Coğrafi işaretli ürün · Kırşehir
Kırşehir’in Merkez ilçesine bağlı Çayağzı köyünde yerel tohumlarla yetiştirilir. Köyün eski adını taşıyan dolmalık biber ince kabuklu, hafif acı ve koyu yeşildir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Cemele Biberi nedir?
Cemele Biberi; coğrafi sınırda yetişen, ince kabuklu, hafif acı ve koyu yeşil renkteki dolmalık biberdir. Cemele Biberi üretimi yapılan bitkilerden ayrılan tohumluk materyali, bir sonraki üretim döneminde kullanılır.
Ayırt edici özellikleri
Cemele, Kırşehir ili Merkez ilçesi Çayağzı Köyünün eski adıdır.
Bu bölgede 1600’lü yıllarda başlayan yerleşim ile sebzecilik tarımı gelişmiştir.
Cemele Biberi de coğrafi sınırda uzun yıllardır yetişmekte olduğundan, köyün eski adıyla bilinir.
Coğrafi sınırda yetiştirme sıcaklığı gündüz 24–26 ℃, gece 16–18 ℃’dir.
Coğrafi sınırda rakımın yüksek olması (1100 m) gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının fazla olmasına neden olur.
Bitki ve meyve özellikleri
Meyve et kalınlığının ince olması ve meyve rengini koyu yeşil olması rakımın yüksekliğinden kaynaklanır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Hafif acı olduğundan, tatlı dolma biberlere göre yüksek sıcaklığa toleransı daha yüksektir.
Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı, Cemele Biberinin aromasını ve rengini kazanmasını sağlar.
Tablo-2: Cemele Biberinin Fiziksel Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan cemele biberinin fiziksel özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan cemele biberinin fiziksel özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Analiz | En az (cm) | En çok (cm) |
|---|---|---|
| Meyve uzunluğu | 8,93 | 11,00 |
| Meyve çapı | 0,32 | 0,43 |
| Meyve uzunluğu / çap oranı | 2,87 | 3,52 |
| Meyve et kalınlığı | 2,34 | 2,76 |
| SÇKM(%) | 4,66 | 5,28 |
| Kuru madde | 11,71 | 12,90 |
Cemele Biberi Nasıl Yetiştirilir?
Fide dikimi
Cemele Biberi yetiştiriciliğine fidelerin dikimi ile başlanır. Cemele Biberinin ayırt edici özelliklerinin sürekliliği, fide yetiştiriciliğinin de coğrafi sınırda yetiştirilmesini gerektirir.
Tohum hazırlığı
Fide elde edilmesi için tohumluk olarak kullanılacak Cemele Biberi bitkileri, üretim sezonunda belirlenerek ayrılırlar. Nisan başı itibari ile tohumlar genellikle örtü altında; viyol ve/veya karık usulü ile doğrudan toprağa ekimi yapılır.
Fide dikimi — 2. aşama
Ortalama 30–35 gün içerisinde dikim büyüklüğüne gelen fideler tarlaya dikilir. İdeal dikim sıklığı 25–30 cm olarak uygulanır. Dekara yaklaşık 4000–4500 adet fide dikimi yapılır. Cemele Biberi tipik bir ılıman iklim sebzesi olduğu için yağışlı ve nemli hava koşullarına hassastır. İdeal yetiştirme sıcaklığı gündüz 24–26℃, gece 16–18 ℃’dir.
Biber yetiştiriciliğinde % 60–70 hava oransal nemi uygun olarak kabul edilse de, Cemele Biberi daha düşük nem koşullarına adapte olabilir. Biber için; organik maddece zengin, tınlı, tınlı-kumlu, drenajı iyi, pH’ı 6–7 olan topraklar uygundur. Açık arazi fide dikimi nisan ayının sonlarından itibaren başlayarak, mayıs ayının ilk haftasına kadar sürer. Fide dikiminden 15 gün sonra birinci çapa, bu tarihten 3–4 hafta sonra ikinci çapa yapılır.
Düzenli sulanması gereken bir bitkidir.
Sulama ve çapalama
Cemele Biberi yetiştiriciliğinde karık usulü sulama ve damla sulama yöntemi kullanılır. Dekara verim ortalama 2–3,5 ton arasında değişebilir. Cemele Biberi ilk ürününü temmuz ayının sonlarına doğru verir. Cemele Biberinin hasadı elle yapılır. Hava durumuna göre kasım ayına kadar sürebilir.
Yöreyle bağı
Cemele, Kırşehir’in Merkez ilçesindeki Çayağzı köyünün eski adıdır. Yaklaşık 1100 m rakımda gece ile gündüz sıcaklık farkı, biberin aroma ve rengini kazanmasında etkilidir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
956 tescil numaralı Cemele Biberi menşe adı olarak 24 Kasım 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Cemele Biberi ibareli aşağıdaki logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Cemele Biberi ibareli aşağıdaki logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Taze Cemele Biberinin Bazı Özellikleri için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; SS. Cemele Biberi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi koordinatörlüğünde ve SS. Cemele Biberi Üretim ve Pazarlama Kooperatifinden 1, Kırşehir Ticaret Borsasından 1, Kırşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden 2, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesinden 2 ve Kırşehir İl Özel İdaresinden 1 kişi olmak üzere ürün konusunda uzman en az 7 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Ürünün fiziksel özelliklerinin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Tohum temininin uygunluğu. Cemele Biberi ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tablo-1: Taze Cemele Biberinin Bazı Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan taze cemele biberinin bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan taze cemele biberinin bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En az (cm) | En çok (cm) |
|---|---|---|
| Gövde uzunluğu | 12,20 | 15,80 |
| Boğum uzunluğu | 4,12 | 5,14 |
| Bitki boyu | 40,18 | 46,33 |
| Yaprak uzunluğu | 7,92 | 8,7 |
| Yaprak genişliği | 4,06 | 4,47 |
| Meyve sap uzuluğu | 3,24 | 4,14 |
| Meyve sap kalınlığı | 6,88 | 7,78 |
