Coğrafi işaretli ürün · Van
Van’da Tir buğdayından elde edilen unla yoğurtlu tatlı hamur hazırlanır. Yumurta sarılı yüzeye fındık içi yerleştirilip fırınlanan yuvarlak ürün, dini bayramlarda, düğünlerde ve hasta ziyaretlerinde ikram edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Van Pastası nedir?
Van Pastası; un, yoğurt, toz şeker, karbonat, yumurta ve tereyağı veya katı yağ kullanılarak üretilir. Üzerine yumurta sarısı sürülüp fındık içi koyularak pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tir buğdayı yerel bir buğday çeşididir. Sicil, bu çeşidin uzun koleoptili ve derin kök yapısıyla 10–15 cm derinlikteki toprak neminden yararlanmasını açıklar.
Hammadde ve bileşim
Van Pastasının üretiminde kullanılan un; coğrafi sınırda yetişen Tir buğdayından, coğrafi sınıra özgü yöntemle üretilir.
Biçim ve ölçüler
Çapı 8–10 cm, kalınlığı ise 2,5–3,5 cm aralığındadır.
Hamurun yapısı ve hazırlanması
Özellikle üretimde kullanılan unun hazırlanması, coğrafi sınıra özgü koşullar taşır.
Tir buğdayının kaynakta açıklanan özellikleri
Unun elde edildiği Tir buğdayı, uzun koleoptili ve derin kök yapısıyla 10–15 cm derinlikteki toprak neminden yararlanabilen yerel bir çeşittir. Koleoptil, sürgünün henüz açılmamış yaprağını koruyan kılıftır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tir buğdayı ununun hazırlanması ve tarif ölçeği
Van Pastasının üretiminde kullanılan un; Van Gölü havzasında yetişen Tir buğdayının, sütte bekletilmesi ve kurutulması suretiyle elde edilir. 8–10 kişilik Van Pastası üretiminde kullanılan bileşenlere, aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
- 750 g un
- 200 g yoğurt
- 400 g toz şeker
- 250 g eritilmiş tereyağı veya katı yağ
- 20 g karbonat
- 2 adet yumurta
- 1 adet yumurta sarısı (pastaların üzeri için)
- 100 g fındık içi
Yoğurtlu hamurun karıştırılması
Karbonat, yoğurt ve toz şeker 5 dakika karıştırılır. Üzerine sırasıyla yağ ve yumurta ilave edilip karıştırmaya devam edilir. 5 dakika sonra un eklenip 10–15 dakika daha karıştırılır.
Tepsiye yerleştirme
Hamur karışımından birer kaşıklık parçalar alınarak 40×40 cm ebatlarındaki yağlanmış tepsiye dizilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimde Van Gölü havzasında yetişen Tir buğdayından, sütte bekletme ve kurutma yöntemiyle elde edilen un kullanılır. Yöresel un hazırlama yöntemi coğrafi sınırla ün bağını oluşturur; bütün üretim aşamaları Van ilinde gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Üzerlerine yumurta sarısı sürülüp birer adet fındık içi koyulduktan sonra 1700C sıcaklıkta 40 dakika kadar pişirilen Van Pastası, fırından çıkartılarak servis edilir.
Yöresel ikram bağlamı
Van mutfağında geçmişi eskiye dayanan ürün dini bayramlarda, düğünlerde ve hasta ziyaretlerinde ikram edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Tescil belgesine ilişkin açıklama: Sicil dört kurumdan birer uzman katılımını tarif ederken toplam üç kişilik denetim mercii der. Kurum listesi ile toplam kişi sayısı uyumlu değildir.
Bu kaynak farkı bu sayfada kesin bir ölçüm, uygulama talimatı veya uygunluk sonucu olarak yorumlanmamıştır. Tescil ettirenin veya TÜRKPATENT’in yazılı açıklaması gereklidir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
805 tescil numaralı Van Pastası mahreç işareti olarak 16 Temmuz 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Van Pastası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Van Pastası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Van Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Van Ticaret ve Sanayi Odasından, Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Van Aşçılar ve Pastacılar Derneğinden ve Van Lokantacılar ve Fırıncılar Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan toplam üç kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetime ilişkin raporlar, Van Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl gönderilir.
Denetimler yılda bir kere düzenli olarak, şikâyet halinde ve ihtiyaç duyulduğu her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan unun, coğrafi sınırda yetişen Tir buğdayından elde edilmiş olması. Üretimde kullanılan diğer bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluğu. Van Pastası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
