Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Ilgın ilçesinde mayalı hamur, öğütülmüş haşhaş tohumu ezmesi ve ayçiçeği yağıyla hazırlanır. Günlük öğünlerin yanı sıra düğün, bayram ve kandillerde de sunulan ürünün temel ayrımı haşhaşlı iç harcıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ilgın Haşhaşlı Kömbe nedir?
Ilgın Haşhaşlı Kömbesi; ekmeklik buğday unu/özel amaçlı buğday unu, su, tuz, maya, haşhaş tohumu ezmesi ile ayçiçeği yağı kullanılarak Konya ili Ilgın ilçesinde üretilen bir üründür. Ilgın Haşhaşlı Kömbesi; gıda ile temasa uygun tercihen taş zeminli fırınlarda pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin ağırlığı 180–200 g/adet aralığındadır.
Konya ili Ilgın ilçesinin yemek kültüründe önemli bir yere sahip olan Ilgın Haşhaşlı Kömbesi günlük öğünlerde tüketimin yanı sıra; düğün, bayram, mevlit, kandil, festival gibi özel günlerde de ikram edilir.
Hammadde ve bileşim
Ilgın Haşhaşlı Kömbesi hazırlanmasında iç harcının en önemli bileşeni olarak haşhaş tohumu, öğütülmüş ezme şeklinde kullanılır.
Hazırlanmasında kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin hazırlanması ve pişirme aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Üretim tekniği ve ustalık
Ürünün lezzetini ve homojen olarak en iyi şekilde pişirilmesini sağlar.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 12 kişilik tarif içindir.
- 3 kg ekmeklik buğday unu/özel amaçlı buğday unu
- 2 litre su
- 1 kg haşhaş tohumu ezmesi
- 250 ml ayçiçeği yağı
- 50 g tuz
- 20 g ekmek mayası
Hamurun yoğrulması
Yeteri büyüklükte bir kabın içerisine; un, tuz, maya ve su konulur.
Bu karışımın homojen olarak karışması için ortalama 20 dakika kadar iyice yoğurulur. Yoğurma işlemi sonucunda elde edilen hamurun parlak görünüşlü, yumuşak, pürüzsüz, kaygan, yapışkan olmayan, elastik özellikte olması istenir.
Hamuru dinlendirme ve haşhaşlı harç hazırlama
Yoğurulan hamurun üzeri gıda ile temasa uygun bir bezle kapatılır. Bu şekilde hamur oda sıcaklığında ortalama 20 dakika kadar hamur fermantasyonu için dinlenmeye bırakılır. Dinlendirilmiş kitle halindeki hamur kesilerek hamur bezeleri yapılır. Elle yuvarlanan bezeler tekrar 30 dakika kadar daha hamur fermantasyonu için oda sıcaklığında dinlendirmeye bırakılır. Dinlendirilmiş hamur bezeleri, gıda ile temasa uygun yağlanmış bir zemine alınır.
Daha sonra bezeler el ile dikdörtgen şeklinde (ortalama eni 10 cm ve boyu 20 cm) ince şekilde açılır. Bu işlem her bir hamur bezesi için ayrı ayrı yapılır. Diğer taraftan; gıda ile temasa uygun derin bir kabın içine haşhaş tohumu ezmesi ile ayçiçeği yağı alınır ve iyice karıştırılır. Böylece ürünün haşhaşlı iç harcı hazırlanmış olur.
Haşhaş tohumlarının seçiminde, sarı haşhaş tohumları tercih edilir.
Dikdörtgen şekli verilen hamurun içine haşhaşlı iç harcı konulur. El ile bu harç hamurun yüzeyine özenle yayılır. Hamurun üst ve alt kenarları ortaya gelecek şekilde kapatılır ve avuç içinde ileri ve geriye doğru hareketler ile kapatılan hamur silindir şekline getirilir. Bu işlem dikdörtgen şekli verilen her bir hamur için ayrı ayrı yapılır.
