Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’da bir yaşını doldurmamış tiftik keçisi veya kuzu, yoğurtlu salçalı karışımla hazırlanıp kapatılmış tandırda pişirilir. Tandırda toplanan et suyu ve pişen iç organlarla bulgur pilavı yapılır; bütün hayvan pilavın üzerine yerleştirilerek davet sofralarına sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Konya Tandırda Çebiç nedir?
Konya Tandırda Çebiç; bir yaşını doldurmamış tiftik keçisi (çebiç) veya kuzunun, tandır ateşinde pişirilmesi ve bulgur pilavının üzerine konulması suretiyle üretilir. Çebiç veya kuzunun üzerine ve içine; kuru soğan, sarımsak, süzme yoğurt, salça ve tuzdan oluşan karışım sürülerek pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çebiç veya kuzu seçimi
Bir yaşını doldurmamış tiftik keçisi veya kuzu kullanılır. Sicil yazın kuzu, kışın çebiç kullanıldığını bildirir. Yoğurt, soğan, sarımsak, salça ve tuzla hazırlanan karışım etin içine ve dışına sürülür.
Tandır suyu ve iç organlı pilav
Tandırın dibindeki kap etin yağlı suyunu toplar. Hayvanın içinde pişen ciğer, yürek ve böbrek bu suyla hazırlanan bulgur pilavına katılır. Hayvan bütün hâlde pilavın üzerine konur.
Sicildeki üretim anlatımı
İşleme ve yağın ayrılması
Konya Tandırda Çebiç yemeğinin üretiminde kullanılacak çebiç ya da kuzu, tandıra asılacağı gün kesilir. Hayvanın başı ayırılmadan boynuzlarını alıp derisi yüzülür ve iç organları çıkartılır. Etin sulanmaması için hayvan yıkanmaz. Yıkanması gereken durumlarda ise temiz bir bezle çok iyi kurulanır. Bu işlemlerin dikkatlice yapılması gerekir.
Çok ince doğranmış 2 adet kuru soğan, 5 diş ezilmiş sarımsak, 400 g süzme yoğurt, 225 g salça ve 60 g tuz bir kapta karıştırılır. Hazırlanan karışım, etin içine ve dışına sürülür. Uzun sivri bir bıçakla, hayvanın kaba etli yerlerine ayıklanmış soğan ve sarımsak yerleştirilir. Hayvanın ciğer, yürek ve böbrekleri karnına koyulup bir tepsi içinde 2 saat dinlendirilir.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre terbiye edilen ve iç organları karnına konan çebiç veya kuzunun tepside iki saat dinlendirilmesi anlatılır; sıcaklık koşulu belirtilmez. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Hayvanın tandıra yerleştirilmesi ve pişirilmesi
Hayvanın dört ayağı telle birbirine sağlam bir şekilde bağlanır. Başı ayaklarının arasına yerleştirilip bağlı ayaklarının arasından sağlam bir demir şiş geçirilir. Pişerken düşmemesi için belinden bir tel geçirilir. Tandır yakılır. Alevli hali geçip orta hararete (ekmek pişirme sıcaklığına) düşünce tandırın alt kısmına, etin suyunu toplamak için yarıya kadar su dolu büyük bir tencere koyulur.
Çebiç ya da kuzunun sırtı aşağı gelecek şekilde tandıra asılır.
Tandırın ağzı bir sac ile kapatılır, etrafını hava almayacak şekilde çamur ile sıvanır. Tandırın alt tarafındaki kullesi (hava alma deliği) de aynı şekilde iyice kapatılır. Etin pişme süresi hayvanın zayıf veya besili olmasına göre değişir. Zayıf hayvanlar 1–1,5 saatte, besili olanlar ise 2,5–3,5 saatte pişer. Pişme süresince tandır sık sık kontrol edilerek hava alan yerler varsa çamur ile kapatılır.
Pilavın hazırlanması ve bütün etin sunumu
Et pişince, sacın kenarlarına yavaşça vurularak şişin iki ucundan tutulup dışarı çıkarılır. Teller çözülür. Tandırın dibindeki tencerede biriken yağlı suya, çebiç ya da kuzu içinde pişirilen ciğer, yürek ve böbrekler kuşbaşı doğranır ve 850 g bulgur eklenerek bulgur pilavı pişirilir.
Pişen bulgur pilavı büyük bir tepsiye koyulduktan sonra üzerine, başı ayaklarının arasından çıkartılan çebiç ya da kuzu yerleştirilerek Konya Tandırda Çebiç yemeği, servise hazır hale getirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunan ve çebiç ile kuzunun derisinin yüzülmesi, hazırlanması ve tandırda pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektiren Konya Tandırda Çebiç yemeğinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Coğrafi sınıra özgü üretim metodu ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Konya Tandırda Çebiç yemeğinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Geçmişi eskiye dayanır.
Konya Tandırda Çebiç yemeğinin geçmişi eskiye dayanır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Konya Tandırda Çebiç, özellikle özel günlerde ve davetlerde tercih edilen yöresel yemeklerdendir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
910 tescil numaralı Konya Tandırda Çebiç mahreç işareti olarak 1 Ekim 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Konya Tandırda Çebiç ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Konya Tandırda Çebiç ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Konya Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda ve Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesinden, Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Konya Gastronomi ve Turizmciler Derneğinden ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Turizm Fakültesinden konuda uzman birer temsilcinin katılımıyla oluşan beş kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Yılda bir kere düzenli olarak ayrıca şikâyet halinde ve ihtiyaç duyulduğu her zaman yapılacak denetimlere esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan çebiç ya da kuzunun aynı gün kesilmiş olması. Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu. Konya Tandırda Çebiç yemeğinin pişirilmesi ve servis edilmesi aşamalarını kapsayan üretim metoduna uygunluk. Konya Tandırda Çebiç ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
