Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Çumra ilçesinde yetiştirilen Hıdır çeşididir. Sulu meyvenin ortalama ağırlığı 2400–6000 g, lif oranı yaklaşık %1’dir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çumra Kavunu nedir?
Çumra Kavunu, Çumra ilçesinde yaygın olarak yetişen Hıdır çeşidi kavundur. Hasat, kavunların kuru madde miktarının % 9–15 olduğu zaman yapılır.
Ayırt edici özellikleri
Sıcaklık ve işlem koşulları
Tohumlar çimlendikten sonra başlangıç olarak 20–30 cm derinliğe inen kazık kökler gelişir.
Daha sonra yan kökler oluşmaya başlar.
Yan köklerin bir kısmı derinliğine, bir kısmı ise yan tarafa doğru gelişir.
Köklerin %70–75’i 40–50 cm derinlikte toplanır.
Gövde: Gövde ve dallar, ana gövde budanmazsa 1–2 m’ye kadar uzayabilir.
Çok uzun kollar atmaz.
Yan dalların uzunluğu genellikle 2–3 m olup bazen 5 m’ye kadar çıkabilir.
Gövde daha sonra kısmen odunlaşmış çok köşeli bir görünüm alır.
Gövde üzerindeki tüyler azalır ve sert bir yapı kazanır.
Budama yapılırsa yan dal sayısı artar.
Gövde üzerinde ince ve uzun sülükler bulunur.
Rengi yeşil ve koyu yeşile kadar değişir.
Sap üzerinde tüyler bulunur.
Yetiştirme ve bakım şartlarının bu konuda önemli rolü vardır.
Kabuk içi rengi beyaz, yeşil, sarı, turuncu ve kiremit kırmızısıdır.
Düşük sıcaklık koşullarında olduğu gibi 35°C ve üzerindeki sıcaklıklarda da çimlenme oranı düşmeye başlar.
Duyusal ve fiziksel özellikler
Meyve Özelliği Meyve sululuğu Sulu Meyve lif oranı (g) %1 (yaklaşık 5 kg kavunda 45 g) Ortalama meyve 2400–6000 ağırlığı (g) Bitkinin gövdesi başlangıçta otsu yuvarlak ve üstü sert tüylerle kaplıdır.
Normal bir bitkide budama yapılmazsa 3–6 adet dal meydana gelir.
Yaprak: Yapraklar oldukça iri; yuvarlak ve kısmen kalp şeklinde, fazla girintili ve çıkıntılı olmayan 5 köşeli yapıdadır.
Yaprakların alt ve üst yüzeyleri tüylüdür.
Yaprak kenarlarında keskin dişler bulunur.
Yaprak sapı uzun ve ortası olukludur.
Çiçek: Çiçekler parlak sarı renkte ve beşlidir.
Dişi çiçeklerde üç tepecik vardır.
Biyolojik bakımdan çiçekler büyük bir çoğunlukla “andromonoecious” karakterde; yani aynı bitki üzerinde fakat ayrı yerlerde erkek ve erselik çiçekler teşekkül eder.
Az olmakla birlikte monoik (tek evcikli) yani aynı bitki üzerinde fakat ayrı yerlerde yalnız erkek ve yalnız dişi çiçekler teşekkül eden bitkiler de vardır.
Duyusal ve fiziksel özellikler · 2
Monoik karakterli çiçeklerde döllenme; arı ve diğer böcekler vasıtasıyla, erkek çiçeklerden alınan polen tozlarının dişi çiçeğe getirilmesi ile normal olarak meydana gelir.
Çiçekler hangi karakterde olursa olsun daima yabancı döllenme mevcuttur.
Çiçekler yaprak koltuklarında meydana gelir.
Bununla beraber, büyük bir çoğunlukla erkek çiçekler daha önce açar ve birçok çeşitte erkek çiçek sayısı dişilerden fazla meydana gelir.
