Coğrafi işaretli ürün · Bartın
Bartın’da odun ateşli taş sacda pişirilen gözleme, fesleğenli ve sütlü karışımla ıslatılır. İnce şeritlerden rulo yapılarak veya elle parçalanarak sade sunulan ürünün karakteri, pişirme sonrası uygulanan bu karışımdan gelir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bartın Gözlemesi nedir?
Bartın Gözlemesi, odun ateşli taş sacda pişirildikten sonra fesleğen, süt, tuz, karabiber ve yağla hazırlanan karışımla ıslatılıp sade sunulan hamur işidir. Yufka ve ıslatma karışımı ayrı hazırlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Fesleğenli ve sütlü ıslatma
Ayırt edici özellik, pişmiş gözlemenin kaynatılmış fesleğenli süt karışımıyla ıslatılmasıdır. Bu karışım hamurun içine konan bir dolgu değildir.
Katlama ve servis biçimi
Açılmış ürün yaklaşık 40–45 cm çapında, katlanmadan önce 0,5–1 cm kalınlığındadır. Sicil pişirmenin dörde katlama ile tamamlandığını belirtir. Sunumda şeritlerden rulo yapılır veya ürün elle parçalanır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Sicildeki toplam bileşen listesi
- 500 g buğday unu
- 400 ml su
- 100 ml ayçiçek yağı
- 400 ml süt
- 1 bağ fesleğen
- 5 g tuz
- 5 g karabiber
Yağ ve tuzun hamur, yufka ve ıslatma karışımına dağılımı belirtilmez. Listedeki toplam miktarlar her aşamada ayrı ayrı çoğaltılmaz.
Hamurun yoğrulması ve iki dinlendirme
Un, su ve tuz yoğrulur. Hamur üç parçaya bölünür; bu işlem yörede pezilemek olarak adlandırılır. 30 dakika dinlendirilen bezeler ince yufka olarak açılır. Yufkalar yağlanıp rulo yapılır ve 30 dakika daha dinlendirilir.
Taş sacda pişirme
Dinlenmiş rulolar sac büyüklüğünde yeniden açılır. Odun ateşiyle ısıtılan taş sac üzerinde çevrilerek iki yüzü pişirilir. Yaklaşık 40–45 cm çap ve dörde katlama, ürünün sicildeki biçim açıklamasıdır.
Fesleğenli sütle pişirme sonrası ıslatma
Süt, tuz, karabiber, sıvı yağ ve fesleğen ayrı kapta kaynatılır. Pişmiş gözlemeler bu karışımla ıslatılır. Hamur yoğurma, yufka yağlama ve pişirme sonrası ıslatma farklı işlemlerdir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bartın’ın mutfak kültüründe yer alan ürün, yöresel taş sac pişirmesi ve fesleğenli süt karışımıyla ıslatılmasıyla tanınır. Tüm üretim aşamaları Bartın ili coğrafi sınırında gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Şerit, rulo veya parçalı sunum
Islatılan gözleme 3–5 cm genişliğinde ince şeritler halinde kesilip rulo yapılır veya elle parçalara ayrılır. Sade servis edilir; tabakta veya gıda ile temasa uygun ambalaj içinde sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1046 tescil numaralı Bartın Gözlemesi mahreç işareti olarak 10 Mart 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Bartın Gözlemesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bartın Gözlemesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bartın Belediyesinin koordinasyonunda, Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden, Bartın İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Bartın Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Bartın Gözlemesi üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Bartın Gözlemesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