Haşhaşlı hamurun dinlendirilmesi
Silindir şeklini alan haşhaşlı hamurun eşit kalınlıkta/uzunlukta olması önemli olduğu için ustalık becerisi önemli bir rol oynar. Haşhaşlı hamurlar; daha sonra gıda ile temasa uygun zemin üzerinde yaklaşık yarım saat kadar oda sıcaklığında dinlendirmeye bırakılır. Haşhaşlı hamurun dinlendirmenin amacı; haşhaşlı hamurun mayalanması ve aynı zamanda haşhaşlı iç harcın hamura iyice karışmasının sağlanmasıdır.
Dinlendirilen haşhaşlı hamurlar; gıda ile temasa uygun, yağlanmış bir zemine alınır.
Hamurun burgu yapılarak uzatılması
Haşhaşlı hamurlar el ile iki ucunu zıt yöne iterek burgu yapılmak suretiyle şerit şeklinde esnetilir.
Burgu hamurun kalınlık ve uzunluk ayarı
Ustalık becerisine bağlı olarak haşhaşlı hamurların fazla inceltilmeden ortalama 30 cm kadar esnetilmesi istenir. Bunun nedeni ise hamurun kurumasının önlenmesidir.
Burgu hamurun üçe katlanması
Silindir şeklinde ve burgu halinde inceltilerek uzatılan haşhaşlı hamurun bir ucu ortasına doğru gelecek şekilde katlanır ve diğer ucu da katlanan kısmın yanına doğru getirilerek silindir halindeki haşhaşlı hamur yan yana üçe katlanır. Bu işlem dinlenmiş olan her haşhaşlı hamurun için ayrı ayrı yapılır.
Eşit biçim ve düzgün pişme
Haşhaşlı hamurun uç kısımlarının sivri olmaması, uzunluklarının eşit olması ve şeklinin düzgün bir şekilde olması ustalık becerisi gerektirir. Aynı zamanda bu durum haşhaşlı kömbelerin eşit oranda pişirilmesine yardımcı olur.
Fırında pişirme ve satışa hazırlama
Hazırlanması tamamlanan haşhaşlı hamurlar tepsiye konulur. Pişirme işlemi 250–300°C’ye ısıtılan tercihen taş zeminli fırınlarda; 10–15 dakikalık bir sürede tamamlanır. Genellikle pişirilmesi tamamlanan; Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin ağırlığı 180–200 g/adet aralığındadır. Ilgın Haşhaşlı Kömbesi; asgari teknik ve hijyenik şartlar sağlanarak dökme olarak ya da gıda ile temasa uygun ambalajlar içerisinde ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile tüketiciye arz edilir.
Pişirme sonrası dinlendirme
Fırından çıkarılan ürünler üst üste gelmeyecek şekilde dizilerek 15–20 dakika dinlendirildikten sonra tüketiciye sunulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Konya ili Ilgın ilçesinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, hazırlanması ustalık becerisi gerektiren, ürün hazırlamada kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin; Konya ili Ilgın ilçesi ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin tüm üretim aşamaları, Konya ili Ilgın ilçesinde gerçekleştirilir. Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin üretildiği, Konya ili Ilgın ilçesi ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Ürün bütün olarak veya dilimlenerek sıcak sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1470 tescil numaralı Ilgın Haşhaşlı Kömbesi mahreç işareti olarak 19 Eylül 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Ilgın Haşhaşlı Kömbesi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Ilgın Haşhaşlı Kömbesi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Ilgın Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda; Ilgın Ticaret ve Sanayi Odası ile Ilgın İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Denetim raporları; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca Ilgın Ticaret ve Sanayi Odası tarafından her yıl düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Ilgın Haşhaşlı Kömbesinin hazırlanması, pişirilmesi ve servisi aşamalarının uygunluğu, – Ilgın Haşhaşlı Kömbesi ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu denetlenir.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
