Nevşehir Pomzası

Kimyasal bileşim aralıkları

Pomzanın kimyasal bileşimi için sicilde verilen en çok ve en az değerler tabloda yer alır.

Nevşehir Pomzasının kimyasal bileşimi

Sicil s.3 kimyasal bileşim tablosu; en çok ve en az satırlarının sırası korunur.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Tane boyları ve oluşum alanı

Genel olarak 8–16 mm uzunluğunda olanları inşaat ile ziraat sektöründe, 4–8 mm olanları tekstil sektöründe ve 0–4 mm ise kimya sektöründe tercih edilir.

Nevşehir Pomzası katı bloklar halinde bulunur, yoğunluğu 1 gr/cm3’ten az olması nedeniyle su yüzünde yüzebilir ve çok fazla gözeneği olan camsı volkanik bir kayaçtır.

Asidik karakterdeki magmanın piroklastik ürünüdür.

Nevşehir ili, Miyosenden üst Holosene kadar volkanik aktiviteye sahip olan karasal bir volkanizmaya ev sahipliği yapan ve topoğrafik yüksekliği 1400–1500 m arasında değişen yüksek bir platodur.

Güneyinde Toros sıradağları ve batısında Tuz Gölü fay zonu bulunan ilin doğusunda Ecemiş Fay zonu ile sınırlanır.

Sicil, Nevşehir’in doğusu ve batısı için sırasıyla Hasandağ ve Erciyes adlarını verir. Bu yön sıralaması belgedeki ifade olarak korunmuş, ayrıca doğrulanmış coğrafi konum bilgisi olarak sunulmamıştır.

Coğrafi sınırın jeolojik yapısı neojendir ve birçok volkanik çıkış bacası bulunur.

Asit kökenli volkanik çıkışlar, oldukça yaygın pomza yataklarının oluşmasına neden olmuştur.

Gözenekli volkanik cam dokusu

Nevşehir Pomzasının oluşumu sırasında bünyedeki gazların ani olarak terk etmesi ve ani soğuması nedeniyle, makro ölçekten mikro ölçeğe kadar sayısız gözenek içeren volkanik bir kayaçtır.

Makroskobik Özellikleri: Süngerimsi ve boşluklar içeren bir yapıdadır.

Pomza tanelerinde var olan boşlukların bir kısmının açık gözenek, bir kısmının da kapalı gözenek karakterindedir.

Mikroskobik Özellikleri: Pomza tanelerinin yapısı volkanik cam özelliğindedir.

Oldukça boşluklu bir yapıya sahip olup, boşluk dağılımı homojen bir dağılım gösterir.

Bu yönlenme aynı yönde uzunlamasına gelişmiş bir dizilim şeklindedir.

Gözenekler arası genelde bağlantısız boşluklu olduğundan, permeabilitesi düşük, ısı ve ses yalıtımı oldukça yüksektir.

Sicil yüksek asitliği aşındırıcılık özelliğiyle ilişkilendirir.

Nevşehir Pomzasının oluşumu açısından genelde riyolitik karakterde olup, dasit sınırına yakındır.

Isı, ses ve yapı malzemesi özellikleri

Nevşehir Pomzasının özgül ısı kapasitesi 0,255 ile 0,260 kcal/kg°C, ısıl iletkenlik katsayısı 0,112 ile 0,184 W/mK ve ses yutuculuk değeri ise 45 ile 58 dB arasındadır.

İnşaat sektörüne yönelik başlıca ürünler duvar blokları, asmolen, dolu bloklar, lentolar, u bloklar ve plaka bloklar şeklindedir.

Hammadde ve bileşim

Nevşehir ilinin yukarıda açıklanan topoğrafik özelliği Nevşehir Pomzasının fiziksel ve kimyasal özelliklerinden asidik karakterde oluşunu, içerisindeki SiO₂ bileşiğinin yüksek oranı ile ayırt edici yapısını karakterize eder.

Nevşehir Pomzasının Jeolojik Köken ve Kimyasal Bileşimi Nevşehir Pomzasının yapısında başta amfibol olmak üzere, piroksen, biyotit, plajiyoklas ve opak farklı mineral türleri içerir.

Bileşimde baskın olan SiO₂, sicilde pomzanın asidik karakteriyle ilişkilendirilir.

Sicil düşük Fe₂O₃ ve yüksek Al₂O₃ oranlarını yapı malzemelerinde kullanım ile ilişkilendirir.

Nevşehir Pomzası; hafifliği, yangına karşı dirençliği, ısı yalıtımı ve ses emiciliği yüksek, kolay işlenebilirliği ve atmosferik koşullardan etkilenmemesi özelliklerine sahip olduğundan genellikle inşaat sektöründe ham madde olarak kullanılır.

Nevşehir Pomzası ayrıca peyzaj sektöründe bordür, çimtaşı, yağmur oluğu, kilitli parke taşı ve bazı özel peyzaj ürünlerinin üretiminde ve ziraat, tekstil ve kimya endüstrilerinde kullanılır.

Beyaz ve krem renkler

Nevşehir Pomzasının Yapısal Özellikleri Genelde açık renkli olup beyazdan kreme kadar değişen renklerdedir.

Gözenek, sertlik ve tane boyu

Kayaç içerisindeki boşluklar şekilsiz ve belirli bir yönlenme gösterir.

Bu özelliği ile ağırlıklı olarak hafif yapı malzemesi sektöründe kullanılır.

Nevşehir Pomzasının sertliği Mohs skalasında 5,5–6,0 arasındadır.

Nevşehir Pomzasının granülometri dağılımı farklılık sunmasına rağmen genel tane boyu 25 mm’yi geçmez ve tanelerin % 80’i 10 mm’den küçük tanelerden oluşur.

Özgül ağırlık 2,33–2,35 arasında değişir. Kuru birim hacim ağırlığı ise tane boyutuna göre farklıdır.

Kuru birim ağırlık, 0–4 mm arası için 830 ile 748 kg/m3, 4–8 mm arası için 594 ile 561 kg/m3 ve 8–16 mm arası için 502 ile 516 kg/m3 arasında değişir.

Nevşehir Pomzasının su emme değerleri ise 0–4 mm arası için % 22,75 ile % 26,20, 4–8 mm arası için % 33,58 ile % 35,40 ve 8–16 mm arası için % 39,40 ile % 40,30 arasında değişmekte olup pomza boyutu artıkça su emme potansiyeli de artar.