Meyve: Çumra Kavununda meyve şekilleri, karakteristik olarak Hıdır çeşidini yansıtan basık-yuvarlak-oval, uzun-oval biçimindedir.
Meyveler düz veya alacalı renktedir.
Düz renkli kavun meyveleri beyaz, yeşil, sarı ve koyu yeşil üzerine değişik renkte benekler veya çizgiler şeklinde olabilir.
Meyve kabuğu ince veya kalın olabilir.
Meyve eti rengi ise beyaz, yeşil, sarı ve turuncudur.
Meyve eti çok sert susuz olabildiği gibi çok sulu ve daha yumuşak bir yapıya da sahip olabilir.
Meyve eti çok tatlıdan tatsıza, çok aromalıdan aromasıza kadar değişkenlik gösterir.
Bitki ve meyve özellikleri
Meyvede çekirdek evi boşluğu farklılıklar gösterir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Gövdede renk yeşilden koyu yeşile kadar değişim gösterir.
Üretim tekniği ve ustalık
Sap enine kesildiğinde yuvarlaktır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-2: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Ölçüt | Kabul edilebilir genişletilmiş değer (mg/kg) |
|---|---|
| 3-Penten-2-ol | 0,815 |
| 1-Oktanol | 2,306 |
| Dodekanol | 0,122 |
| Etil heksonoat | 0,229 |
| Heksil asetat | 1,112 |
| Heksil heksonat | 0,354 |
| 3-Hidroksi 2-Bütanon | 5,444 |
| 3-Metil 2-Undekan | 0,077 |
Çumra Kavunu Nasıl Yetiştirilir?
Tohumların çimlenebilmesi için toprak sıcaklığı 10–12 °C’nin üzerinde olmalıdır. Bu sıcaklığın altında çimlenme süresi uzar ve çimlenme yüzdesi düşer.
En uygun çimlenme sıcaklığı 25–30°C’dir.
Toprak Hazırlığı
Çumra Kavunu yetiştirilecek tarla, sonbaharda 40–50 cm derinlikte sürülerek kış aylarının geçmesi beklenir. Tarlada daha önce dip kazan uygulaması yapılmadıysa, dip kazanla patlatma yapılır. İlkbaharda toprak tavında iken ikinci sürüm yapılır. Diskaro veya kobra gibi aletlerle arazi düzeltilerek toprak, tohum yatağının en iyi şekilde oluşturulması için hazırlanır.
Ekim ve Yetiştirme
Çumra’da ekim, mayıs-haziran döneminde yapılır. Ark pulluğu ile sıra arası 150–200 cm ve sıra üzeri 50–75 cm olacak şekilde açılan ocaklara, 5–6 tohum ekilip üzeri kapatılır. Tohumların ekim derinliği 5–6 cm olmalıdır. Kavun fidelerinde 1–2 hakiki yaprak oluşunca, ilk çapa yapılarak her ocakta bir bitki kalacak şekilde seyreltilir. Bitkiler 10–15 cm boya ulaşınca ikinci çapa ile birlikte boğaz doldurması da yapılır.
Bitkiler kol atmadan ara sürümü yapılır.
Sulama işlemi
Aşırı sulama kavunun tat ve aromasını olumsuz yönde etkiler. Yağışın yoğun olduğu dönemlerde hiç sulama yapılmadan düşük verimle de olsa ürün alınabilir. Kurak dönemde 2–3 kere, az yağışlı dönemde ise 1–2 kere su verilmesi yeterlidir. Sulama suyunun kök boğazına temas etmemesi, hastalık etmeni açısından önemlidir.
Gübreleme işlemi
Tüm kültür bitkileri gibi kavun için de organik gübre gelişim ve verim açısından son derece önemlidir. İyi yanmış çiftlik gübresi, dekar başına 4–5 ton olacak şekilde torağa serilerek uygulanabilir. Potasyum çiçeklenmeyi, renk ve şeker oranını artırdığından kavun bitkisi için önemlidir. Bu sebeple potasyumlu gübreler, dikim ve ekim öncesi tabana verilir. Demir ve çinko gübrelemeler de takip edilmelidir. Bor çiçeklenme için önemlidir.
