Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Bodrum Yarımadasında yetiştirilir. Kolay soyulan ince kabuğundaki eterik yağlar belirgin kokusunu verir; portakal renkli eti gevrek, oldukça sulu ve lezzetlidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bodrum Mandarini nedir?
Bodrum Mandarini, Bodrum Yarımadasında yetişen yerli mandarindir. Küçük-orta irilikte ve yassı meyvesinin sap dibinde oluklar bulunur. Olgunlukta kabuk açık sarı veya turuncu-portakal rengini alır. Ağaç yavaş büyür, orta iriliktedir ve sık taçlıdır.
Ayırt edici özellikleri
Duyusal ve fiziksel özellikler
Yarımada olarak bir mikroklima özelliğine sahiptir.
Yaz ayları sıcak ve kurudur, hemen hemen hiç nem bulunmaz.
Zengin bitki örtüsüne sahiptir.
Dolayısıyla Bodrum mandarini Bodrum mandarini ile özleşmiştir.
Bu da Bodrum Yarımadası’nda yetişen Bodrum Mandarini’ni diğer yörelerde yetişenlerden farklı kılmaktadır.
Bodrum mandarinin meyve özellikleri Meyveleri küçük-orta iriliktedir ve yassı şeklidir.
Meyvenin sap dibi kısmında oluklar bulunur.
Olgunluk döneminde açık sarı veya turuncu portakal renkli olan kabuğu, ince ve hafif pürüzlüdür.
Meyve ayrıca albedo kırılması denilen fizyolojik bozulmaya duyarlı ve puflaşmaya eğilimi yüksektir.
Kabuğu kolay soyulur ve kabuktaki eterik yağlar nedeniyle kendisine özgü çok hoş bir kokuya sahiptir.
Dilim duvarları orta sıkıdır ve portakal rengi olan meyve eti gevrek, oldukça sulu, hoş kokulu ve lezzetlidir.
Türkiye koşullarında ortalama meyve ağırlığı 87.6 gr, meyve uzunluğu 52.65 mm, meyve genişliği 60.78 mm’dir.
Sayısal özellikler
Çekirdek sayısı meyve başına 19 adet civarında olup, suda çözülebilir kuru madde oranı %9.74, titre edilebilir asit miktarı %1.23 olup, suda çözülebilir kuru madde oranı/asit oranı 7.69’dur.
Olgunluk döneminde usare miktarı %42.35’dir.
Meyve kabuğu orta ince kalınlıkta olup kabuk kalınlığı 3.22 mm’ dir.
Meyve kasım ayında sararmaya başlar, aralık ayı sonunda olgunlaşır.
Meyve çok hızlı bir şekilde aşırı olgunluğa gelir, hızlı bir şekilde puflaşır, suyunu kaybeder ve asitlik azalır.
Olgunluk döneminde, nemli koşullar varsa çok hızlı bir şekilde puflaşma görülür.
Olgunlaştıktan sonra ağaç üzerinde uzun süre kalmaz, dökümlere duyarlıdır.
Bodrum mandarinin bitkisel özellikleri Ağacı yavaş büyür ve orta iriliktedir.
Oldukça sık taç yapısına sahiptir ve hemen hemen dikensizdir.
Dal sayısı çok fazla, ince, boğum araları kısadır.
Söğüt yaprağına benzer çok küçük dar yapraklan vardır.
Soğuğa dayanıklı, çok verimli ve mutlak periyodisite gösterir.
Hammadde ve çeşit özellikleri
Tozlanma ve döllenme özelliği iyi olduğundan dolayı çok iyi bir baba çeşittir.
Normal olarak ağaçlar 3 yaşından itibaren meyve vermeye başlar.
Gövde kalınlığı 10–12 yaşlarına geldiğinde 20 cm kalınlığa ulaşabilir.
2 Tescil No: 162 Coğrafi İşaret: Bodrum Mandarini
Bodrum Mandarini Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Bahçe Kurulması ve Bakımı Dikimden önce mümkünse bahçe tesis edilecek toprağın tesviyesi yapılmalı, pulluk tabanı olarak bilinen sert geçirimsiz tabakanın mutlaka kırılması gereklidir. Bu tabakanın kırılması için en uygun zaman toprakların kuru olduğu aylardır. Bahçe içerisinde mutlaka temiz su kaynağı olmalıdır. Bahçe kurulacak yerlerin hakim rüzgarlara karşı korunması gerekir.
Bodrum Mandarini yetiştiriciliği için 1 cm çapında Troyer sitranjı veya Carrizo sitranjı gibi turunçgil anaçları üzerine göz aşısı yapılarak çoğaltılır. Sertifikalı ve virüsten arındırılmış sağlıklı fidanlar dikilerek bahçeler oluşturulur. Dikim mesafesi toprak yapısı, kullanılan anaç, toprağın eğimi ve dikim yöntemine göre sıra arası 4,0–5,0 m ve sıra üzeri 2,5–5,0 m arasında değişmektedir.
