Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Alaşehir ilçesinde yetişen çekirdeksiz üzüm asmalarından gençken toplanır. İnce, kolay şekil alan ve ekşimsi yapraklar taze, kuru usulle muhafaza edilmiş veya salamura halde dolma ve sarmada kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Alaşehir Asma Yaprağı nedir?
Alaşehir Asma Yaprağı; Alaşehir’de yetişen Sultani Çekirdeksiz, Yuvarlak Çekirdeksiz ve Pembe Çekirdeksiz gibi üzüm çeşitlerinin genç yapraklarıdır. Nisanın son haftasından haziran ortasına kadar toplanır; taze, kuru muhafaza veya salamura biçiminde değerlendirilir. Dolma ve sarma yapımında kullanılır.
Ayırt edici özellikleri
İnce ve kolay şekil alan yaprak
Alaşehir Asma Yaprağının duyusal özellikleri; yeşil – koyu yeşil renkte; damarsız, kolay şekil verilebilen, ince, tüysüz ya da az tüylü, yaprak ayası çatallaşmamış; damakta ekşimsi bir tat bırakan yapıdadır.
Salamura ve kuru ürünün kimyasal özellikleri
Salamura haldeki Alaşehir Asma Yaprağının bazı kimyasal özellikleri; toplam asitlik % 0,5–1; tuz % 1–5 ve pH 3,4–4,1 aralığındadır.
Kuru usulle muhafaza edilen yaprağın toplam asitliği ve pH’ı salamura yaprakla aynı aralıkta verilir. Renk parlak koyu yeşilden zeytin sarısına döner. Salamura yaprakta ölçülen %1–5 tuz, üretimde kullanılan %20 tuzlu salamura çözeltisinin derişiminden ayrı bir ürün ölçütüdür.
Alaşehir Asma Yaprağı Nasıl Yetiştirilir?
Bağ ve hasat koşulları
Alaşehir Asma Yaprağı coğrafi sınırda yetişen sofralık çekirdeksiz üzüm asma bitkisinin yapraklarından elde edilir. Alaşehir Asma Yaprağı üretiminin amaçlandığı bağlarda, budamada bırakılan kışlık gözlerden ortalama 10–20 adet yazlık sürgün gelişmekte olup, yapraklar bu sürgünlerden toplanır.
Yaprak toplamaya sürgünler 60–70 cm olduğunda, çiçek salkımı taşımayan sürgünlerden başlanır. Üzüm kalitesini korumak için dipten itibaren dördüncü ve beşinci boğumlardaki yapraklar alınır. Nisan son haftası–haziran ortası döneminde, çiçeklenme öncesinden ben düşmeye kadar uçtan sayılan dördüncü, beşinci ve altıncı yapraklar, olgun yaprağın üçte iki büyüklüğüne ulaştığında toplanır.
Bu dönemde kalıntı oluşmaması amacıyla bağlarda zirai mücadele uygulaması yapılmaz. Çiçeklenme öncesi bir kez, ardından ben düşmeye kadar 6–8 kez toplama yapılır. Üzüm de hasat edilecek bağlarda salkım çevresindeki 3–5 yaprak korunur; yalnız yaprak üretimine ayrılan bağlarda bu koşul aranmaz.
Alaşehir Asma Yaprağı; taze, kuru halde ve salamura yapılmış olarak ticarete konu olur.
Taze yaprağın hazırlanması
Alaşehir Asma Yaprağı sabah erken vakitte el ile ya da bahçe makası ile kesilerek toplanır. Toplama sonrasında vakit geçirmeden işlenir. Yapraklarda kızışma problemi olmaması için yığın halinde bırakılmaz. Toplanan yaprağın hasarlı, şekil ve renk bozukluğu olanları ayıklanır. Ayrıca çöp, toz vb. gibi yabancı maddelerden arındırmak için yıkama işlemi yapılır. Yapraklar gıda ile temasa uygun plastik kasalara aynı yöne bakacak şekilde destelenerek üst üste konur.
Kuru usulde hazırlama
Toplanan yapraklar; ayıklanıp plastik kasa içinde yıkanır ve yaklaşık 1 saat içinde kurur. Destelenen yaprak rulo haline getirilerek kavanozlara veya plastik bidonlara sıkıca doldurulur. Ambalaj kapakları yarı kapatılarak yaklaşık 30 dakika beklendikten sonra hava almayacak şekilde sıkıca kapatılır. Bir yaprak rulosunun ağırlığı, yaklaşık olarak 100 g olacak şekilde hazırlanır.
Salamura hazırlama
Toplanan yapraklar ayıklanıp destelenir. Destelenmiş yapraklar haşlama kazanında yıkanır ve bu sudan arındırılır. Haşlama kazanındaki yaprağın üzerine, % 20 tuz ve % 0,15–0,20 sitrik asit bileşimindeki salamura ilave edilir. 70–80 ℃’de 20–30 dakika haşlandıktan sonra 13–15 saat bekletilerek ön dinlendirme (ön olgunlaştırma) işlemine tabi tutulur. Ön olgunlaşması tamamlanmış olan asma yaprakları fermantasyon bidonlarına (genellikle 200 kg) konur. Aynı salamura ile bidonlar ağızlarına doldurulur.
İşlem akışlarının özeti
Kuru usulde süreç ayıklama, yıkama, rulo yapma, kapakları yarı kapalı bekletme, tam kapatma ve depolamadır. Salamurada ayıklama-yıkama, kazanlara alma, salamura ekleme, ön olgunlaştırma, fermantasyon bidonuna dolum, yeniden aynı salamurayı ekleme ve depolama sırası izlenir.
Toplama dönemi ve ürünün dayanım süreleri
Toplama nisanın son haftasında başlar, haziran ortasına kadar 8–10 gün arayla sürer. Çiçeklenme öncesi bir kez, ben düşmeye kadar 6–8 kez toplama yapılır.
Depolama ve muhafaza
Sicilde taze yaprağın serin ve kuru yerde, toplama tarihinden itibaren 3–4 hafta muhafazası belirtilir. Kuru yöntemle hazırlanan yaprak için aynı koşullarda bir yıl; salamura yaprak için üretim tarihinden itibaren bir yıl raf ömrü verilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Geçmişi eskiye dayanan ürünün Alaşehir ile ün bağı vardır. Yapraklar ilçede yetişen çekirdeksiz üzüm asmalarından elde edilir ve bütün üretim aşamaları Manisa ili Alaşehir ilçesinde gerçekleştirilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
894 tescil numaralı Alaşehir Asma Yaprağı mahreç işareti olarak 17 Eylül 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Alaşehir Asma Yaprağı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Alaşehir Asma Yaprağı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odası, Alaşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Alaşehir Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler düzenli olarak yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda ise her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan yaprakların, coğrafi sınırda yetiştirilen çekirdeksiz üzüm asma bitkisinden elde edilmiş olmasını; üretim metoduna uygunluğunu ve Alaşehir Asma Yaprağı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
