Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay mutfağında beyaz peynir, süzme yoğurt ve dereotu birlikte hazırlanır. Tereyağında çevrilen sarımsağa kuru nane katılır; karışım ılıdıktan sonra yoğurda eklenir, zeytinyağı ve dereotuyla tamamlanan meze soğuk sunulur.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Haydari nedir?
Hatay Haydari, süzme yoğurt ve beyaz peynirin dereotu ve naneli tereyağıyla hazırlandığı bir mezedir. Zeytinyağı ve dereotuyla tamamlanıp soğuk sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hatay Haydari de bu kültürel etkileşimlerin bir sonucu olarak, tarihsel ve kültürel bir değer haline gelmiştir.
Peynirli yoğurt tabanı
Beyaz peynir topak kalmadan ezilir ve süzme yoğurtla birleştirilir. Dereotu, mezenin yeşillik bileşenidir.
Ilıtılan tereyağlı karışım
Sarımsak eritilmiş tereyağında çevrilir; nane katıldıktan sonra karışım ılıtılır. Yoğurtlu tabanla birleşen meze zeytinyağı ve dereotuyla tamamlanır.
Hammadde ve bileşim
Hatay, geçmişten günümüze birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, bu da bölgenin mutfak kültürünü çeşitlendirmiştir.
Sicildeki üretim anlatımı
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 2 kişilik tarif içindir.
- 135 g süzme yoğurt
- 80 g beyaz peynir
- 30–40 g dereotu
- 14 g tereyağı
- 3–4 g sarımsak
- 3,7 g tuz
- 2,5 g kuru nane
- 45 ml zeytinyağı
Peynirli yoğurt ve naneli yağın birleştirilmesi
Öncelikle beyaz peynir bir kaba alınıp topak kalmayacak şekilde ezilir. Peynirin üzerine süzme yoğurt eklenip iyice karıştırılır. Bir tavaya tereyağı konularak kısık ateşte eritilir, eriyen tereyağının üzerine ince ince doğranan sarımsaklar eklenip birkaç kez tavada çevrilir. Tereyağı kızarmadan ve sarımsaklar yanmadan ocağın altı kapatılır. Kuru nane eklenerek ılımaya bırakılır. 25–35 g dereotu saplarından ayırılır, ince ince doğranır.
Süzme yoğurt ve peynir karışımının içine tereyağı, sarımsak ve naneden oluşan karışım eklenir. Tuz ve dereotu eklenerek malzemeler birbirine karıştırılır.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Soğuk olarak tüketilir ve hazırlandıktan sonra buzdolabında 2–3 gün süreyle muhafaza edilebilir.*
* Sicil yoğurt ve peynirli mezenin buzdolabında iki-üç gün muhafazasını bildirir; sıcaklık ve son ürün raf ömrü doğrulaması açıklanmaz. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bu nedenlerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Hatay Haydarinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki sunum anlatımı
Hatay Haydarinin üzerine 45 ml zeytinyağı gezdirilir ve 5 g dereotu ile süslenerek servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Hatay Haydarinin coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1824 tescil numaralı Hatay Haydari mahreç işareti olarak 13 Şubat 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Haydari ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Hatay Haydari ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hatay Valiliğinin koordinatörlüğünde ve Hatay Valiliği ve Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 2 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda 1 defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk.
Hatay Haydari ibareli logonun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Haydaride sarımsaklı tereyağı ılıtıldıktan sonra yoğurt ve peynir karışımına katılır. Dereotu ve zeytinyağıyla tamamlanıp soğuk sunulur. Hatay’ın süt ürünleriyle hazırlanan mezeleri arasında yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
