Coğrafi işaretli ürün · Sinop
Sinop’un Boyabat ilçesindeki Gazideresi ve Gazideretabaklı köylerinde yerel tohumlarla yetiştirilir. İri, ince kabuklu ve çok loplu meyvesi kekremsi tattadır; ortasında çekirdeksiz, konik bir etli parça bulunur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Boyabat Gazidere Domatesi nedir?
Boyabat Gazidere Domatesi bu bölgede üretilir. Dikenlilik olmayıp mavi yeşil renkli, çiçekler ise sarı rengi orta boyuttadır. 600–800 gr arası iri meyvelere sahip, kırmızı renkli, ince kabuklu ve çok lopludur.
Ayırt edici özellikleri
Boyabat Gazidere Domatesi, Sinop ili Boyabat ilçesi Gazideresi ve Gazideretabaklı köylerinde aynı tohumla 150 yılı aşkın bir süredir yetiştirilmekte olup yöre için önemli bir geçim kaynağıdır.
Bu domates halk arasında “çirkin domates“ olarak da bilinir.
Tohum safiyet oranı % 98,5 çimlenme oranı % 90’dır.
Boyabat Gazidere Domatesi sırık tipli büyüme şekli gösteren, Diğer domateslerde bu parça bulunmaz.
Kekremsi (limoni) bir tadı vardır.
Çekirdeklilik 400–500 arasındadır.
Uzun mesafeli nakliyeye uygun değildir.
Çekirdeklidir.
Boyabat ilçesi Sinop ilinin 86 km güneyinde ve Gökırmak havzasının kenarındadır.
Derelerden bazıları köylülerin kaylan kaya tabir ettikleri gevşek dokulu kayalıklar ve Gazidere Çayına dökülen Harın Deresi bazalt kayalıklarının olduğu bölgeden geçer.
2-Toplam tuz (EC): Tuz %0,019 tuzsuz sınıfındadır.
5-Organik madde miktarı %2,58 olup orta derecede organik madde özelliği gösterir.
Kg/da cinsinden K O içeriği 29 olup orta 2 5 2 gurup potasyum içerir.
Bitki ve meyve özellikleri
Fidede antosiyanin renklenmesi hafiftir.; Bitkisi dik, boyu 150–200 cm, orta gövde ve dallar tüylü bir yapıya sahip olmadığı, gövde ve dallarda antosiyanin renklenmesi mevcut, boğum arası uzunluğu 6–9 cm arasında değişir.
Yaprakları orta ile küçük arasında olup uzunluğu, sap dahil 15–25 cm’dir.
Yaprak kenar şekli parçalı ve dalgalı, yaprak kabarcıklanması hafiftir.
Çiçeklenme süresi 10 haziran – 10 ekim tarihleri arası olmakla birlikte tam çiçeklenme evresi 1 temmuz, çiçeklenme süresi 15 gündür.
Meyve eni 131,21–143,20 mm, meyve boyu 86,32–101,30 mmdir.
Meyve şekli hafif basık, meyve uç şekli yuvarlak, meyvede eğrilik derecesi orta düzeyde, çiçek burnu şekli çentikli olup hafif sivri ve düzdür.
Dilimlilik mevcut olup meyve et rengi pembe-kırmızımsı çekirdekli bir yapıya sahiptir (400–500 adet).
Meyve eti sertliği (N) 1,86–1,94’tür.
Fizyolojik olumda yani tohum bağlama döneminde meyve kabuk rengi yeşilimsidir.
Meyve eti hoş kokulu, sulu ve kumlu olan domatesin altıdan fazla gözeneği bulunur.
Uzunlamasına kesit görünümü basık olan domateste olum öncesi yeşil omuzluluk ve çiçek sapı ayrılma tabakası bulunur.
Bitki başına verimi 50 kg 'ye ulaşır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Lezzeti ve kendine has aromasıyla öne çıkar.
Üretim tekniği ve ustalık
Boyabat Gazidere Domatesi elle iki ya da üç parçaya bölündüğünde ortasında konik biçimde göbek veya cücük tabir edilen çekirdeksiz etli bir parça bulunur.
