Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü

Sayısal özellikler

Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümünün yetiştirildiği yerde floksera ve nematot zararlıları bulunmaktaysa mutlaka anaç kullanılmalıdır. Kullanılabilecek bazı anaçlar; Lot, 420 A, 5 BB, SO 4, 8 B, 99 R, 110 R, 1103 P, 140 Ru, 41 B, 1613, 1616, Ramsey, Harmony’dir. Bağ telli terbiye sistemleri ile oluşturulmalı, çift T veya V şekilli sistemler, kordon ya da çardak şekli vb. kullanılmalıdır.

Bağ dikiminde yön, iyi güneşlenmenin sağlandığı kuzey-güney doğrultusudur. Bağın iyi havalanması sağlanacak şekilde hâkim rüzgâr yönüne paralel dikim yapılır. Dikimden önce arazi riperlenerek veya dik kazan çekilerek hazırlanır. Daha önce bağ olan yerlerde hemen bağ tesis edilmemeli, 2–3 yıl münavebe bitkileri ekilmelidir. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü dikiminde; ideal sıra aralığı 3 metre, sıra üzerinde asma aralığı 2 metredir. Asma fidanlarının dikimi sonbaharda yapılır.

Üretim yeri ve çevresi

Dikim için önceden iyi bir şekilde hazırlanmış olan arazide bağa verilecek sıra arası ve sıra üzeri mesafeye göre işaretleme yapıldıktan sonra işaretlenen yerlere iki kürek derinliğinde ve bir kürek genişliğinde çukurlar (40–60 cm derinlik ve 30–35 cm genişlik) açılır. Çukurun dibine toprak analizleriyle belirlenmiş miktarda ve kökler gübre ile doğrudan temas etmeyecek şekilde gübre atılır.

Dikim budamasında yan ve boğaz kökler kesilir, aşı noktası toprak dışında bırakılır ve can suyu verilir. Fidanın üzerine, tavlı toprakla kümbet yapılır. Çapı 2–3 cm olan anaçlar için toprak seviyesinden 10–15 cm yukarıda olmak üzere ve alt gözü dışa bakan iki gözlü kalemle yarma aşı yapılır, yanına herek dikilir.

Kovanlar ve koloni bakımı

Çapı 2,5–10 cm olan anaçlar veya gövdesi kırık ya da eğri olan anaçlar için, anaçta ve kalemde v şekli kesitler açılarak kakma aşı yapılır. Çapı 1,5–2 cm olan anaçlar için yongalı göz aşısı uygulanır. Yonga şeklinde çıkarılan göz anaçta açılan kertiğe kambiyum tabakaları çakışacak şekilde yerleştirilir. Bu şekilde uygulanan yongalı göz aşısı aşılama yerinden plastik bantla sabitlenir.

İlkbaharda çeşit değiştirilmek isteniyorsa 5–10 cm’lik sürgünlere T göz aşısı uygulanır. Bu uygulamaların dışında aşı odalarında aşı makinesiyle yapılan uygulama ile bağ tesis edildiğinde 1–2 yıl kazanılabilir. Bu dikim prensipleriyle bağın verim çağında, ürünün ayırt edici özelliğinde etkili olan salkımların iyi havalanması, rüzgârdan zarar görmemesi, ideal güneşlenme, nem oranı ve kök yayılımı ortamı sağlanmış olur.

Bağ ilaçlamalarında genellikle daha pratik, kolay ve hızlı olması nedeniyle traktöre monte hava akımlı hidrolik pülverizatörleri tercih edilir.

Sayısal özellikler · 2

Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü kış budamasında bir önceki yılın sürgünleri (yıllık dal) %85 oranında budanır. Normalden fazla yapılan budama sonucu meyvede olgunlaşma gecikir, taneler küçülür, düşük şeker ve asit oluşur. Asma yaprağını döktükten sonra dinlenme döneminde, uyanmadan önce budanmalıdır. Asmaya şekil verildikten sonra yıllık ürün çubukları uygun şekilde yönlendirilir ve bağlanır.

Yaz budamasında ise uç alma (çiçeklenme öncesinde), filiz-obur alma (somakların görülmeye başladığı, sürgünlerin 10–15 cm boya ulaştığı dönemde), gerekirse dip sürgünü alma, yaprak alma (hastalıklı yaprakların bitkiden uzaklaştırılması, çiçeklenme döneminde tozlanmaya engel olacak yaprakların koparılması, salkımların daha iyi renklenebilmesi, asmada daha iyi bir hava sirkülasyonu için yapraklar seyreltilir.

Sayısal özellikler · 3

Optimum büyüklükte bir salkımda 22–26 yaprak olmalıdır), tepe alma (büyümenin durmaya yüz tuttuğu, yeşil sürgünün alt boğumlarında odunlaşmanın başladığı dönemde) işlemleri yapılır ve yeşil sürgünün %30–40’ı (sürgünlerin 30–60 cm’lik uçları) alınır.

Her iki budamada da amaç, asmanın bitkisel gelişiminin kontrol altında tutulması, yukarı ve kol boyunca kütükleşmenin önlenmesi yoluyla yine ürünün ayırt edici özelliğinde etkili olan salkımların iyi havalanması, rüzgârdan zarar görmemesi, ideal güneşlenme, nem oranı ve kök yayılımı ortamı sağlanmasıdır.

