Coğrafi işaretli ürün · Zonguldak
Zonguldak’ta mısır ve buğday unuyla pişirilen hamur iki kaşıkla şekillendirilir. Üzerine kızartılmış kaymak, keş veya tereyağında kavrulmuş cevizden biri konur; seçenekli üstlükleri olan yemek madenci sofralarıyla ilişkilidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Zonguldak Malay Yemeği nedir?
Zonguldak Malay Yemeği, mısır ve buğday unundan pişirilmiş hamurun iki kaşıkla şekillendirildiği yemektir. Kakırdak, kızartılmış keş veya tereyağlı ceviz üstlüğünden biriyle tamamlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Coğrafi sınırda “kakırdak” adı verilen kendi yağında kızartılmış süt kaymağı.
Tereyağında kavrulmuş iri ceviz içi.
Özellikle madenci sofralarında yer alır.
İki kaşıkla biçim
Mısır unu ve buğday unlu hamur pişirilir. Islatılan iki kaşık arasında aktarılıp kaşık biçimli parçalar halinde sunulur.
Üç üstlük seçeneği
Kakırdak denen kendi yağında kızartılmış kaymak, kızartılmış keş veya tereyağında kavrulmuş cevizden biri seçilir. Bolu Keşi kullanımı tercih niteliğindedir.
Üretim tekniği ve ustalık
Hamura, iki kaşık kullanılarak şekil verilir.
Hammadde ve bileşim
Zonguldak Malay Yemeğinin üzerine konulan bileşenler aşağıdaki özelliklere sahiptir.
Keşli üstlük
Ayçiçek yağı ve tereyağı karışımında kızartılmış keş.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Keş kullanımının yerel girdi tercihi
Kızartılmış keş ile yapılacak Zonguldak Malay Yemeğinin üretiminde, tercihen 542 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Bolu Keşi kullanılır.
Hamur bileşenleri
Hamur bileşenleri aşağıdaki miktarlarla kullanılır.
Hamur malzemeleri
- 300 g Mısır unu
- 100 g Ekmeklik veya tam buğday unu
- 600 ml Su
- 4–6 g Tuz
Birbirine alternatif üstlüklerin malzemeleri
- 140 g Keş
- 140 g Ceviz içi
- 65–70 g süt kaymağı
- 10 ml Ayçiçek yağı
- 125 g Tereyağı
Kaynatma işlemi
Bir tencerede su, tuz ilave edilerek kaynatılır.
Suda pişirme
Kaynayan suya sırasıyla azar azar mısır unu ekmeklik buğday unu veya tam buğday unu eklenip sürekli karıştırılarak pürüzsüz bir hamur elde edinceye kadar 5–6 dakika pişirilir. Kaşıklar, hamurun kaşıklara yapışmaması ve şeklinin düzgün olması için her seferinde suya batırılır. Zonguldak Malay Yemeğinin üzerine konulmak üzere, aşağıdaki bileşenlerden biri hazırlanır. Bu aşamadan sonra isteğe bağlı olarak üç farklı sunum yapılabilir.
Bir tavada eritilen süt kaymağı, kendi yağıyla 5–6 dakika kızartılıp şekil verilen hamurların üzerine konur. Kızartılan süt kaymağına coğrafi sınırda “kakırdak” denir. Bir tavada ayçiçek yağı ve tereyağı kızdırılıp rendelenmiş keş eklenerek 5–6 dakika kızartıldıktan sonra şekil verilen hamurların üzerine konur. Bir tavada eritilen tereyağına iri kıyılmış ceviz içi eklenip 2–3 dakika kavrulduktan sonra şekil verilen hamurların üzerine konur.
Reçete ölçeği
Sicildeki bileşenler ve üretim aşamaları altı kişilik hazırlık içindir. Üstlük seçeneklerinden biri seçilir; üç seçenek tek zorunlu karışım değildir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bu nedenlerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Zonguldak Malay Yemeğinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Zonguldak Malay Yemeğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tenceredeki hamur bitinceye kadar hamurdan birer yemek kaşığı alınır ve diğer bir yemek kaşığına aktarılıp kaşık şekli verildikten sonra servis tabağına konur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Zonguldak ilinin mutfak kültüründe ve geleneklerinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1443 tescil numaralı Zonguldak Malay Yemeği mahreç işareti olarak 7 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Zonguldak Malay Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Zonguldak Malay Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde, Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası, Zonguldak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Zonguldak Kahveciler ve Lokantacılar Esnaf Odası’ndan konuda uzman birer kişinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Zonguldak Malay Yemeği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
