Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’da yöresel buğday ununa süt, tereyağı ve ayçiçek yağı katılarak hazırlanır. Ortası delik yuvarlak hamurun üzerine yumurta, dut pekmezi, çörek otu ve susam karışımı sürülür; tandırın iç duvarında kızarıncaya kadar pişirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Malatya Bilik Ekmeği nedir?
Malatya Bilik Ekmeği, ekmeklik buğday unu, maya, ayçiçek yağı, tereyağı, su, süt, tuz, çörek otu, susam, yumurta ve dut pekmezi kullanılarak hazırlanan hamurun, tandırda pişirilmesi suretiyle üretilen ekmektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ortası delik olan 55–60 cm çapa sahip daire şeklindedir.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde maya olarak, bir gün önceki ekmek üretiminden ayrılan hamur da kullanılabilir.
Bileşim ve üretim kimliği
Hamurda önceki üretimden ayrılan hamur mayası veya kuru maya kullanılabilir. Yüzeye sürülen karışımda yumurta, dut pekmezi, çörek otu, susam ve su bulunur. Bu yüzey karışımı hamurun süt ve yağ içeren reçetesinden ayrı hazırlanır.
İşlem ve miktar kapsamı
125 g ölçüsü pişmemiş hamur parçasına aittir; bitmiş ürün net ağırlığı olarak aktarılmaz. Tırtırlı merdaneyle açılan dairenin ortası parmakla delinir. Üretimde coğrafi sınırda yetişen buğdaydan elde edilen un kullanılır.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Unun yöresel kaynağı
Malatya Bilik Ekmeğinin üretiminde, coğrafi sınırda yetişen buğdaydan elde edilen un kullanılır.
Bilik ekmeğinin hamur bileşenleri
- 25 kg ekmeklik buğday unu
- 1 gün önceki ekmek üretiminden ayrılan 125 g hamur mayası veya 15 g kuru maya
- 500 g tereyağı
- 500 ml ayçiçek yağı
- 50 g tuz
- 2,5 l su
- 2,5 l süt
Ekmeğin üzerine sürmek için bileşenler
- 250 g çörek otu
- 500 g susam
- 10 adet yumurta
- 500 g dut pekmezi
- 500 ml su
Hamuru yoğurma ve delikli biçim verme
Hamur kazanının içine un elenip üzerine 25–35°C’deki ılık su, tuz, tereyağı, ayçiçek yağı, süt ve hamur mayası veya kuru maya eklenerek 30 dakika yoğurulur. Mayalanması için yaz mevsiminde 2, kış mevsiminde 5–6 saat dinlenmeye bırakılır. Ekmek kesici ile hamur, 125 g’lık parçalara bölünür, elle yuvarlanır ve tırtırlı merdane ile 55–60 cm çapında dairesel şekil verilir.
Oluşan dairenin ortası, işaret parmağı ile delinir.
Malatya Bilik Ekmeğinin pişirilmesi
Tandır ocağı, ekmek pişirilmeden 1–2 saat önce yakılır. Kor haline gelince ateşin sıcaklığının azalması için bir miktar su serpilir. Ortası delik daire şekli verilmiş ekmek hamurların üzerine, çörek otu, susam, dut pekmezi, yumurta ve su ile hazırlanan karışım sürüldükten sonra tandırın sıcak iç duvarlarına, ellik denilen eldiven kullanılarak el ile yapıştırılır.
Malatya Bilik Ekmeği, üzeri kızarıncaya kadar yaklaşık 15 dakika pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Malatya Bilik Ekmeğinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeple coğrafi sınırla ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Malatya Bilik Ekmeğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sicil, üzeri kızarıncaya kadar pişirilen ekmeğin sıcak tüketimini önerir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Malatya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1127 tescil numaralı Malatya Bilik Ekmeği mahreç işareti olarak 27 Mayıs 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Malatya Bilik Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Malatya Bilik Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilyurt Belediyesinin koordinasyonunda ve Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Yeşilyurt Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Malatya Bilik Ekmeği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
