Coğrafi işaretli ürün · Erzincan
Erzincan’ın Ekşisu mevkiindeki doğal kaynak suyu, geçtiği kayaçların minerallerini içererek yüzeye çıkar. Kaynakta toplanan su boru hattıyla tesise aktarılır ve şişelenir; mineral bileşimi ürünün ayırt edici özellikleri arasındadır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu nedir?
Erzincan dağlık bir coğrafyadır. Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu; Erzincan ili Merkez ilçesine 11 km uzaklıktaki Ekşisu mevkiinde çıkan ve kaynak debisi 1–10 lt/s ile 10–15 °C sıcaklığına sahip kaynak suyundan elde edilen doğal bir maden suyudur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kaynak çevresinin jeolojik yapısı
Doğu-batı ve kuzey-güney doğrultusunda uzanan dağ sıraları arasındaki çöküntü alanındadır.
Ovalar birbirine boğazlarla bağlanmıştır.
Kuzeyinde, doğu-batı yönünde uzanan fay hattı vardır.
Kuzey Anadolu Fayı ile sınırlanan bu alanda ofiyolitik melanj türü kayaçlar bulunur.
Ofiyolitik kayacın yüzeye çıkışı sırasında daha önceki kayaçlardan kopan kireçtaşı, mermer blokları vardır.
Kireçtaşı ve mermer blokları ofiyolitik kayaçlar içinde sarp yamaçlı sivri tepeleri oluşturan mercekler şeklinde yerleşir.
Sıcak su kaynak çıkış alanında ve ofiyolit içinde bazalt çıkışlar bulunur.
Ova daha sonra neojen ve kuvaterner yaşlı göl çökelleri ile dolmuştur.
Coğrafi sınırda tanımlanan alan; magmatik ve tortul kayaçların basınç, sıcaklık, rüzgâr, yağmur gibi alana özgü etkilerle değişime uğraması sonucu oluşmuş kayaçların arasına yerleşmiştir.
Kaynağın oluşumu ve mineral bileşimi
Yer altından çıkan soğuk sulara içmece, maden suyu, ekşi su, acı su gibi isimler verilir.
Erzincan ilinin Ekşisu ilçesi de ismini coğrafi sınırdaki su kaynağından almıştır.
Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu yüzeye yakın yeraltı sularının kırıklar boyunca derinlerden yüzeye çıkan sıcak su ve gazlarla birleşerek ayrı bir kırık bölge boyunca maden suyu özelliğinde yüzeye çıkması ile oluşur.
Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu, coğrafi sınırdaki fay hattı, tektonik tabaka ve sismik yapı nedeniyle yerin altına sızan yağmur ve kar suları yerin altındaki mineraller etkileşime girerek basınç vb. Etkilerle tekrar yer üstüne çözülmüş mineralleri de içeriğinde bulundurarak yeryüzüne çıkar.
Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyunun en önemli ayırt edici özelliği magnezyum değerinin yüksek olmasıdır.
Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu Mineral Değerleri
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin sayfa 3 üzerinde yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin sayfa 3 üzerinde yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Mineral | Birim | Değer |
|---|---|---|
| Klorür | mg/L | 25 – 33,1 |
| Sülfat | mg/L | 160 – 171 |
| Kalsiyum | mg/L | 100 – 114 |
| Magnezyum | mg/L | 525 – 533 |
| Potasyum | mg/L | 6 – 6,6 |
| Sodyum | mg/L | 100 – 119 |
| Demir | mg/L | 0,07 – 0,083 |
Kayaçlar ve yer altı suyunun dolaşımı
Serpantin-diyabaz türü kayaçlarla ovanın sınır oluşturduğu doğrultu boyunca ve ova içinde domlar şeklinde andezit türü kayaç çıkışları bulunur ve bu kayaçlarda yer yer ayrışmalar olur.
Meteorik suların derinlere süzülmesi ile jeotermal gradyanla ısınan ve geçtiği kayaçlardan erittiği elementlerle mineralce zenginleşen sıcak su, hidrostatik basıncın etkisi ile Kuzey Anadolu fay bölgesindeki kırıklar boyunca, yüzeye çıkar.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Sicil belgesinde karbondioksit ilavesi 6–8 mg olarak kaydedilir; bu miktarın hangi hacme veya akışa karşılık geldiği belirtilmez. Aşağıdaki üretim anlatımı sicildeki kaydı tanıtır. Yıldızlı notta açıklanan miktar, uygulanacak gaz dozu veya mg/L cinsinden bir değer olarak değerlendirilemez.
