Coğrafi işaretli ürün · Batman
Batman’ın Kozluk ilçesinde bir önceki hasattan ayrılan tohumlarla yetiştirilir. İri, düzensiz dilimli, kırmızı veya pembe meyvesi ekşimsi ve yoğun aromalıdır; alt kısmında mühür benzeri iz bulunur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kozluk Domatesi nedir?
Kozluk Domatesinin çoğaltımında, önceki hasattan ayrılan yerel tohumluklar kullanılır. Genel olarak 600–800 g olan meyve, iyi beslendiğinde 2000 g ağırlığa ulaşabilir; kesitinde kırağı biçiminde beyazlık görülür.
Ayırt edici özellikleri
2000 g’a ulaşabilir.
Kozluk Domatesi homojen bir yapıya sahip olmadığından net bir karpel sayısı bulunmaz.
Doku, renk ve tat özellikleri
Kozluk Domatesi, genel olarak iri ve düzgün olmayan dilimli yapıda, ekşimsi tada, yoğun aromaya ve alt kısmında mühür şeklinde bir yapıya sahip olan, normal şartlarda 600–800 g ağırlığında iyi beslendiğinde ise tanesi Kozluk Domatesi kırmızı ve pembe olmak üzere iki renkte olabilir.
Bitki ve meyve özellikleri
Önemli fiziksel özelliklerinde biri ikiye ayrıldığında meyve etindeki kırağı şeklindeki beyazlıktır.
Tablo-1: Kırmızı Kozluk Domatesinin kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan kırmızı kozluk domatesinin kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En az | En çok |
|---|---|---|
| Suda Çözünür Kuru Madde (briks) (%) | 4,65 | 5,00 |
| Titre edilebilir asit miktarı (TA) (g/100 ml) | 0,38 | 0,47 |
| pH değeri | 4,97 | 5,05 |
Tablo-2: Pembe Kozluk Domatesinin kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan pembe kozluk domatesinin kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En az | En çok |
|---|---|---|
| Suda Çözünür Kuru Madde (briks) (%) | 4,50 | 4,75 |
| Titre edilebilir asit miktarı (TA) (g/100 ml) | 0,39 | 0,55 |
| pH değeri | 4,76 | 4,92 |
Tablo-3: Kozluk Domatesi kabuğunun renk (L*, a*, b*, C*, h° ve a*/b*) değerleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan kozluk domatesi kabuğunun renk (l*, a*, b*, c*, h° ve a*/b*) değerleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan kozluk domatesi kabuğunun renk (l*, a*, b*, c*, h° ve a*/b*) değerleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Meyve Rengi | L* | a* | b* | C* | h° | a*/ b* |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kırmızı – yeşil (alacalı) | 51,52 | 12,62 | 31,36 | 33,80 | 68,08 | 0,40 |
| Kırmızı | 41,36 | 23,70 | 26,52 | 35,57 | 48,21 | 0,89 |
| Kırmızı-pembe | 43,67 | 23,13 | 23,20 | 32,76 | 45,09 | 0,99 |
| Pembe | 46,18 | 25,85 | 19,79 | 32,56 | 37,44 | 1,30 |
Kozluk Domatesi Nasıl Yetiştirilir?
Hasat işlemi
Kozluk Domatesi üreticileri, bir önceki hasattan elde edilen iri ve kaliteli meyveden tohumluk ayırırlar.
Ekim ve çimlendirme
Şubat sonu-mart başı tohumlar önce tohum yatağı hazırlanarak çimlendirilir. Domates üretimi yapılacak alan öncelikle pulluk ile 50 cm derin sürülür daha sonra kültivatörle düzeltilip üretim alanı hazırlanır.
Fide dikimi
Mayıs ayı sonunda fideler 6 yapraklı hale gelince toprağa şaşırtma yapılarak dikilir. Fideler dikilirken sıra üzeri 40–50 cm, sıra arası 100–110 cm olacak şekilde ayarlanır. Domates fidelerinin şaşırtılmasından 2–3 hafta sonra, traktör veya elle yabancı otlar ayrılır. Kozluk Domatesinde, ikinci çapa, birinci çapadan 2–3 hafta sonra bitkiler 30–35 cm boya ulaştığında boğaz doldurma ile beraber yapılır.
Sulama işlemi
Rakımı 900 m’ye ulaşan dağ köylerinde yetiştirilen Kozluk Domatesi, dağlardan gelen kaynak sularıyla sulanır.
Sulama ve çapalama
Fideler şaşırtıldıktan sonra, çiçeklenme dönemi ve meyve tutum döneminde sulama yapılır. Kozluk Domatesinin sulanması ağustos ortasına kadar devam eder. Kozluk Domatesi üreticileri dekardan ortalama 1500 kg verim alır.
Hasat — 2. aşama
Üretim süresi boyunca 5–6 kez hasat edilir. Hasat ağustos sonunda başlar aralık ayı sonuna kadar devam eder.
Muhafaza koşulları
Hasat sonrası depolama ömrünün kısa olması sebebiyle sofralık olarak taze tüketim için uygundur.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kozluk Domatesinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Kökeni ve üretim geleneği
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Kozluk Domatesi, coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Kozluk Domatesinin Batman ili Kozluk ilçesinde uzun bir geçmişi vardır. Coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1507 tescil numaralı Kozluk Domatesi mahreç işareti olarak 7 Aralık 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Kozluk Domatesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kozluk Domatesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Tescil ettiren kurum kimliği: Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü.
Denetim düzeni
Denetimler; Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinatörlüğünde, Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Batman Ziraat Odası ve Kozluk İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az bir kişinin katılımı ile oluşturulan üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim düzeni · 2
- Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
- Kozluk Domatesinin Kozluk İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne kayıtlı üreticiler tarafından coğrafi sınır içinde üretilmesi.
- Üretimde, önceki hasattan tohumluk olarak ayrılan çoğaltım materyalinin kullanılması
- Kozluk Domatesinin fiziksel özelliklerinin uygunluğu.
- Özellikle ekim mesafeleri olmak üzere üretim metoduna uygunluk.
- Gerekli hallerde bakılmak üzere ürünün kimyasal özelliklerinin ve renk değerlerinin uygunluğu.
- Kozluk Domatesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