İçten dışa olgunlaşma
Boyabat Gazidere Domatesi içten dışa doğru olgunlaşır.
Hammadde ve bileşim
Sulamalarda kullanılan Gökırmak ve Gazidere Çayları çeşitli mineraller içerir.
Boyabat Gazidere Domatesi Nasıl Yetiştirilir?
Gübreleme işlemi
Boyabat Gazidere Domatesinin üretimi; birinci sürüm için 20–25 cm toprak derinliğinde ve yanmış çiftlik gübresi karıştırılarak sonbaharda yapılır. Ekim için mart ayının son haftasında dekara 25 kg DAP (Diamonyum Fosfat) gübresi kullanılarak ortalama 15 cm derinlikte ikinci sürüm yapılmakta, karıklar çiftçiler tarafında kaynakları kullanılarak oluşturulur.
Ekim ve çimlendirme
Domates, dekara 400–500 gram tohum kullanılarak 3 cm derinlikte ekilir. Ürünün ilk çapa dönemi olan mayıs ayının ortalarında topraktan çıkış yapan ve 5–6 yapraklı hale gelen domates de sıra üzeri 30 cm olacak şekilde seyreltme yapılır. Sıra arası mesafe 50 cm’dir.
Sulama ve çapalama
Sulama haziran ayının ortalarında başlar, 3–5 gün arayla uygulanır.
Gübreleme — 2. aşama
Üst gübreleme birinci sulama ile başlar, 20 günde 5 kg azotlu gübre olarak üre verilir. Ayrıca mikro element eksikliğine göre yaprak gübresi uygulaması yapılır.
Hasat işlemi
Ürünün ilk hasadı temmuz ayının ilk haftasında başlar, iklim ve ürünün durumuna göre 2–3 günde bir hasat yapılır. Toplam 10–15 defa yapılan hasat, ekim ayının son haftalarına kadar devam eder. Dekardan ortalama 6–7 ton ürün elde edilir.
Yetişme ve hasat dönemi
Ticari hasatta meyve kabuk kalınlığı 0,37–0,41 mm, odacık sayısı 12’dir. İnce ve yumuşak kabuğa, yumuşak meyve etine sahip domatesin hasat sonrası ömrü kısa olup taze tüketim için uygundur. Ticari hasatta meyve kabuğu üzerinde çizgi olmayıp meyve et rengi pembe-kırmızımsıdır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Boyabat ilçesinin batı tarafında 15–20 km uzaklığında bulunan köylerden geçen Gazidere Çayı (Kolaz Çayı) çeşitli mineraller alivüyal toprakların taşınması aynı zamanda domates üretim alanı oluşmuştur. 1-Toprak bünyesi: Killi bünye sınıfındadır. 3-Toprak pH: Toprağın pH değeri 7,81 olup hafif alkalik özellik gösterir. 4-Kireç miktarı %0,6 olup çok az kireçli toprak sınıfındadır. 6-Toprakta kg/da cinsinden P O içeriği 15,06 olup çok yüksektir.
Yetiştirme toprağı killi, tuzsuz ve hafif alkalidir; pH 7,81, kireç %0,6 ve organik madde %2,58 olarak verilir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Erkenciliği yanında fizyolojik olum zamanı da erkencidir. Genel olarak kahvaltılık ve salata tüketiminde tercih edilirse de, konservelik domates suyu olarak da tüketilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Gazidere Boyabat Domatesi coğrafi işareti, sicil belgesinde gösterilen logo ile birlikte kullanılacak olup marka ile birlikte kullanılması mümkündür.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
427 tescil numaralı Boyabat Gazidere Domatesi menşe adı olarak 12 Nisan 2019 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii; Sinop İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Boyabat Belediye Başkanlığı ve Boyabat İlçesi Ziraat Odası Başkanlığından oluşmaktadır. Denetim mercii ürünün üretim metodu, ekim, gübre uygulaması, sulama, zirai ilaç uygulama dönemleri ile bitki ve meyve özelliklerine uygunluk bakımından hasat ve pazarlama aşamasında 15 günlük aralıklarla denetim yapar.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
