Coğrafi işaretli ürün · Kayseri
Kayseri’nin Yemliha yöresinde yetişen, ticari hasatta beyaz çizgili açık mor kabuklu bir patlıcandır. Eti beyazımsıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Yamula Patlıcanı nedir?
Sicil kaydı: “Yamula Patlıcanı, Kayseri’ye bağlı Yemliha yöresinde yetiştirilen bir patlıcandır. Ticari hasatta kabuğu beyaz çizgili ve açık mor, eti beyazımsıdır; çekirdekliliği yok veya çok azdır.”
Ayırt edici özellikleri
Üretim yeri ve çevresi
Sicil kaydı: “Özellik belgesindeki bitki ve meyve özellikleri, sicilde aşağıdaki bölümlerde tanımlanır.”
Sicil kaydı: “Yamula Patlıcanının yetiştirildiği Yemliha yöresinden alınan toprak örnekleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Toprak-Gübre ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsünde analiz edilmiştir. Sonuçlar toprak özellikleri bölümünde gösterilir.”
Sicil kaydı: “Nem ortalamaları, sabah, öğleden sonra ve akşam ölçümleriyle kaynakta ayrı ayrı verilir.”
Sicil kaydı: “Resmî PDF’nin 2. sayfasındaki bitki ve meyve uzunluklarında °Cm ve °Civarında gösterimleri bulunuyor; bu birim/yazım biçimleri düzeltilmiş sayısal uzunluk kabul edilmedi.* Ayrıca sicil iklim listesinde iki ayrı satırın maksimum basınç diye adlandırılması kaynak belirsizliğidir. Açık kaynak gösterimleri ve sayısal değerler korunur; resmî açıklama gerekir.”
* PDF’nin 2. sayfasında uzunluk değerlerinin yanında “°Cm” ve “°Civarında” biçimleri basılıdır. Bu gösterimlerin hangi uzunluk birimini ifade ettiği kesinleşmemiştir. İklim listesindeki iki farklı satırın aynı “maksimum basınç” başlığını taşıması da açıklama gerektirir; bu değerlerin hangi basınç ölçümüne karşılık geldiği kesinleşmemiştir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sıcaklık ve işlem koşulları
Sicil kaydı: “Kayserinin Yemliha Kasabası ve çevresinde yayılım gösteren ve uzun yıllar bu yörenin insanının önemli bir geçim kaynağı olarak yetiştirilen, sevilen ve kültürüne yerleşen üründür.”
Sicil kaydı: “Ayrıca insan yapısı olarak Yemliha Kasabası 600 yıl önce güneyden gelen Türkmenlerden oluşmaktadır.”
Sicil kaydı: “Irmak kenarında ve düz ovada yerleşmeleri zaten tarıma yatkın olmalarının bir göstergesidir.”
Sicil kaydı: “Yemliha Kasabası Kayseri merkezinin 30 km kuzeyinde ve arazisinden Kızılırmak geçmektedir.”
Sicil kaydı: “Kızılırmak vadisi dolayısıyla Yemliha Kasabası İç Anadolu ve Kayseride kendisine has mikroklima özelliği taşımaktadır.”
Sicil kaydı: “Bakır: ppm°Cinsinden bakır içeriği, 0.72 olarak tespit edilmiş ve yeterli sınıfındadır.”
Sicil kaydı: “Çinko: ppm°Cinsinden içeriği 0,40 olarak tespit edilmiştir.”
Sicil kaydı: “Mangan: ppm°Cinsinden içeriği, 3.70 olarak tespit edilmiştir.”
Sicil kaydı: “Yemliha Kasabasının enlemi 38.44, boylamı 35.25, yüksekliği ise 1093 metredir.”
Sicil kaydı: “Ortalama basınç: 892.3 (hpa) b.”
Sicil kaydı: “Maksimum basınç: 908.1 (hpa) c.”
Sicil kaydı: “Maksimum basınç: 868.3 (hpa)”
Sicil kaydı: “Patlıcan üretiminin yapıldığı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül aylarına ait sıcaklık değerleri: a.”
Sıcaklık ve işlem koşulları · 2
Sicil kaydı: “Ortalama saat 7 sıcaklık (°C ): 12.5 b.”
Sicil kaydı: “Ortalama saat 14 sıcaklık (°C ): 24.1 c.”
Sicil kaydı: “Ortalama saat 21 sıcaklık (C ):16.9 Ortalama saat 7 Nispinem (%) 81.8 b.”
Sicil kaydı: “Ortalama saat 14 Nispinem (%) 44.9 c.”
Sicil kaydı: “Ortalama saat 21 Nispinem (%) 65.0 d.”
Sicil kaydı: “Ortalama buhar basıncı pha 8.2”
Sicil kaydı: “Patlıcan üretim sezonunda altı aylık kapalı gün sayısı, ortalama dokuz gün olarak saptanmıştır.”
