Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’da un, su, tuz ve yaş mayayla hazırlanan hamur oval biçimde açılıp taş fırında pişirilir. Odun veya doğalgazla ısıtılan fırınlarda günlük üretilen pide, sıcak tüketilen yöresel ekmeklerden biridir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Malatya Pidesi/ Malatya Açık Ekmeği nedir?
Ürünün kimliği
Malatya Pidesi/ Malatya Açık Ekmeği; Malatya’da un, su, tuz ve yaş mayayla hazırlanan hamur oval biçimde açılıp taş fırında pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hamur ve bileşen yapısı
Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeğinin pişmemiş halinin ağırlığı 260 g’dır.
Fırının giriş kısmı, yaklaşık olarak 1 m genişliğinde ve 70 cm yüksekliğindedir.
Giriş kısmının üstünde dumanın dışarı çıkması için baca bulunur.
Ayrıca içeri hava girişini sağlayan bir de körük vardır.
Biçim ve hazırlama özellikleri
Taban kısmının yaklaşık olarak % 35’i ateş için ayrılmıştır.
Tabandan külün kolay alınması için üçayak bir demir bulunur.
Malatya Pidesinin / Malatya Açık Ekmeğinin üretimi günlük olup sıcak olarak tüketilmesi ürünün sicilde belirtilen servis biçimidir.
Fırınların bu yapısı, sıcaklığı uzun süre muhafaza etmelerini sağlar.
Malatya Pidesinin / Malatya Açık Ekmeğinin pişirildiği fırınlar çeyrek küre şeklinde olup tabanları, yarım daire şeklindedir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Fırının taban yapısı ve pidenin biçimi
Tabanda aşağıdan yukarıya sırası ile kırmızı toprak, yalıtım malzemesi kireç, tuz, cam tozu ve karataş bulunur.
200 gram ağırlığında, 19–21 cm genişliğinde, 37–40 cm uzunluğunda ve yaklaşık 1 cm kalınlığında olup şekli ovaldir.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri: Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği; buğday unu, su, tuz ve yaş maya kullanılarak hazırlanan ve odun veya doğalgazlı taş fırınlarda pişirilen ekmektir.
Malzemeler ve ölçüler
- 330 adet Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği üretimi için bileşenler;
- 50 kg buğday unu 25 l su
- 500 g yaş maya
- 330 g tuz
- 200 g buğday unu
Bulamaç suyu ve hamurun yoğrulması
Bulamaç için; 0,5 l su
Tüm bileşenler hamur kazanında karıştırılıp 15 dakika yoğrulur.
Hamurun dinlendirilmesi ve bezelere ayrılması
Hamur teknesine aktarılıp 15 dakika dinlendirilen hamur, 260 g’lık bezelere bölünür, el ile yuvarlanır ve gıda ile temasa uygun tahta pasanın içine konur.
Bezelerin dinlendirilmesi ve bulamaç sürme
Hamurların birbirine yapışmaması için kepek serpildikten sonra 20–30 dakika dinlendirilir.
Hamur açma işlemi yalnızca el ile gerçekleştirilir. Açılan hamurun üzerine, un ve su karışımından oluşan bulamaç ince bir tabaka halinde sürülür.
Hamurun peş üzerinde elle açılması
Dinlendirilen hamurlar, üzerine kepek serpilen ve peş adı verilen mermer tezgâhın üzerine konup el ile açılarak düzleştirilir.
Fırında pişirme
Hamurlara, tırnaklama işlemi yapılıp şekil verildikten sonra gıda ile temasa uygun tahta ekmek küreğinin üzerine konup 350–400 ℃ sıcaklıktaki fırında 3–4 dakika pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Malatya Pidesinin / Malatya Açık Ekmeğinin geçmişi eskiye dayanır. Malatya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeğinin tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir. Kubbe kısmında ise taş, kırmızı toprak, tuz, tuğla ve beton bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği, gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur. Günlük olarak üretilir ve sıcak olarak tüketilmesi ürünün sicilde belirtilen servis biçimidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1231 tescil numaralı Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği mahreç işareti olarak 28 Eylül 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilyurt Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Yeşilyurt Belediyesi, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer üye olmak üzere en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Malatya Pidesi / Malatya Açık Ekmeği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
