Coğrafi işaretli ürün · Bursa
Bursa’nın Karacabey ilçesi ile Mudanya’nın tescilli köylerinde yetiştirilen kuru soğanları kapsar. Kantartopu, İmralı ve İmralı Kırması çeşitleri biçim, renk ve kavrulma özellikleriyle ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Karacabey Soğanı nedir?
Karacabey Soğanı, Bursa’nın Karacabey ilçesinde yetiştirilen Kantartopu, İmralı ve İmralı Kırması kuru soğanlarını kapsar.
Yörede farklı soğanlar yetiştirilse de ürünün tanımı bu üç çeşide dayanır. İmralı çeşidi, eliptik biçimiyle diğer çeşitlerden ayrılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İmralı çeşidi eliptik biçimiyle ayırt edilir.
İmralı Kırması Tekirdağ ili ve Bursa ilinin Yenişehir ilçesinde de üretilmektedir.
Karacabey İmralı Kırması, Tekirdağ İmralı Kırmasından kabuk ve et rengi bakımından daha koyudur.
Buna karşılık Yenişehir İmralı Kırması kabuk ve et rengi bakımından Karacabey İmralı Kırmasından daha koyu renge sahiptir.
Karacabey İmralı Kırması kavrulduğunda et rengi almakta, daha çabuk kavrulmakta, karamelize olmakta, erime özelliği göstermekte ve aşçı uzmanların görüşlerine göre daha lezzetli olmaktadır.
Üç çeşide ait özellikler aşağıda sunulmuştur.
Üç kuru soğan çeşidi
Karacabey Soğanı adı altında Kantartopu, İmralı ve İmralı Kırması çeşitleri yer alır.
İmralı Kırmasının yöresel özellikleri
Karacabey’de üretilen İmralı Kırması diğer iki bölgede üretilene göre şekil, kabuk ve et rengi ile kavrulma özellikleri bakımında farklılık göstermektedir.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Nasıl yetiştirilir?
Arpacık dikimi ve sıra aralıkları
Karacabey Soğanı olarak adlandırılan üç çeşidin de yetiştirilmesi arpacıktan yapılmakta olup, ekim zamanı Aralık ayında başlamakta ve Mart ayına kadar sürmektedir. Ekim esnasında soğanın iki sıra arası genişliği yaklaşık 25 cm, sıra üstü aralıkları ise 5–8 cm’dir.
Birinci yıl (karaca)
Soğan tohumu için orta irilikte seçilen tohumluk soğanlar karıklara ekilmektedir. Analık olarak tabir edilen soğanlar çiçek açınca bu çiçeklerden Karaca adı verilen tohumlar elde edilir.
İkinci yıl (arpacık üretimi)
Karaca tohumları tablolar halinde ekilir ve Karaca’dan meydana gelen küçük soğancıklar (arpacık-sıska) oluşur.
Üçüncü yıl (baş soğan üretimi)
Bir önceki yıl üretilmiş olan arpacıkların ekimi yapılır ve üçüncü yılın sonunda arpacıktan üretilen ürün satışa sunulur.
Nasıl hasat edilir?
Hasat, verim ve üretim döngüsü
Karacabey Soğanı haziran–temmuz arasında hasat edilir. Ortalama verim 2500–3500 kg/da’dır. Tohumdan satışlık baş soğana uzanan üretim döngüsü 3 yıla yayılır.
Hasat sonrası dayanım
Hasat sonrası dayanım süresi 8–10 aydır.
Üretim yeriyle bağı nedir?
Karacabey’de yetiştirilen çeşitler
Karacabey Soğanı, Bursa’nın Karacabey ilçesinde yetiştirilen Kantartopu, İmralı ve İmralı Kırması kuru soğanlarını kapsar. Sicil, özellikle Karacabey İmralı Kırmasını diğer üretim bölgelerindekilerden kabuk ve et rengi ile kavrulma özellikleri bakımından ayırır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
Karacabey Soğanı, 247 numarayla menşe adı olarak 30 Kasım 2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetim düzeni
Karacabey Soğanı’nın denetimi Karacabey Ticaret Borsası’nın koordinatörlüğünde yürütülecek olup, 6 üyeden oluşan bir denetleme kurulu kurulacaktır. Denetleme kurulunda Karacabey Ticaret Borsası, Karacabey Kaymakamlığı, Karacabey Belediyesi, Karacabey Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İlçe Müdürlüğü, Karacabey Ticaret ve Sanayi Odası ve Karacabey Ziraat Odasından birer temsilci bulunacaktır.
Denetleme amacıyla öncelikle Karacabey Soğanı tescilinin coğrafi sınırları içinde yer alan üretici bilgileri ile üretim alanı bilgilerinden oluşan bir veri tabanı oluşturulacaktır. Söz konusu veri tabanı bir bilgisayar programı ile yönetilecek olup, üretici bilgilerinin sisteme girişinden sonra verim değerleri yıllık olarak sisteme girilecek ve her yıl ticareti yapılacak olan soğan miktarı ortaya konularak kontrolü sağlanabilecektir.
Etiket ve işaret kullanımı
Karacabey Ticaret Borsası tarafından Karacabey Soğanı logolu etiketler bastırılacak ve ürünü satmak isteyen üretici veya tacirlere söz konusu logolar müstahsil makbuzlarının beyanı esasına göre verilecektir. Logolu etiketlerin üretici veya tacirlere verilmesi durumunda, ürünün alınmış olduğu üreticinin üretim miktarından logolu etiket verilen ürün miktarı düşülecektir. Bu şekilde başka bölgelerden getirilebilecek olan fazla soğanın tespit/kontrol edilmesi sağlanacaktır. Logolu etiketler çuval, file ya da diğer ambalajlarda kullanılabilecektir.
Denetleme kurulu yılda 2 defa düzenli ve gereken durumlarda ya da şikayet halinde sayısı belirsiz bir şekilde denetim yapacaktır. Karacabey Ticaret Borsası tarafından oluşturulan denetleme kurulu 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde tescilli adın haksız kullanımını tespiti halinde yasal yollara başvurma hakkını kullanacaktır.
Kaynakta belirtilen özellik
Coğrafi işaret etiketleme yoluyla kullanılır.
