Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Derbent ilçesinde yüksek rakımlı yaylalarda yerel tohumla yetiştirilir. Taze tüketilen ipliksiz baklaları 8–14 cm uzunluğundadır; beyaz taneleri böbrek biçimlidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Derbent Fasulyesi nedir?
Derbent Fasulyesi; Konya ili Derbent ilçesinde yetiştirilen, bakla uzunluğu ortalama 8–14 cm, ipliksiz, bakla içindeki tane şekli böbreğimsi ve tane rengi beyaz olan fasulyedir.
Ayırt edici özellikleri
Derbent Fasulyesi coğrafi sınırda 1440–1520 m rakım arasındaki yaylalarda yetiştirilir.
Bölgenin etrafı orman alanları ve tepelikler ile çevrelenmiştir.
Rakımın yüksek olması bölgede farklı rüzgâr akımını yoğunlaştırır.
Nem ve sıcaklık değerleri fasulye yetiştiriciliğinde verim ve kaliteye etki eden faktörlerdir.
Sulama suyu, kış aylarında ormanlarla kaplı dağlara yağan kar ve yağmurların toplandığı Çiftliközü Mahallesi göletinden ve içme suyu kalitesindeki yeraltı su kaynaklarından karşılanır.
Sicildeki ürün özellikleri aşağıdaki tabloda verilir.
Tablo-1: Derbent Fasulyesinin Biyolojik ve Morfolojik Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan derbent fasulyesinin biyolojik ve morfolojik özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Hammadde ve bileşim
Tohumluk olarak, coğrafi sınırda yetiştirilen Derbent Fasulyesi kullanılır, dışarıdan tohumluk alınmaz.
Bitki ve meyve özellikleri
Derbent Fasulyesinin çiçeklenme ve bakla dönemlerinde bölgede optimum sıcaklık ve nem değerleri görülür.
Özellikle çiçeklenme döneminde yüksek sıcaklıklar (30 °C ve üstü) döl tutumunu olumsuz yönde etkileyerek verim ve kaliteyi etkiler.
Derbent Fasulyesi Nasıl Yetiştirilir?
Toprağın hazırlanması
Fasulye ekilecek tarla sonbaharda birincil toprak işleme aletlerinden soklu pulluk ile yaklaşık 20 cm derinlikte sürülür. Ekimden önce toprak tahlili yapılır.
Gübreleme işlemi
Tahlil sonuçlarına göre gerekli görülürse taban gübresi ihtiyaç oranında uygulanır. Taban gübresi uygulandıktan sonra 8 cm derinlikte kültivatör + tırmık kombinasyonuyla ikinci toprak işlemesi yapılır. Rakımın yüksek olması nedeniyle ancak mayıs ayında tohum ekimi yapılır.
Ekim ve dikim
Tohumlar, 45–50 cm sıra aralığı ile 10–12 cm sıra üzerine ve 5–6 cm derinliğe mibzer ile ekilir. Ekimler toprak tavında yapılır.
Sulama ve çapalama
Yabancı ot mücadelesi ve boğaz doldurma olmak üzere 2 defa çapalama işlemi yapılır. Çapalama el ile ve makine ile yapılır.
Hasat işlemi
Fasulyede eş zamanlı çiçeklenme olmadığından genellikle 3–4 hasat yapılır.
Muhafaza koşulları
Tohumluk olarak, uzun yıllardan beri bu bölgede yetiştirilmiş ve muhafaza edilmiş olan Derbent Fasulyesi kullanılır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Fasulyenin yetiştirilme dönemlerinde (özellikle ilk hasadın başladığı 20 Haziran sonrası) gece ve gündüz sıcaklık farkı yüksektir. Gece ve gündüz sıcaklık farkı bitkinin vejetasyon süresini arttırarak geç olum sağlar. Derbent ilçesinde fasulye yetiştiriciliği yapılan bölgeler; organik maddece zengin, tuzluluk sorunu olmayan makro ve mikro besin elementi dağılımı homojen bir toprak yapısına sahiptir. Tüm bu coğrafi yapı ve iklim faktörleri, Derbent Fasulyesinin ayırt edici özelliklerini kazanmasını sağlar.
Derbent Fasulyesi üretimi yapılan bölgede ise çiçeklenme dönemi olan mayıs sonu ve haziran aylarında en yüksek sıcaklık 28–29 °C’dir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Derbent Fasulyesi yeşil olarak taze tüketim için yetiştirilir. Derbent Fasulyesi yeşil olarak taze tüketim için yetiştirilmekte olup taze olarak hasat olgunluğuna gelen bitkilerden el ile toplanır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
959 tescil numaralı Derbent Fasulyesi menşe adı olarak 30 Kasım 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Derbent Fasulyesi ibareli aşağıda yer alan logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Derbent Fasulyesi ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; S.S. Cumhuriyet Mahallesi ve Yukarı Mahalle Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin koordinasyonunda ve S.S. Cumhuriyet Mahallesi ve Yukarı Mahalle Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ile Derbent İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, şikâyet veya ihtiyaç halinde ise her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; Derbent Fasulyesinin üretiminde kullanılan tohumların uygunluğu; ürünün özelliklerinin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Derbent Fasulyesi ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