Sicil kaydı: “Nisan 10.7°C, Mayıs 15.5°C, Haziran 20.3°C, Temmuz 24.2°C, Ağustos 24.9°C, Eylül 21.9°C. Ortalama global güneşlenme şiddeti yıllık ortalaması (cal+cm2) 351,6 olarak tespit edilmiştir.”
Doku, renk ve tat özellikleri
Sicil kaydı: “Türkiyede yetişen birçok patlıcan tipi ve çeşidinden farklı morfolojik yapısı ile kendisine has aroma ve tat özellikleri gösteren, bunun yanısıra yörede yıllardır yetiştirildiğinden belirli düzeyde saflaştığı dolayısıyla homojen bir yapı kazanan bir anlamda köy çeşidi özelliği kazanan Yamula Patlıcanı; Eskişehir Anadolu Tarımsal Enstitüsü Müdürlüğü tarafından 2007 yılında morfolojik özellikleri tanımlanarak özellik belgesi doldurulmuştur.”
Yeşil renk
Sicil kaydı: “Fidede antosiyalin renklenmesi hafif olup mevcuttur; bitkisi dik olup boyu (yerden yüksekliği) 70–80°Cm°Civarında orta, gövde ve dallar hafif tüylü, gövde ve dallarda antosiyalin renklenmesi mevcut, boğum arası uzunluğu 8–11°Cm arasında değişmekte, yaprakları orta ile küçük arasında olup uzunluğu sap dahil 20–25°Cm arasında değişmekte, yaprak kenar şekli dalgalı, yaprak yüzeyinde kabarcıklanma ve dikenlilik olmayıp mavi yeşil renkli, çiçek mor rengi orta boyuttadır.”
Bitki ve meyve özellikleri
Sicil kaydı: “Meyve genel şekli beyzi (uzunca yumurtamsı-silindirik), uzunluğu 14–17°Cm arasında değişmekte olup eğrilik yok veya çok hafif düzeydedir; çapı 5–6,5°Cm arasında değişmekte, meyve uç şekli yuvarlak, meyvede eğrilik derecesi hafif, ticari hasatta meyve kabuğu beyaz çizgili ve orta derece parlak olup rengi leylaktır(açık mor); damarlılık yoktur; dişi çiçek izi yoktur; meyve uç şekli çeltikli olmayıp düzdür;”
Sicil kaydı: “Çiçek zarfının altında antosiyalin renklenmesi yok veya hafif bulunmakta ayrıca küçük olup dikenlilik azdır; meyve et rengi beyazımsı olup çekirdeklilik yok veya çok azdır; fizyolojik olumda yani tohum bağlama döneminde meyve kabuk rengi sarı olmaktadır; erkenciliği yanında fizyolojik olum zamanıda erkencidir.”
Sicil kaydı: “Bu mikroklima özelliği Yemliha merasında bitki deseninde komşu ilçe ve kasabalardan farklılıklar göstermektedir.”
Hammadde ve bileşim
Sicil kaydı: “Sulamada kullanılan Kızılırmak adı gibi bulanık akmakta ve çeşitli mineraller içermektedir.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Gübreleme işlemi
Sicil kaydı: “Patlıcan üretimi; birinci sürüm için 25–30°Cm derinlikte yanmış çiftlik gübresi karıştırılarak sonbaharda yapılmaktadır. Ekim için Nisan ayının ilk haftasında dekara 250 kg DAP (diamonyum fosfat) gübresi kullanılarak 15–20°Cm derinlikte ikinci sürüm yapılmakta, karıklar Yemliha insan kaynakları kullanılarak oluşturulmakta ve patlıcan tohumu dekara 500 gram tohum kullanılarak 3°Cm derinlikte ekim yapılmaktadır.”
Sicil kaydı: “Ürünün ilk çapa dönemi olan Haziran ayının ilk haftasında topraktan çıkış yapan ve 5–6 yapraklı hale gelen patlıcanda sıra üzeri 40°Cm olacak şekilde seyreltme yapılmaktadır. Sıra arası mesafe 60°Cm dir.”
Sulama ve çapalama
Sicil kaydı: “Sulama Temmuzun ilk haftasında başlamakta, 10 gün arayla uygulanmaktadır.”
Gübreleme — 2. aşama
Sicil kaydı: “Üst gübreleme birinci sulama ile başlamakta, 20 günde 5 kg azotlu gübre olarak; üre veya amonyum nitrat verilmektedir. Ayrıca micro element eksikliğine göre 20 gün ara ile yaprak gübresi uygulaması yapılmaktadır.”
Hasat işlemi
Sicil kaydı: “Ürünün ilk hasadı 25 Temmuzda başlamakta, iklim ve ürünündurumuna göre 7–10 günde bir hasat yapılmakta, Ekim ayının ilk haftasına kadar devam etmekte, 8 defa yapılmakta ve dekardan 4–6 ton ürün alınmaktadır. Hastalık ve zararlılar için Tarım ve Köyişleri Bakanlığının zirai ilaç uygulama teknik talimatları doğrultusunda teknik eleman denetiminde en asgari düzeyde uygulama yapılmaktadır.”
