Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’nın Arapgir ilçesinde kurutulmuş dutlar dibekte dövülerek macun kıvamına getirilir. Hekimhan cevizi, badem veya Malatya kayısı çekirdeğiyle hazırlanan karışım, kışlık yiyecek olarak sonbaharda üretilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Arapgir Pohmutu /Pohmut nedir?
Arapgir Pohmutu / Pohmut; kış mevsiminde tüketilmek üzere Arapgir ilçesinde yetişen kurutulmuş dut, badem ve coğrafi olarak 432 sayı ile tescilli Hekimhan Cevizi ile 573 sayı ile tescilli Malatya Kayısı Çekirdeği kullanılarak üretilen şekerlemedir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Dövme işlemi ve ustalık
Üretimi coğrafi sınıra özgü koşullar bulundurur ve ustalık becerisi gerektirir.
Dut ve kuruyemiş bileşimi
Kurutulmuş dut temel bileşendir. Ceviz, badem ve kayısı çekirdeği, tek başına veya karışım halinde duta katılır.
Nasıl hazırlanır?
Dut ve diğer yöresel bileşenler
Arapgir Pohmutu / Pohmut üretiminde, coğrafi sınırda yetişen çekirdeksiz dut, temel bileşen olarak kullanılır. Ayrıca Hekimhan Cevizi ve Malatya Kayısı Çekirdeği ve badem kullanılır. Kışlık yiyecek olarak eylül-ekim aylarında hazırlanmaya başlanır.
Malzemeler ve ölçüler
- 1000 g Arapgir Pohmutu / Pohmut üretmek için;
1000 g pohmut için 750 g dut kurusu kullanılır.
Kalan 250 g, Hekimhan cevizi, badem veya Malatya kayısı çekirdeğinden oluşur; bu bileşenler karışım halinde veya ayrı ayrı kullanılabilir.
Dutları kurutma, dövme ve bileşenleri birleştirme
Haziran ortasında dut ağaçlarına file çekilir. Olgunlaşan dutlar filede 3–5 gün bekler ve %30–40 nem kaybeder. Ardından başka bir alana serilerek yaklaşık 20 günde tamamen kurutulur. Kuruyan dutlar taş dibekte tahta tokmakla veya demir havanda ezilir.
Un kıvamına gelen dut elekten geçirilir. Elekten geçirilen ürünler tekrar dövülür. Dövme işlemi sonrası macun kıvamını aldıktan sonra Hekimhan Cevizi bütün halde katılarak dövmeye 15 dakika devam edilir. Badem ve Malatya Kayısı Çekirdeği de eklenerek dövmeye devam edilir. Tüm bileşenler yağlarını bırakıp macun kıvamını aldıktan sonra işlem tamamlanır.
Arapgir Pohmutu / Pohmut esas olarak tüm bileşenlerin karışımı ile üretilmekle birlikte, isteğe göre kurutulmuş duta sadece badem, sadece Hekimhan Cevizi ya da sadece Malatya Kayısı Çekirdeği ilave edilerek de üretilebilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Raf ömrü 3 aydır.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimi, coğrafi sınıra özgü koşullar barındırır ve ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Arapgir Pohmutu / Pohmutun tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Arapgir Pohmutu / Pohmutun geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle Arapgir Pohmutu / Pohmutun coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Arapgir Pohmutu / Pohmut üretildikten sonra bekletilmeden gıda ile temasa uygun çömlek ya da plastik kaplara koyularak satışa sunulur.
Kökeni ve üretim geleneği
Arapgir ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan bu ürün, özellikle kış aylarında tüketilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
995 tescil numaralı Arapgir Pohmutu / Pohmut mahreç işareti olarak 19 Ocak 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Arapgir Pohmutu / Pohmut ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Arapgir Pohmutu / Pohmut ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Arapgir Belediyesinin koordinasyonunda Arapgir Belediyesi, Arapgir Turizm Geliştirme Kooperatifi ile Arapgir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Arapgir Pohmutu / Pohmut üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Arapgir Pohmutu / Pohmut ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
