Coğrafi işaretli ürün · Kocaeli
Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde çiğ inek sütü kremasının pişirilmesiyle elde edilir. Tortulu ve yağlı iki kısmı bulunan gözenekli yapısıyla ayırt edilir; tüketilmeden önce hafifçe ısıtılarak kahvaltıda veya yemeklerde kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kandıra Dartısı nedir?
Kandıra Dartısı; inek sütünden elde edilen çiğ süt kremasının pişirilmesi suretiyle üretilen süt ürünüdür. Yaygın olarak kahvaltılık olarak tüketilmekle birlikte, pilav, makarna ve keşkekte sos olarak, yemeklerde ve hamur işlerinde ise yağ olarak kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yapı ve bileşim
Kandıra Dartısı tortulu ve yağlı olmak üzere iki kısımlı, gözenekli ve heterojen bir yapıdadır.
Yöresel üretim ve mutfaktaki yeri
Kandıra ilçesinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir.
Üretim metodu, coğrafi sınıra özgüdür.
Nasıl üretilir?
Hammadde ve ürün verimi
10 kg çiğ sütten yaklaşık olarak 500 g çiğ süt kaymağı ve bu miktardaki çiğ süt kaymağından ise 300 g kadar Kandıra Dartısı elde edilir. Üretimde, tercihen coğrafi sınırdan elde edilen süt kullanılır.
Süt ve tuz miktarı
- 10 kg süt
- 1,5 g tuz
Kaymağın ayrılması ve pişirilmesi
Çiğ inek sütü süzüldükten sonra 4°C derecede 12–14 saat bekletilerek yüzeyde biriken süt kaymağı toplanır. Toplanan süt kaymağı, düşük ateşte sürekli karıştırılarak ısıl işlem uygulanır. Kaymak kaynama noktası olan 100–101°C sıcaklığa eriştiğinde koyulaşır. Kaynayınca tuz ilave edilir. Kaynamayla birlikte, kaymağın yapısından yağ ayrılmaya başlar ve karışımın içindeki süt bileşenleri süt yağından iyice ayrılarak daha koyu ve heterojen bir yapıya dönüşür.
Isıl işlem uygulamasına, 107–111°C sıcaklık aralığında ve yağ içindeki koyu kısım kavrularak açık sarıdan kahverengiye ve gözenekli bir yapıya dönüşene kadar devam edilir.
Isıl işlemin sonlandırılması ve soğutma
Isıl işlemden sonra ürün, soğuk bir zemine konur ve sıcak yağın içindeki tortunun daha fazla kavrulması engellenir. Ürün soğuyunca kısmen donar ve süt yağı üstte, tortu kısım ise altta kalan heterojen bir yapıya dönüşür.
Nasıl muhafaza edilir?
Ürün, saklama koşullarında katı formda olduğundan soğuk olarak tüketilmez. Elde edilen ürün, saklama kaplarına konularak oda sıcaklığına gelinceye kadar soğumaya bırakılır. Ürün buzdolabında 4°C sıcaklıkta saklanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretim metodu, coğrafi sınıra özgüdür. Üretimde kullanılan süt, coğrafi sınırdan temin edilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kandıra Dartısının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Kandıra Dartısının geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Tüketilmeden önce az miktarda ısıtılması gerekir. Tüketilmeye hazır kıvamdaki Kandıra Dartısının kuru madde oranı %82,77-%87,58, protein oranı %8,19-%8,93 ve yağ oranı %64,82-%69,88’dir. Kandıra Dartısı tüketilmeden önce ısıtılmalıdır, soğuk olarak tüketilmez.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1099 tescil numaralı Kandıra Dartısı mahreç işareti olarak 6 Mayıs 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Kandıra Dartısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kandıra Dartısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün koordinatörlüğünde; Kocaeli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Kocaeli Ticaret İl Müdürlüğü ile Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kere, ayrıca gerektiğinde ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetim mercii; Kandıra Dartısının üretim metoduna uygunluğu; sütün coğrafi sınırdan temin edilmesini; saklama koşullarının uygunluğunu ve Kandıra Dartısı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