Toprak analizi sonucuna göre NPK dengeli gübreleme yapılmalıdır.
Zirai Mücadele
Kavun sineği, kavun kızıl böceği, külleme, antraknoz gibi zararlı ve hastalıklara rastlanır. Zirai mücadele, zararlı ve hastalık oluşmadan koruyucu olarak yapılmalıdır.
Münavebe özellikleri
Özellikle solgunluk hastalığından korunmak için münavebe yapılır. Hububat ve domates gibi bitkilerle münavebe yapılabilir.
Hasat, Depolama ve Ambalajlama
Çumra Kavunu meyveleri üzerinde çitilerin oluşumu, hasadı belirler. Meyve sapındaki tüylerin azalması ve dokunulduğunda dökülmesi, kokunun oluşması, çiçek çukuru kısmının yumuşaması, meyve sapındaki kulakçığın kuruması, sapın meyveden ayrılması (1–2 cm yukarısından koparılması) ve kuru madde miktarının % 9–15’e ulaşması hasat zamanını belirler.
Yetişme ve hasat dönemi
Hasat, kavunların kuru madde miktarının % 9–15 olduğu zaman yapılır.
Muhafaza koşulları
Hasat edilen kavunlar, 4–6 °C sıcaklıkta ve % 85–90 nem oranı bulunan ortamda, yerden temasları kesilerek 10–15 gün muhafaza edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınırın alüvyal toprak yapısı; vegetatif büyüme ve çiçeklenme başlangıcında gece sıcaklıklarının 15–20 °C, gündüz sıcaklıklarının ise 18–30 °C olması; havanın %50–80 oranında nemli olması ve kısmen kurak koşullarda yetiştirilmesi, Çumra Kavununun aşağıdaki meyve özelliklerini kazanmasını sağlar. Kök: Çumra Kavunun kök sistemi, uygun toprak ve yetiştirme koşullarında toprak yüzeyine yakın olarak gelişir. İyi hazırlanmış toprak koşullarında, oldukça yüzeysel olarak gelişim gösterir.
Köklerin derine ve iki yan tarafa yayılarak gelişmelerine, toprak yapısı ve sulama durumu etki eder. Çoğunlukla toprak yüzeyine yakın ve en çok 45 cm kadar derinlikte yayılan saçak kökler bulunur.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Denetleme: Denetimler; Çumra İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinasyonunda ve Çumra İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Çumra Ziraat Odasından ve Çumra İlçesi Kabak Üreticileri Birliğinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan en az üç kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Çumra Kavunu ibaresi ve menşe adı amblemi ürün veya ambalajda kullanılamadığında işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur. Kavun file içinde sunulur; etiketinde ürün ibaresi, menşe adı amblemi ve üretici bilgisi bulunur.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1080 tescil numaralı Çumra Kavunu menşe adı olarak 15 Nisan 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Çumra Kavunu ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Çumra Kavunu ibaresi, menşe adı amblemi ve üretici bilgisi yer alır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çumra İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinasyonunda ve Çumra İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Çumra Ziraat Odasından ve Çumra İlçesi Kabak Üreticileri Birliğinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan en az üç kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler; düzenli olarak yılda en az 2 kere ekim ve hasat dönemlerinde, şikâyet halinde ve ihtiyaç duyulduğunda ise her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Çumra Kavununun yetiştirilmesinde kullanılan tohumların uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Meyve özelliklerinin uygunluğu. (Meyve eti aromasının uygunluğuna, sadece gerekli görülen durumlarda bakılır.) Hasat, ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğu. Çumra Kavunu ibaresinin ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
