Coğrafi işaretli ürün · Türkiye
Sivas’ın Kangal ilçesinde Hamam Deresi vadisindeki beş kaynağı kapsar. Yaklaşık 35 °C suyu ve sıcak ortama uyum sağlamış balıklarıyla tanınır; Balıklı Çermik ve Yılanlı Çermik adlarıyla da anılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kangal Balıklı Kaplıcası nedir?
Kaynak suyu ve balıkların birlikteliği
Kangal Balıklı Kaplıcası, belirli sıcaklıktaki kaynak suyu ile bu ortamda yaşayan balıkları birlikte kapsar. Kangal’ın 13 km kuzeydoğusunda, 1425 m rakımlı Hamam Deresi (Topardıç Deresi) vadisindedir. Kuzey-güney doğrultusundaki beş kaynak Balıklı Çermik ve Yılanlı Çermik adlarıyla da anılır.
Kaynak suyu ve balıkların özellikleri
Sıcaklık ve su bileşimi
Su sıcaklığı 35 ± 0,5 °C’dir. Sicil, sıcaklık ve iyonik bileşimin mevsimsel değişiminin az olduğunu belirtir. Alanın sıcak suları ve 25 km güneydeki Kalkım kaynağı, radyoaktivite dışında benzer kimyasal yapıda anlatılır. Kimyasal ve fiziksel değerler aşağıda kaynaktaki birimlerle verilmiştir.
Sicildeki kaynak suyu değerleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Kimyasal türler ve kaynak birimleri
Sicilin kimyasal tür listesinde sodyum, potasyum, lityum, amonyum, kalsiyum, magnezyum, stronsiyum, baryum, demir, çinko, alüminyum, mangan, bakır, krom, kurşun ve selenyum bulunur. Selenyum için “anyonik olarak değerlendirilmiştir” kaydı vardır. Çözünmüş oksijen değerinde kaynak birim vermediğinden birim eklenmemiştir.
Havuz ve dere balıklarının farkı
Cyprinidae familyasındaki balıklar sıcak suya uyum sağlamış formlardır. Sicil, havuzdakileri Topardıç Deresi örneklerine göre boy ve ağırlıkça küçük olarak tanımlar. Aynı evredeki gonat incelemelerinde iki türün de deredeki yumurta verimi daha yüksek bulunmuştur. Havuz ve dere ağırlıkları aşağıda ayrı gösterilir.
Sicilde havuz ve dere balıklarının ağırlıkları
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Tür ve ortam | En az (g) | En çok (g) |
|---|---|---|
| C. macrostomus — havuz | 1,50 | 90 |
| C. macrostomus — dere | 3,50 | 99 |
| G. rufa — havuz | 0,50 | 8 |
| G. rufa — dere | 4 | 24 |
Kaynakların coğrafi konumu
Beş kaynak yerinin sınırı
Coğrafi sınır, Kangal ilçesi Hamam Deresi (Topardıç) vadisinde kuzey-güney yönünde sıralanan Balıklı Çermik ve Yılanlı Çermik adlı beş kaynak yeridir. Kaynak suyu ve bu ortamın balıkları tescil kapsamında birlikte ele alınır.
Sicilde aktarılan kullanım anlatımı
Sicildeki sağlıkla ilişkilendirme
Sicil kaplıcanın bilinirliğini özellikle psoriasis (sedef) ve romatizmal hastalıklarla ilişkilendirir. Suyun 35 ± 0,5 °C sıcaklığı ve bileşimi nedeniyle yararlı olduğunun söylendiğini aktarır; yöredeki “doktor balıklar” adını, balıkların varlığını ve suyun selenyum içeriğini vurgular.
Belgede aktarılan yararlılık anlatısı
Sicilin “tedavi edici özellikler” bölümünde romatizmal, nörolojik (nevralji, nevrit, felç), ortopedik ve travmatolojik (kırık, eklem travması, kas hastalığı), jinekolojik, deri ve psikosomatik sorunlara ilişkin yararlılık raporları aktarılır; böbrek taşı için içme kullanımından da söz edilir. Balıkların ağız vuruşlarının uyarılan bölgelerde biyolojik aktivite ve psikolojik rahatlıkla ilişkilendirildiği yazılır.
Bu bölüm sicildeki sağlık kullanım anlatımını aktarmaktadır. Kaynak kaydı, kişiye özel tedavi uygunluğu veya suyun içilmesi için güvenlilik değerlendirmesi yerine geçmez.
Tescil ve denetim
Tescil kaydı
46 tescil numaralı Kangal Balıklı Kaplıcası menşe adı olarak 7 Nisan 2003 tarihinde tescil edilmiştir. Koruma ve ilan 3 Ağustos 2002’ye dayanır; kapakta 1 Temmuz 2019 tarihli 56 sayılı Bülten değişikliği yer alır. Kullanım biçimi işaretlemedir.
Su ve balıkların denetimi
Suyun fiziksel ve kimyasal bileşimi; balıkların ırk, beslenme ve üreme özellikleri izlenerek işaretin ayırt ediciliği korunur. Denetim mercii kaplıca işletmelerinden bir, İl Sağlık Müdürlüğünden iki ve Kangal Kaymakamlığından bir kişiyle toplam dört kişidir. Yılda en az bir kez düzenli, şikâyette ve ihtiyaç halinde her zaman denetim yapılabilir.
Uzmanlık ve hakların korunması
Denetim mercii kamu veya özel kuruluşlardan, bunlardaki uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.
