Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’nın Arapgir ilçesinde elle açılan hamur, taze tuzsuz peynir ve şekerle iki aşamada pişirilir. Önce yarı pişirilen ekmeğin kenarları yukarı bükülür; bu ince set, ikinci pişirmede eriyen peynirin dışarı akmasını önler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Arapgir Peynirli Ekmek nedir?
Arapgir Peynirli Ekmek; özel amaçlı buğday unu, yaş maya, su, taze tuzsuz peynir ve şeker kullanılarak üretilen, elle şekillendirilen bir ekmektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İlk aşamada yarı pişmiş hamurun kenarlarının yukarı doğru ince bükülüp iç kısımlarına parmak basılarak ince bir set oluşturması sağlanır.
Üretim tekniği ve ustalık
Arapgir Peynirli Ekmek iki aşamalı olarak pişirilir.
Biçim ve ölçüler
El ile açılan pide hamurunun pişirilmesiyle üretilen Arapgir Peynirli Ekmeği, 200–220 g ağırlığında, 20–25 cm eninde, 35–38 cm boyunda ve 1,5–2,5 cm kalınlığında olup, şekli hafif eliptiktir.
Kullanılan peynir olgunlaştırılmamış taze peynirdir ve ağırlıklı olarak koyun olmak üzere koyun, inek veya keçi sütünden elde edilir.
Bileşim ve üretim kimliği
Elle açılan hafif eliptik hamurun üstünde taze tuzsuz peynir ve şeker bulunur. Peynir çoğunlukla koyun sütünden elde edilir; inek veya keçi sütü de kullanılabilir. Kenar seti, eriyen peynirin taşmasını önler.
İşlem ve miktar kapsamı
Olgunlaştırılmamış taze tuzsuz peynir kullanılır. Yarı pişirme ve peynirli ikinci pişirme ayrı aşamalardır; hamur bezesi ile bitmiş ekmek ağırlığı karıştırılmaz.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
- 600 g özel amaçlı buğday unu
- 450 ml su
- 1 kg taze tuzsuz peynir
- 15 g yaş maya
- 200 g şeker
Hamur hazırlığı ve ilk pişirme
Un, maya, tuz ve su karıştırılıp orta kalınlıkta bir hamur yapılır ve 15 dakika yoğrulur. Yoğrulan hamur tekneye alınarak 30 dakika dinlendirilir ve 250–260 g ağırlığında pazılara bölünür. Bölünen hamurlar tahtadan yapılan parçalı ekmek tanesi olan pasalara konularak 15–20 dakika dinlendirilir. Hamur el ile inceltilerek 250℃ sıcaklıkta olan odun fırınında 1–2 dakika bekletilerek yarı pişirme yapılır.
Peynirli harcı yerleştirme ve ikinci pişirme
Yarı pişen hamur fırından çıkarılarak kenarları yukarı doğru bükülmek suretiyle ince bir set oluşturulur. Böylece eriyen peynirin dökülmesi önlenir. Yarı pişen ekmeğin üzerine elle ezilen tuzsuz taze peynir ve şeker serilerek yeniden fırına verilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Arapgir Peynirli Ekmeğin coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Arapgir mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Üretimi, coğrafi sınıra özgü koşullar bulundurur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Arapgir Peynirli Ekmeğin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı vardır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Aynı sıcaklıkta 5 dakika sürede pişen ekmekler fırından çıkarılır ve üzerine şeker serpilerek servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Arapgir Peynirli Ekmeğin coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır ve Arapgir ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1567 tescil numaralı Arapgir Peynirli Ekmek mahreç işareti olarak 15 Nisan 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Arapgir Peynirli Ekmek ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Arapgir Peynirli Ekmek ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Arapgir Belediyesinin koordinasyonunda ve Arapgir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Arapgir Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Arapgir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; iki aşamalı pişirilmesi ve yarı pişmiş hamurun kenarlarına verilen şeklin uygunluğu ve Arapgir Peynirli Ekmek ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
