Coğrafi işaretli ürün · İzmir
İzmir’in Ödemiş ilçesinin kasaba, köy ve yaylalarında farklı patates çeşitlerinden yetiştirilir. Genellikle açık sarı kabuklu ve sarı etli yumrular yuvarlak, oval veya uzunumsu olabilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ödemiş Patatesi nedir?
Ödemiş Patatesi, Ödemiş ilçesinin kasaba, köy ve yaylalarında, Gölcük ve Bozdağ dâhil olmak üzere yetiştirilir. Marabel, Marfona, Agria, Ausonia, Jearla, Impala, Resy, Concerde ve Granola çeşitlerini kapsar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yumru ağırlığı 50 — 500 g arasında değişmektedir.
Protein kabuk civarında yoğun olarak bulunmaktadır.
Ödemiş’te bir yıl içinde üç kez taze patates üretimi yapılır.
Sarı etli patateslerde nişasta oranı az protein oranı yüksek, beyaz etli patateslerde nişasta oranı yüksek protein oranı azdır.
Yumrunun nişasta içeriği %16–20 arasında değişir.
Yumrunun yaklaşık %75’i sudur.
Gelişme devresinde 250–350 mm yağış olmadığından sulanmalıdır.
İlk dikim genellikle şubatta yapılır; ilk hasat 15 Mayıs–1 Temmuz arasındadır.
İkinci dikim 1–15 Ağustos arasında yapılır.
Bozdağ ve Gölcük yaylalarında dikim mayıs–haziran, hasat eylül–ekim aylarındadır.
Kimyasal bileşim, özgün sicildeki işaret ve birimleriyle aşağıdaki tabloda aktarılır.
Sicildeki kimyasal bileşim
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Sicildeki değer |
|---|---|
| Kuru madde | %24 |
| Nişasta | %18 |
| Toplam şeker | %0.5 |
| Ham protein | %2 |
| Ham yağ | %0.12 |
| Ham sellüloz | %0.71 |
| Kül | %1.10 |
| Solalin | %2.20 mg |
Doku, renk ve tat özellikleri
Yumru kabukları genellikle açık sarı, yumru et renkleri sarıdır.
Sarı et renkli patatesler yemeklik, beyaz et renkliler sanayiliktir.
Hammadde ve bileşim
Sicilde verilen kimyasal bileşim değerleri aşağıdaki kaynak tablosunda korunmuştur.
Ilıman ve serin iklim isteyen patates için sicilde erkenci çeşitlerde 1600, geççi çeşitlerde 3000 C° toplam sıcaklık yazılıdır. Bunlar anlık yetiştirme sıcaklığı olarak yorumlanmamıştır. Eksi 1 ile eksi 1,5 °C soğuktan zarar görür.
Ödemiş yöresinde yetiştirilen Marabel, Marfona, Agria, Ausonia, Jearla, Impala, Resy, Concerde ve Granola patates çeşitleridir.
Biçim ve ölçüler
Yumrular yuvarlak, oval ve uzunumsu şekillerde olabilmektedir.
Ödemiş’te ilk ürün, ikinci ürün ve yayla patatesi üretimlerinde yetişme süresi boyunca 5–7 kez sulama yapılır.
Tohumluk yayla koşullarında yetiştirilmiş ve hastalıksız olmalıdır. Yumru çapı 3,5–6,5 cm, ağırlığı 50–90 g arasında olur ve en az iki göz taşır. Büyük yumrular her parçada iki göz kalacak biçimde kesilerek dikilir; tohumluk uygun koşullarda depolanır.
Kabuk ve et rengi
Yumru kabukları genellikle açık sarı, etleri sarıdır. Sarı etliler yemeklik, beyaz etliler sanayilik olarak değerlendirilir.
Biçim ve ağırlık
Yumrular yuvarlak, oval veya uzunumsu olabilir; ağırlıkları 50–500 g arasında değişir.
Ödemiş Patatesi Nasıl Yetiştirilir?
Üretim alanı ve toprak hazırlığı
İlkbaharda dekara 200–250 kg tohumluk yumru kullanılarak, toprak sıcaklığı 8–10 C” olunca dikilir.
Bitki gelişimi ve bakım
Ürün ve yayla patates üretimlerinde vegetasyon süresi boyunca 5–7 kez sulama yapılmaktadır.
Tamamlayıcı üretim bilgileri
Yetiştirme Tekniği: Patates ılıman ve serin iklim bitkisidir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Bu ürün menşe adı olarak tescillidir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tamamı belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.
Patates farklı topraklarda yetişebilir; düzgün yumru biçimi için humusça zengin, kumlu-tınlı ve tınlı-kumlu topraklar uygundur. Sicilde toprak pH aralığı 5,5–6,5 olarak verilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Özgün belgede “solalin %2.20 mg” yazılıdır; yüzde ve mg birlikte verildiği için bu ifade kesin bir bileşim ölçüsüne dönüştürülmemiştir. Eski taramanın yüzde işaretleri ve nişasta aralığı belge görüntüsüyle karşılaştırılarak okunmuştur.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
45 tescil numaralı Ödemiş Patatesi menşe adı olarak 08.04.2003 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 03.08.2002 tarihinden itibaren geçerlidir. Markalama Üretim Yeri: Ödemiş ilçesinin kasaba, köy ve yaylaları (Gölcük, Bozdağ). Tescil ettiren kurum kimliği: Ödemiş Ticaret Borsası.
Denetim mercii ve sıklığı
Denetim Şekli: Ödemiş Ticaret Borsası koordinatörlüğünde İlçe Tarım müdürlüğünden | kişi, Ödemiş Ticaret Borsası'ndan Yönetim Kurulunun tayin edeceği 2 kişi olmak üzere 3 kişilik denetim heyeti oluşturulacaktır. Heyet üretim aşamasında ve piyasada 6 aylık dönemlerde, şikayet üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda her zaman ve denetimlerini yapacaktır.