Sofralık yetiştiricilikte çiçeklenme öncesinde çiçek, tane bağlama sonrasında salkım ve tane seyreltmesi yapılabilir. Bilezik alma, çiçeklenmeden 2–3 hafta sonra, döllenmemiş veya gelişmemiş tanelerin dökümü tamamlandığında ve tane çapı 3–4 mm olduğunda uygulanabilir. Tane tutumundan sonra salkım ucu da kesilebilir.

Budama özellikleri

GA3 hormonu uygulaması salkım iskeletini uzatmak, salkımda tane seyreltme yapmak, tane-sap bağlantısını kuvvetlendirmek, taneleri irileştirmek amaçlarıyla uygulanabilir.

Çiçek salkım taslakları 2–4 cm olduğunda salkım iskeletini uzatmak amacı ile 100 lt suya 10 ppm olarak uygulama, asmada çiçeklenmenin % 80 olduğu devrede çiçekleri seyreltmek için 100 lt suya 15–20 ppm olarak uygulama ve taneler 2–5 mm olduğunda tane iriliğini artırmak için 100 lt suya 30–40 ppm dozunda uygulanır.

Bağlarda toprak işleme

Sonbahar, ilkbahar ve yaz olmak üzere uygulanır. Sonbahar toprak işlemesinde yağışlarının toprakta depo edilmesini sağlamak amacıyla yağışlardan önce dip kazan çekilir. İlkbaharda; havalanma, yabancı otları önleme ve gübre uygulama amacı ile yapılır. İlkbahar ve yaz toprak işlemeleri yüzeysel ve toprağı yırtarak işleyen aletlerle yapılır.

Sulama işlemi

Asmanın suya en çok gereksinim duyduğu dönemler sürme, çiçeklenme devresi ve tanelerin büyüme dönemleridir. Kurak geçen yıllarda hasattan sonra da sulama yapılabilir. Fazla sulamanın da asmalara olumsuz etkileri vardır. Toprak yapısına ve yılın kuraklık durumuna göre 1–4 defa sulama yeterlidir.

Yüzey sulama, yağmur sulama teknikleri kullanılabilir ancak suyun ekonomik kullanılabilirliği, verim artışı sağlanması, yabancı ot kontrolünün kolaylaşması, eğimli arazilerde kullanılabilmesi, gübrelerin ihtiyaç zamanında verilebilmesi ve gübreden azami fayda sağlanması gibi avantajları nedeniyle damla sulama tekniği önerilmektedir.

Hasat işlemi

Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümünün ortalama %21,03 (%24,10–19,40) kuru maddeye, 18,52 (19,52–17,21) brikse ulaştığında hasat edilmesi gerekir. Üzüm şırasındaki suda eriyebilir % kuru madde oranı (briks) refraktometre ile ölçülür. Bunun için, sabah saatlerinde bütün bağı temsil edecek sayıda sıraların her iki tarafındaki üzüm salkımlarından üstten 1, ortadan 2 ve alttan 1 olmak üzere yarım kg kadar tane toplanarak şırası çıkarılır.

Tülbentten süzülerek posasından ayrılan şıra, refraktometre ile ölçülerek % suda eriyebilir kuru madde miktarı belirlenmiş olur. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü hem sofralık olarak hem kuru olarak tüketilir.

Kurutma işlemi

En fazla 25 kg’lık plastik kasa ya da sepetlere hasat edilen yaş üzüm salkımları bağa yakın bandırma tesislerine taşınır. Burada çürüklerinden arındırılmış olan salkımlar bandırma çözeltisiyle yıkanır. Bandırma çözeltisi; 100 litre su içerisine 5,0 kg potasa konarak iyice karıştırılıp eritilmesi yoluyla hazırlanan % 5,0 potasa (K CO – potasyum karbonat) ve %1,0 zeytinyağından oluşan kurutma çözeltisidir.

Zeytinyağı fraksiyonunun 2 3 bandırma çözeltisi için hazırlanması kırma adı verilen işlem ile yapılır. Bu işlemde zeytinyağı elle çırpılır. Potasalı sudan yağa ağır ağır ilave edilerek çırpma işlemine devam edilir. Bu karışım daha önce hazırlanmış 100 litrelik potasa çözeltisiyle birleştirilir. Bandırma çözeltisiyle yıkanmış olan üzümler tesise yakın sergi yerine yine uygun plastik kasalar ya da sepetler yardımıyla taşınır.

Sergi yerinin hazırlanması

Toprak yüzeyi iyice sıkıştırılır, üzerine kağıt serilmesi, gıdaya uygun özellikli polipropilen malzemeden yapılmış yüzeyin betonlanması yoluyla ya da yüksek sistem sergi yöntemiyle kurutulur. Kuruma aşamasında güneş ışığı temasının iyileştirilmesi amacıyla sık taneli ve iri salkımlar sap kısmından itibaren ortadan ikiye ayrılır. Ortalama bir hafta ile 10 gün arası süre içinde kuruma işlemi tamamlanır. Kurutma işlemi ağustos sonu ve eylül ayında yapılır.

Kuruma sonunda ucu sivri olmayan tırmıklarla sergiden toplanan kuru üzümler saplarından ayrılır, savurma makinesinden geçirilmek suretiyle sap çöp gibi safsızlıklarından arındırılır.