Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Hüyük ilçesinde Albion, San Andreas, Sweden ve Portola çeşitlerinden elde edilir. Düzgün şekilli, orta-büyük meyveleri orta-sert dokulu, kendine has lezzet ve aromalıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hüyük Çileği nedir?
Hüyük Çileği, Albion, San Andreas, Sweden ve Portola çeşitlerinden elde edilen bir çilektir. Meyve düzgün şekilli, orta-büyük irilikte ve orta-sert tekstürdedir.
Ayırt edici özellikleri
Ürünün asitlik değeri yaklaşık 0,91 g/100 g ve şeker/asit oranı yaklaşık 8,5’dir.
Mineral içeriği açısından yüksek potasyum (yaklaşık 1150 mg/kg), kalsiyum (yaklaşık 150 mg/kg) ve demir (yaklaşık 50 mg/kg) içeriğine sahiptir.
Askorbik asit içeriği yaklaşık 1 g/kg düzeyindedir.
Toplam fenolik madde içeriği 2500–3000 mg GAE/kg, toplam monomerik antosiyanin içeriği 600–1000 mg S3G/kg ve DPPH radikalini indirgeme aktivitesi 8000–12000 mg TE/kg’dır.
Hüyük Çileğinin bölgeye adaptasyonu iyi, fizyolojik gelişimi ve ekonomik ömrü üst seviyededir.
Bölgede yaz aylarında nem oranı %60 seviyesinden aşağı düşmez ve yeterli derecede nemli bir ortam oluşması, çileğin olgunlaşma dönemindeki sıcaklarda su kaybının minimum seviyelerde kalmasını sağlar ve ani olgunlaşma riski ortadan kaldırır.
Hammadde ve bileşim
Bölgedeki çilek yetiştiriciliğinde kimyevi gübre mümkün olduğunca kullanılmaz.
Bitki ve meyve özellikleri
Meyve ağırlığı 20–26 g, meyve yüksekliği 20–40 mm ve meyve çapı 20–40 mm aralığındadır.
Bu riskin en az seviyede olması meyvenin glukoz, sakaroz ve früktoz oranlarının dengeli dağılımını ve asiditesinin normal seviyelerde kalmasını sağlar.
Bu sayede meyve eti optimum sertlik, sululuk ve hafif mayhoş tat özellikleri kazanır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Hüyük Çileği, kendine has bir lezzet ve aromaya sahiptir.
Hüyük Çileği Nasıl Yetiştirilir?
Her dikim döneminde ağırlıklı ve düzenli olarak çiftlik gübresi kullanımı sayesinde toprağın organik maddece zenginleştirilmesi sağlanır. Bu durum Hüyük Çileğinin kendine has kalite özelliklerini kazanmasında etkilidir.
Toprağın hazırlanması
Bir yıl öncesinde herhangi bir üretim yapılmamış boş tarla, sonbaharda birincil toprak işleme aletlerinden soklu pulluk ile yaklaşık 30 cm derinlikte sürülür.
Gübreleme işlemi
Ekimden önce toprak tahliline göre, gerekli görülen durumda ve miktarda taban gübresi uygulandıktan sonra, 10 cm derinlikten kültivatör ve tırmık kombinasyonuyla ikinci toprak işlemesi yapılır.
Fide dikimi
Ekim- kasım ve nisan – mayıs aylarında genellikle traktör ile 80–100 cm sıra aralığı ile açılan çizilere, 20–40 cm sıra üzerine ve 5–6 cm derinliğe fideler el ile dikilir.
Gübreleme — 2. aşama
Ekimler, toprak tavlı iken yapılır ve gübreleme ile birlikte su verilir.
Sulama ve çapalama
Yabancı ot kontrolü için bir iki defa çapalama işlemi yapılır. Bitki kol atmaya başladığında eğer imkân var ise kollar temizlenir.
Gübreleme — 3. aşama
Sulama, ilaçlama, gübreleme gibi diğer bakım işleri zamanında yapılır. Hüyük Çileği organik olarak yetiştirilecek ise organik tarım yönetmeliğine uygun preperatlar kullanılır. Hüyük Çileği Albion, San Andreas, Sweden ve Portola çeşitlerinden elde edilir. Bu çeşitlerden üretime başlanır ve her 4 yılda bir fideler hastalıktan ari olan sıfır fideler ile değiştirilir.
Fide dikimi — 2. aşama
Üretim yılları içerisinde stolon kollarından üreticiler tarafından tekrar fide üretilerek dikimi yapılabilir.
Hasat işlemi
Hasat yapılan ürünler üreticiler tarafından toplayıcılara getirilir.
Muhafaza koşulları
Ürün dondurma sanayiinde kullanılacaksa +2 °C’de yaklaşık 20 dakika bekletilerek ön soğutma işlemine tabi tutulur ve sonra -40 °C’de şoklanmasının ardından +4 derecede soğuk hava deposunda saklanır. Sofralık olarak tüketilecek olanlar +2 °C’de 20 dakika süren ön soğutma işleminin ardından +4 °C’de muhafaza edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Üretim yeri ve çevresi
İlçe toprakların ağır metallerce fakir olması, çevresel kirleticilerin düşük olması ve yetiştirme tekniği nedeniyle Hüyük Çileği ağır metal içermez. İlçenin toprak yapısından dolayı genellikle istikrarlı bir verim sürecine sahiptir. İlçenin toprak yapısı orta bünyeli, işlenmesi kolay, tav durumunu muhafaza edebilen, tarım için uygun bünyededir. Toprak verimli fraksiyona sahiptir.
Yaklaşık olarak eşit oranlarda kum, kil, silt içeren, su tutma ve hava kapasitesi iyi, drenajı ve su geçirgenliği yeterli olan topraklardır. Toprak potasyum, bakır ve mangan tarafından yeterlidir. Ayrıca ilçenin farklı bölgelerinde toprak kireçli – çok fazla kireçli yapıda, organik madde içeriği ise %1,16 ile %2,53 arasındadır.
İlçe konum itibari ile Akdeniz Bölgesinin kuzeyinde ve göller bölgesinde yer alması sebebiyle, iklim olarak Akdeniz ile İç Anadolu iklimi arasında bir özellik gösterir. İlçenin güneyinde Anamas Dağı ve Beyşehir Gölü, Batısında Şarkıkaraağaç ve dağları, doğusunda ve kuzeyinde Sultandağlarının oluşturduğu mikroklima iklimi nedeniyle Hüyük Çileğinin ısı, nem, yağış, güneşleme, soğuklama isteği ve don zararından korunma gibi istediği ortam oluşur.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Daha sonra talebe göre 0,5 kg, 1 kg, 2,5 kg ve 4 kg’lık kasa ve plastik kaplara konularak satışa sunulur.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
722 tescil numaralı Hüyük Çileği menşe adı olarak 13 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Hüyük Çileği ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Hüyük Çileği ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Hüyük İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinatörlüğünde ve Hüyük İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Hüyük Çilek Üreticileri Birliğinden konuda uzaman kişilerin katılımıyla oluşturulacak üç kişilik denetim mercii tarafından yerine getirilir. Denetim mercii yılda üç kez denetim yapar. Bu denetimlerin en az ikisi Hüyük Çileğinin hasat ve ihracatının yapıldığı haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Hüyük Çileğinin üretiminde kullanılan çilek çeşitleri, üretim metoduna uygunluğu, ürünün fiziki özellikleri ile Hüyük Çileği ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Şikâyet ve gerekli görülmesi durumunda ürün kimyasal özelliklerini kontrol amaçlı analizi yapılır. Gerekli analizler Konya Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünde yapılabilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
