Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay’da zeytinyağlı hamur, kahke baharatı karışımıyla halka biçiminde hazırlanır. Tatlı veya şekeri azaltılmış tuzlu seçenekler tandır ya da fırında pişirilir; ürün çay ve kahve yanında, konuklara ve özel günlerde ikram edilir.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Tandır Kahkesi nedir?
Hatay Tandır Kahkesi; buğday unu, zeytinyağı, su, beyaz şeker, tuz ve baharatlar ile hazırlanan Hatay iline özgü ürünlerden birisidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Doku, renk ve tat özellikleri
Hatay Tandır Kahkesinin; halk arasında kahke baharatı olarak bilinen baharatlar ile tatlı ve tuzlu olarak iki şekilde üretimi gerçekleştirilir.
Hatay Tandır Kahkesinin üretiminde; renklendirici kullanılmaz.
Hatay Tandır Kahkesinin üretiminde; kıvamlı bir şekilde kahke hamurunun hazırlanması ve pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Üretim tekniği ve ustalık
Ürünün tarihçesinde; Hatay ilinde alışılagelen adıyla tandırda pişirilmesi sebebiyle halk tarafından geçmişten günümüze ‘‘Hatay Tandır Kahkesi’’ olarak adlandırılmıştır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 12 kişilik tarif içindir.
- 2 kg buğday unu
- 500 g beyaz şeker
- 400 ml zeytinyağı
- 250 ml su
- 60 g susam
- 40 g çörekotu
- 30 g kahke baharatı: Rezene, tarçın, mahlep, kişniş, anason, muskat, kenevir tohumu içeren karışım (İsteğe bağlı olarak bu baharat/bitkilerden en az üçü kullanılabilir)
- 20 g tuz
- 10 g hamur kabartma tozu
- 10 g vanilya ve/veya vanilin, etil vanilin
Tarif ölçeği ve tuzlu kahke seçeneği
Yukarıdaki miktarlar; sunulacak kişi sayısı, kullanılacak kap/kazan vb. büyüklüğüne göre orantılı bir şekilde değişiklik gösterebilir. Tuzlu kahke hazırlanmasında ise damak zevkine bağlı olarak istenilen miktarda kullanılacak beyaz şeker miktarı azaltılabilir.
Baharatlı hamurun hazırlanması ve halka biçimi
Yeteri kadar büyüklükteki bir kaba/tencereye zeytinyağı, su, tuz ve beyaz şeker konulur. Homojen bir karışım elde etmek için tuz ve şeker eriyinceye kadar iyice karıştırılır. Daha sonra un ve hamur kabartma tozu hariç bileşenler de aynı kaba eklenir ve iyice karıştırılır. Ardından un ve hamur kabartma tozu da kontrollü bir şekilde azar azar eklenir ve bu karışım yoğurulur.
Elde edilecek hamurun yoğun kıvamlı ve homojen bir biçimde iyice karışmış olması istenir. Bu hamurdan genellikle ortalama 25 gram hamur yumakları alınıp elle yuvarlak halka şekli verilir. Ardından isteğe bağlı olarak üzerine çörekotu, susam ve beyaz şeker konulabilir.
Tandırda veya fırında pişirme
Hatay Tandır Kahkesinde pişirme işlemi tandırlarda/fırınlarda gerçekleştirilir. Hatay Tandır Kahkesinin pişirme sıcaklığı; ortalama 140 ℃ olup yaklaşık 25 dakikalık bir süre zarfında kontrollü bir şekilde pişirme tamamlanır.
Üretimde dikkat edilen noktalar
Hatay Tandır Kahkesinin hazırlanmasından ve pişirilmesine kadarki tüm üretim aşamalarında ustalık becerisi önemli bir rol oynar. Hatay Tandır Kahkesi; ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile piyasaya arz edilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Hatay Tandır Kahkesi; üretiminden son tüketiciye ulaşıncaya kadar tüm aşamalarında, temiz ve kuru yerlerde kokulardan ari bir biçimde, doğrudan güneş ışığını almayacak şekilde korunarak muhafaza edilir. Hatay Tandır Kahkesi; gerekli asgari teknik ve hijyenik şartlar sağlanarak dökme ya da gıda ile temasa uygun ambalajlar ile ambalajlanarak oda sıcaklığı koşullarında ve/veya serin ortamlarda muhafaza edilir.
Daha uzun muhafaza için soğuk zincir şartlarında depolanır ya da muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Hatay ilinde uzun yıllardır kendine has üretim metodu ile üretilen, hazırlanması ve pişirilmesi ustalık becerisi ve emek isteyen Hatay Tandır Kahkesinin üretim aşamaları ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle; üretildiği Hatay ili ile ün bağı bulunan Hatay Tandır Kahkesinin tüm üretim aşamaları, Hatay ilinde gerçekleştirilmelidir. Bu sebeplerle; Hatay Tandır Kahkesinin üretildiği Hatay ili ile ün bağı bulunur.
Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Hatay Tandır Kahkesi; özellikle ara öğünlerde atıştırmalık olarak, misafir ağırlamalarda, çay-kahve ikramları ile beraber, hediyelik olarak takdim edilmesinin yanı sıra; bayram, festival vb. özel günlerde tüketilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Hatay Tandır Kahkesi; Hatay iline özgü üretilen, halk arasında Hatay iline özgü bir kurabiye çeşidi olarak bilinir ve tüketilir. Hatay Tandır Kahkesinde şeker ve tuzun birlikte kullanılmasının yanında, üretiminde kullanılan baharat karışımı sayesinde ürüne özgü baharat tadına ve kokusuna sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1631 tescil numaralı Hatay Tandır Kahkesi mahreç işareti olarak 15 Ağustos 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Tandır Kahkesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Tandır Kahkesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hatay Valiliğinin koordinatörlüğünde; Hatay Valiliği ile Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Hatay Valiliği tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Üretim metodunun uygunluğu, – Hatay Tandır Kahkesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Tandır Kahkesinde yoğun hamur elle küçük halkalar hâline getirilir ve kontrollü biçimde pişirilir. Tatlı ve tuzlu çeşitleri bulunur. Hatay’ın el ile biçimlendirilen fırın ürünlerinden biridir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
