Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Patlıcan dilimleriyle yeşil mercimekli sebze harcının kat kat dizildiği tencere yemeği, Hatay mutfağının günlük ve özel gün sofralarında yer alır. Kısık ateşte pişirilir ve sıcak sunulur.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Şeyh Mualla Yemeği nedir?
Patlıcan ile yeşil mercimekli sebze harcının katmanlandığı Hatay yemeğidir. Salça ve baharatlarla kısık ateşte pişirilir; günlük öğünlerde ve özel günlerde tüketilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Patlıcan ve mercimek katları
Kısmen kabuklu patlıcanlar boyuna, yaklaşık bir parmak kalınlığında kesilir. Diri haşlanmış yeşil mercimekli sebze harcıyla sırayla tencereye dizilir.
Nar ekşisi ve baharat seçenekleri
Harçta salça, yağ, tuz ve kuru nane vardır. Sarımsak, nar ekşisi, kimyon ve karabiber listeye göre isteğe bağlıdır; bu seçenekler bütün üretimlerde zorunlu sayılmaz.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Reçete bileşenleri
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 1 kg patlıcan
- 400 ml su
- 300 g domates
- 200 g yeşil mercimek
- 150 ml sıvı yağ (ayçiçek yağı ve/veya zeytinyağı)
- 50 g kırmızıbiber
- 50 g kuru soğan
- 20 g biber ve/veya domates salçası
- 20 g sarımsak (isteğe bağlı)
- 20 ml nar ekşisi (isteğe bağlı)
- 10 g pul kırmızıbiber
- 10 g tuz
- 10 g kuru nane
- 10 g kimyon (isteğe bağlı)
- 5 g karabiber (isteğe bağlı)
Mercimeğin ön haşlanması
Yeşil mercimek diri kalacak şekilde haşlanır ve suyu süzülerek ayrı bir kaba konulur.
Harcın ve patlıcanın hazırlanması
Burada mercimeklerin tam haşlanmaması, rengini atması için iyi yıkanması ve süzülmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir. Üzerine ince doğranmış soğan, sarımsak, biber ve domates eklenir. Üzerine salça, sıvı yağ, nar ekşisi, tuz, karabiber, kimyon ve kuru nane konularak iyice karıştırılır. Patlıcanlar ise kısmen kabuklu olacak şekilde alacalı olarak soyulur ve yaklaşık bir parmak kalınlığında olacak şekilde boyuna kesilir.
Katmanlama ve kısık ateşte pişirme
Yeteri kadar büyüklükteki bir kaba/tencereye bir sıra patlıcan, bir sıra mercimekli iç harcı olmak üzere katlı bir şekilde dizilir. Daha sonra üzerine su konulur ve yemek pişirmeye hazır hale gelmiş olur. Hatay Şeyh Mualla Yemeği pişirilmesinde ustalık becerisi olarak patlıcanların yeterince pişmesinin sağlanması önemlidir. Kısık yanan ocak üzerinde ortalama 40 dakikada pişirme işlemi tamamlanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Yemek Hatay ilinin mutfak kültürüne aittir. Bileşen seçimi, hazırlanması ve pişirilmesi ustalık gerektirir; bu üretim bilgisiyle yöre arasında ün bağı kurulur. Sicil bütün üretim aşamalarının Hatay ilinde yapılmasını ister.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yemeğin yanında garnitür olarak genellikle kırmızıbiber ile tüketilir. Hatay Şeyh Mualla Yemeğinin; sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Hatay Şeyh Mualla Yemeği günlük öğünlerde tüketimin yanı sıra; misafir ağırlama, düğün, bayram, festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Bu sebeplerle; Hatay Şeyh Mualla Yemeği tüm üretim aşamaları, Hatay ilinde gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1575 tescil numaralı Hatay Şeyh Mualla Yemeği mahreç işareti olarak 17 Nisan 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Şeyh Mualla Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servisinin yapıldığı gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hatay Valiliğinin koordinatörlüğünde; Hatay Valiliği ile Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Hatay Valiliği tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Hatay Şeyh Mualla Yemeği hazırlanması, pişirilmesi ve servisi aşamalarının uygunluğu, – Hatay Şeyh Mualla Yemeği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Şeyh Mualla Yemeğinde patlıcanlar ve mercimekli harç katlar hâlinde yerleştirilip pişirilir. Sicilde gündelik sofraların yanında misafir ağırlama, düğün ve bayramlarda da sunulduğu belirtilir. Hatay’ın yemek ve ikram kültürüne ait bir örnektir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
