sicildeki sunum anlatımı
350 ile 400 g arasındaki porsiyonlar halinde ve sıcak olarak servisi yapılır. Özel gün ve davetlerde mutlaka ikram edilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. 350 ile 400 g arasındaki porsiyonlar halinde hazırlanan Kütahya Kaz Tiridinin servisi sıcak olarak yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Kütahya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1447 tescil numaralı Kütahya Kaz Tiridi mahreç işareti olarak 9 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Kütahya Kaz Tiridi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kütahya Kaz Tiridi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kütahya Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde; Kütahya Ticaret Borsası, Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Aslanapa Kaymakamlığından ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan kazların coğrafi sınırda yetişmesini; özellikle kazların ile kesim dönemi olmak üzere üretim metoduna uygunluğu ve Kütahya Kaz Tiridi ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleşmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
