Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa’da olgunlaşmamış su kabağı, yerel İvesi koyun eti ve nohutla hazırlanır. Su yerine domates suyu kullanılarak pişirilen yemeğe nar veya koruk suyu ekşilik verir; pilav, aya köftesi ya da iri yuvalak eşlik edebilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Urfa (Şanlıurfa) Su Kabağı Yemeği nedir?
Urfa (Şanlıurfa) Su Kabağı Yemeği, olgunlaşmamış su kabağının İvesi koyun eti ve nohuduyla domates suyunda pişirildiği yemektir. Nar veya koruk suyu ekşilik verir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Olgunlaşmamış kabak ve İvesi eti
Su kabağının olgunlaşmamış meyvesi kullanılır. Yerel İvesi koyun eti zorunludur; kemikli et sicilde tercih olarak belirtilir.
Su yerine domates suyu
Nohut ve et domates suyuyla pişer; kabak ve nar veya koruk suyu eklenir. Su ilave edilmez; pilav, aya köftesi veya iri yuvalak ve taze isot eşlik eder.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 3 kg su kabağı
Koyun eti miktarı ve seçimi
Yarım kg parça orta yağlı koyun eti (tercihen kemikli et)
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 4–5 adet ilikli kemik
- 1 su bardağı nohut (önceden ıslatılmış)
Ekşi nar suyu veya koruk suyu seçeneği
Lezzetini ayarlamak için 4 adet ekşi narın suyu (ya da 1 su bardağı koruk suyu)
Malzemeler ve ölçüler — 3. aşama
- 2 tatlı kaşığı toz şeker
- 3 kg domates
- 1 çay kaşığı tuz
- 1 yemek kaşığı domates salçası
Su kabağının temizlenmesi ve doğranması
Su kabağı yıkandıktan sonra sapı kesilir, gövdesi ikiye ve sonra dilimlere bölünür, çekirdekleri iyice ayıklanıp kabuğun yeşil kısmı soyulur, küp küp doğranır. 2 Et kuşbaşı doğranır.
Lezzetini ayarlamak için nar suyu kullanılacaksa, narlar tanelerine ayrılır, süzgeçten geçirilip suyu çıkarılır. (Koruk suyu için de aynı işlem yapılır.) Domatesler yıkanır, süzgeçte ezilip suyu kullanılmak üzere bir kaba alınır. (Yemeğe su yerine domates suyu konulacaktır.)
Kuşbaşı et, ilikli kemikler, nohut, domates suyu ve salça ilavesiyle tencerede pişirilir. Daha sonra kaynayan yemeğin içine su kabaklarını ve lezzetini ayarlamak için nar suyu ya da koruk suyu, şeker ve tuz katılır.
Suda pişirme
Kısık ateşte pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöre ile özdeşleşen, uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan özel bir üründür ve üretimi ustalık gerektirmektedir. Kullanılacak et, Urfa yöresinde yetişen İvesi ırkı koyun eti olmalıdır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yapımında kullanılan malzemeler; Su kabağı; bilimsel adı Lagenaria siceraria olup özellikle Şanlıurfa’da su kabağı genotiplerinin olgunlaşmamış meyveleri sebze olarak yetiştirilmekte ve tüketilmektedir. Kabaklar yumuşayarak pişme kıvamına gelince servis yapılır. Pilav/aya köftesi/iri yuvalak (yuvalah) eşliğinde taze isotla (biber) birlikte sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Şanlıurfa tarih boyunca farklı kültürlerin harmanı içindeki desen ve simgeleri bünyesine katmayı bilmiş fakat yeme içme konusunda kendine has mutfağı oluşturabilmiş nadir kentlerdendir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
328 tescil numaralı Urfa (Şanlıurfa) Su Kabağı Yemeği mahreç işareti olarak 21 Şubat 2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. Sicil; Şanlıurfa Belediyesi, Şanlıurfa Lokantacı, Köfteci ve Tatlıcılar Esnaf Odası, Şanlıurfa Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ile Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasından uzman veya ürün hakkında bilgi sahibi birer kişiyi sayar. Merci toplam dört kişidir. Periyodik denetime ek olarak ihtiyaç halinde ve şikâyet üzerine denetim yapılır.
Denetim merci, Urfa (Şanlıurfa) Su Kabağı Yemeği adını kullanan firmaların ürettikleri ürünü, yukarıda belirtilen malzemelerin içeriğini, üretim metoduna uygun olarak hazırlanmasını, pişirilmesini ve sunumunun tanıma uygunluğunu denetler. Haksız ve kurallara aykırı olarak coğrafi işaretin adını kullananlar hakkında gerekli kanuni yollara başvurur. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
İşaret kullanım kapsamı
Ürün adı restoran tabelalarında veya menülerinde görülebilir biçimde kullanılır; ad kullanımı bitki hazırlama yöntemi değildir.