Yetişme ve hasat dönemi
Ticari hasatta meyve kabuğu beyaz çizgili ve rengi leylaktır (açık mor); meyve et rengi beyazımsı olup çekirdeklilik yoktur; dolayısıyla yemek yapımında tercih edilmektedir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Üretim yeri ve çevresi
Yemlihanın iklim özellikleri ilişikte sunulan Kayseri ilimizin 32 yıllık iklim değerleri ortalamasında en düşük sıcaklıkta 10 derece pozitif rutubette %20 artı değerindedir. Yemliha topraklarında yapılan suya doygunluk analizine göre 100 g toprak için 90 ml su harcanmış ve bünye ile ilişkilendirilince killi bünye sınıfına girdiği görülmüştür.
2-Toplam tuz (EC): Yemliha topraklarında toplam tuz % 0.199, EC: 3.46 ds/m, hafif tuzluluk oranı % 0.150 (EC=2ds/m) üzerinde ve hafif tuzlu sınıfında yer almaktadır. 3-Suya doymuş toprak pH: Yemliha topraklarından toprak reaksiyonu (pH) 8.42 olarak tespit edilmiş ve hafif alkalik özellik göstermektedir. 4-Yemliha topraklarında kireç miktarı %9.92 olarak tespit edilmiş olup orta kireçli toprak sınıfında yer almaktadır.
Üretim yeri ve çevresi · 2
5-Yemliha topraklarında organik madde miktarı %0.19 olarak tespit edilmiş ve az organik madde özelliği göstermektedir. 6-Yemliha topraklarında kg/da°Cinsinde P2 O5 içeriği 1.32 olarak tespit edilmiştir; yine kg/da°Cinsinden K2O içeriği 105.60 olarak tespit edilmiş ve ülke topraklarında ender görülen yeterli potasyum gurubu içerisinde yer almaktadır. 7-Alınabilir demir (Fe), bakır (Cu), çinko (Zn), mangan (Mn) Yemliha topraklarında ppm°Cinsinden demir içeriği, 6.02 olarak tespit edilmiş ve yeterli sınıfındadır.
Son 33 yıllık ortalamalarda yağış 403,7 mm, kar örtülü gün sayısı 49 gün olarak verilmiştir. Patlıcan üretiminde kullanılan toprak sıcaklığı değerleri, sicilde üretim sezonunun aylarına göre ayrı ayrı gösterilir.
Kökeni ve üretim geleneği
Yamula Patlıcanının tanıtımı için 1997 yılından beri ağustos ayı içerisinde festivaller düzenlenmektedir. Bu nedenle Yemlihalı, Osmanlıdan beri yüzyıllardır çevrenin tarım önderi ve sürükleyicisi olmuştur. Kızılırmak yüzyıllar önce sürekli yatak değiştirerek şimdiki güzergahına geçmiştir. Bu nedenle Sivas ilinden itibaren dağlardan çeşitli mineraller alivüyal toprakların taşınması neticesinde patlıcan üretim alanı oluşmuştur.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Sicilde ürünün kullanım biçimi etiketleme olarak belirtilir.
Sicilin ilk sayfasında 25.02.2010 tarihi Resmî Gazete ilan tarihi olarak açıklanır. İkinci sayfadaki Tescil Tarihi alanı ise 27.11.2007’dir; portalda görülen 25.02.2010 değeri kaynak karşılaştırma kaydında korunur.
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Sicilde bitki ve meyve uzunluklarının birim gösterimi ile iki iklim satırının aynı basınç başlığını taşıması açıklığa kavuşturulmalıdır. Belirsiz birimler ve değerler düzeltilmiş uygulama talimatı veya kesin ölçüm olarak yorumlanmaz.
Sicildeki uzunluk birimlerinin yazımı ile iklim tablosunda yinelenen basınç başlıklarının anlamı açıklanmamıştır. Bu hususların tescil ettiren veya TÜRKPATENT tarafından yazılı olarak açıklanması gereklidir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
138 tescil numaralı Yamula Patlıcanı menşe adı olarak 27.11.2007 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 27.11.2007 tarihinden itibaren geçerlidir.
Sicildeki denetim düzeni
Ürünün üretim ve pazarlanmasında denetimi mekanizması; Kayseri Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Erciyes Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yemliha Belediye Başkanlığı ve Kayseri Kocasinan İlçesi Ziraat Odası Başkanlığından oluşturulacaktır.
Denetim Mercii belirtilen kurumların görevlendireceği uzman kişilerce ürünün üretim metoduna uygunluğu, ekim, gübre uygulaması, sulama, zirai ilaç uygulamaları dönemleri ve bitki ve meyve özelliklerine uygunluğu için hasat ve pazarlamanın yoğun olarak yapıldığı Ağustos ayının son haftası içerisinde denetim yapılacaktır.