Kaynak suyunu kaptajda toplama
Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu, kaynağın bulunduğu alanda maden suyunun kimyasal yapısını korumak ve kirlenmesini önlemek amacıyla kaptaj içerisinde toplanır. Kaptaj, suyun kaynağından teknik ve sağlıklı şekilde alınarak kirlenmeye, dışarıdan içine hiçbir şeyin sızamayacağı ve kaynağın çıkış noktasına gelecek şekilde yapılan odadır. Bu oda açılır kapanır şekilde ayrılmış, biri suların toplandığı oda ve diğeri manevra odası olmak üzere iki bölümden oluşur.
Kaptajın manevra odasında, doğal mineralli suyun isalesi, doğal mineralli su kaynağını tamamen ortaya çıkaracak şekilde tahliyesi, numune alınması, debisinin ölçülmesi, manevra odasına dökülecek doğal mineralli suların boşaltılması için gerekli tertibat yer alır. Ayrıca, her iki bölümün birlikte veya ayrı ayrı havalandırılması için, doğal mineralli suyun dışarıdan kirlenmesini önleyecek yapıdadır.
Tesise aktarma ve şişelemeye hazırlama
Kaptajda toplanan mineralli su yeraltında paslanmaz krom yapılı bir boru ile fabrikanın içerisinde bulunan yine paslanmaz krom çelikten yapılmış depoya aktarılır. İşlenmeden önce fabrikaya ulaşan su filtrelerden geçer. Bu aşamada başka üniteye gelecek suya, kaynaktan çıktığı anda kaybetmiş olduğu karbondioksit gazı 6–8 mg arası verilir.* Gaz ile karışan su premiksten dolum makinesine geçer.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre gaz ilavesi 6–8 mg arası diye yazılır; hacim veya akış temeli verilmez. Birim mg/L veya g/L olarak belirtilmemiştir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Ardından şişeleme ünitesine giden su, buradan sırası ile şişeleme, kapaklama, kurutma, etiketleme ve ambalajlama ünitelerinden geçer. Tüm bu süreçler, otomatik olarak el değmeden robotlar tarafından sağlanır. Maden suyu şişeleri fabrikaya ulaştığında robot yardımıyla paletlerinden çıkarılır. Bant aracıyla tek sıra halinde el değmeden şişeler ilerler ve bu aşamada dolum öncesinde dezenfekte amacıyla şişeler ters çevrilip içleri su ile yıkanır ve çalkalanır.
Dolum, kapaklama ve şişe kontrolleri
Şişeler konvöyerle dolum makinesine geçer ve burada premiksten gelen maden suyu şişelere dolar. Maden suyu dolan şişeler metal kapak ile kapatılır. Kontrol noktalarında bant sisteminde, şişelerin rahat hareket etmesi için zemine sürekli su verilir. Şişelere doldurulan maden suyu seviyelerinin az veya çokluğu ile kapaklarının kapatılma derecesi kontrol edilir. Uygun olmayanlar ayrılır.
Seviyeleri ve kapakları düzgün kapatılmış olan şişeler etiketleme öncesi kurutma makinesine gider.
Şişeleri kurutma, etiketleme ve paketleme
Kurutma işlemi etiketlerin rahat ve düzgün yapışmasını sağlar. Ardından makineler ile etiketleme gerçekleşir. Etiketleme ardından son kontroller yapılır. Ambalajda shrink paketleme uygulanır. Shrink paketleme, esnek özel plastik filmle sarılması ve daha sonra filmin ısı etkisiyle büzüştürülerek, ürünü saran ya da birden çok ürünü bir arada tutan bir ambalajın oluşturulması işlemidir.
Shrink paketlemesi robotların hafızalarındaki matriksine uygun olarak iki koli dik iki koli yan şekilde paletleme yapılır. Bu işlem sevk aşamasında şişelerin dağılmasını önler. Paketlemenin ardından Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu piyasaya sürülmeye hazır hale gelir.
Yöresiyle bağı nedir?
Toprağı, göl çökelleri nedeniyle alüvyonlu yapıya sahiptir. Bu durum coğrafi sınırın kayaç ve toprak özelliklerinden dolayı kaynak suyunun diğer çözülmüş minerallerin yanı sıra özellikle magnezyum değerinin yüksek olmasını sağlar.
Kaynak suyu, Erzincan Merkez ilçesine 11 km uzaklıktaki Ekşisu mevkiinde 1–10 lt/s debi ve 10–15 °C sıcaklıkla yeryüzüne çıkar.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1808 tescil numaralı Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu menşe adı olarak 24 Aralık 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzincan Belediye Başkanlığı koordinatörlüğünde, Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası, Erzincan Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü, Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü ve Kuzeydoğu Kalkınma Ajansından konuda uzman birer kişinin katılımı ile 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak en az yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir.
Üretim metodunda yer alan akış sırasına uygunluğu, Ürünün magnezyum değeri ve gerekli görülmesi halinde ise diğer mineral değerleri, Erzincan Ekşisu Doğal Maden Suyu ibaresinin ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