Sulama ve çapalama
Yerli mandarin bahçelerinde sulamaya hava sıcaklığına bağlı olarak mayıs ayı sonu veya haziran ayında başlanır. Sulama şekli salma sulama veya damlama sulama şeklindedir. Salma sulama yöntemiyle sulamada bahçelerin yılda en az 6 kez sulanması gerekmektedir. Damlama sulama yöntemiyle sulama üreticilere tavsiye edilmektedir. Yabancı otla mücadele toprak işleme veya yabancı ot ilaçları ile yapılmalıdır. Toprak mutlaka tavında işlenmelidir.
Gübreleme işlemi
Gübreleme, damla sulama yöntemi kullanılıyorsa fertigasyon yöntemiyle gerçekleştirilmelidir. Salma sulama yöntemi kullanılıyorsa fosfor ve potaslı gübreler aralık-şubat, azotlu gübreler ise şubat sonu-haziran ayı başında verilmelidir. Fosforlu gübreler, taç izdüşümüne açılan karıklara yanmış çiftlik gübresi ile birlikte karıştırılarak verilmelidir. Potasyumlu ve azotlu gübreler taç izdüşümüne verilerek toprakla karıştırılmalıdır.
Hasat işlemi
Budamaya hasattan hemen sonra ocak, şubat aylarında başlanmalı ve çiçeklenmeden önce tamamlanmalıdır. Ağaçlar nisan-mayıs aylarında çiçeklenir ve meyve tutumu gerçekleşir. Meyveler kasım ayında normal büyüklüğe ulaşır. Kasım ayından itibaren meyve rengi değişmeye başlar. Aralık ayında sarımtırak portakal rengine döner ve orijinal rengin alır. 15 aralık ayından sonra meyveler tam olgunluğa ulaşır ve Bodrum Yerli mandarini kendine has mükemmel kokusuna ve tadına kavuşur.
Başka bir deyişle 15 Aralık – Şubat sonu hasat dönemidir. Meyveler ağaçtan makasla dikkatlice kesilerek alınır ve küfelere konur ve kasalara aktarılır. 20–22 kg’lık bahçe kasaları ile paketleme evlerine sevk edilir.
Ürünün ambalajlanması
8, 12 veya 16 kg’lık kasalarla ambalajlanır. Birlik logosu kullanılarak satışa sevk edilir.
Muhafaza koşulları
Taşıma ve depolamaya pek elverişli değildir. Muhafazası 15 Aralıktan sonra hasadına başlanan Bodrum yerli mandarini normal hava koşullarında şubat ayı sonuna kadar ağaç üzerinde muhafaza edilebilir. Toplanan ürün normal şartlar altında 10 gün, 4–6 °C sıcaklıktaki soğuk depolarında ise 21 gün süreyle muhafaza edilebilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Bodrum yerli mandarinini ekolojik istekleri Bodrum mandarini hafif serin iklim ister. Fazla soğuktan ve ani iklim değişikliklerinden hoşlanmaz. Denize kıyısı bulunan Bodrum yarımadası, iklim itibariyle Ege ve Akdeniz iklimlerinin karışımından oluşan bir iklime sahiptir. Kış ayları ise ılımandır ve yağış olmasına rağmen nem oranı düşüktür. Toprak kireçlidir ve mineral maddeler bakımından zengin olduğu gibi yer altı su kaynakları da boldur.
Bu ekolojik özellikler Bodrum yarımadasında yetişen Bodrum mandarininin verim ve kalitesinin (renk, tat, aroma vb.) diğer bölgelerde yetişenlere göre daha yüksek olmasını sağlamaktadır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Bodrum Mandarini coğrafi işareti markalama yoluyla kullanılır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
162 tescil numaralı Bodrum Mandarini menşe adı olarak 20.11.2012 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 03.12.2009 tarihinden itibaren geçerlidir. Birlik logosu kullanılarak satışa sevk edilir. Tescil ettiren kurum kimliği: Bodrum İlçesi Turunçgil Üretici Birliği İktisadi İşletmesi.
Sicildeki denetim düzeni
Teknik ve kültürel uygulamalar, bakım, yetiştirme ve pazarlama Bodrum İlçesi Turunçgil Üretici Birliği Başkanlığı koordinasyonunda denetlenir. Bodrum Belediyesi, Bodrum İlçe Tarım Müdürlüğü, Bodrum Ticaret Odası, Gümüşlük Belediyesi, Ortakent Yahşi Belediyesi ve Bitez Belediyesinden birer uzman toplam altı kişilik komisyonu oluşturur. Denetim yılda en az iki kez yapılır.
İhtiyaç duyulduğunda ve şikayet halinde her zaman 555 sayılı KHK hükümleri geçerlidir.
